Demokratiya instituty 2026 jylghy 20 shilde men 6 tamyz aralyghynda jýrgizilgen әleumettanulyq zertteu nәtiyjelerin úsyndy. Zertteu nәtiyjelerine sәikes Qazaqstan Respublikasy Preziydentine senim joghary dengeyde saqtala otyryp, 85,7%-dy qúrady.

Áleumettanulyq saualnama 2026 jylghy 20 shilde men 6 tamyz aralyghynda Demokratiya institutynyng qarjylandyruy negizinde jýrgizildi. Irikteme kólemi 8000 respondentti qúraydy. Saualnamagha 17 oblys pen 3 respublikalyq manyzy bar qala – Astana, Almaty jәne Shymkent qalalarynyng 18 jastan asqan respondentteri qatysty.

Zertteu 18-29 aralyghyndaghy jastardyng Preziydentke joghary dengeyde senim bildiretinin anyqtady. Osy jas tobyndaghylardyng 90,1%-y («iya» jәne «iya deuge bolady» jauaptarynyng ortaq kórsetkishi) Preziydentke senim artatynyn bildirdi. Búl saualnamagha qatysqandardy jas sanattary boyynsha taldaghandaghy eng joghary kórsetkish.

Bilim dengeyi – sayasy senimning manyzdy kórsetkishterining biri:azamattardyng bilim dengeyi neghúrlym joghary bolsa, olardyng Preziydentke degen senimi de soghúrlym joghary. Mysaly bilim dengeyi tómenirek respondentter arasynda senim 81,8%-dy qúrasa, joghary bilimdi azamattar arasynda búl kórsetkish 89,7%-gha jetip otyr.

Halyqtyng Memleket basshysyna degen joghary senimi memleketting damu baghytyn joghary dengeyde qoldauymen tyghyz baylanysty. Memleketting damu baghytyna da halyqtyng basym bóligi qoldau bildirip otyr. Atap aitqanda 81,5% qazaqstandyq memleket dúrys baghytta damyp otyr dep sanaydy.

Elding damu baghytyn qoldaytyndardyng әleumettik-demografiyalyq portreti Preziydentke senim bildiretin qazaqstandyqtardyng portretine úqsas.

Mysaly, 18-29 aralyghyndaghy jastar memleketting damu baghytyn eng joghary dengeyde qoldaytyn topty qúraydy. Olardyng 85,4%-y memleket dúrys baghytta damuda dep sanasa, búl kórsetkish jas shamasy úlghayghan sayyn tómendey týsedi. Kórsetkish tómendegenine qaramastan, ol bәribir joghary dengeyde saqtala otyryp, jasy eng ýlken respondentter tobynda 76,9%-dy qúraydy (60 jastan asqandar).

Preziydentke senim bildiretinder arasynda bilim dengeyi boyynsha joghary bilimdiler eng joghary kórsetkishti qúrasa, Qazaqstannyng damu baghytyn dúrys dep sanaytyndardyng da eng joghary ýlesi joghary bilimdi azamattar arasynda tirkeledi (86%).

Jalpy alghanda, Preziydentke degen senim dengeyine de, elding damu baghytyn qoldau dengeyine de әser etetin negizgi faktorlar retinde respondentterding jas ereksheligi men bilim dengeyi anyqtalyp otyr. Sonymen qatar, bir qyzyghy, zertteu nәtiyjeleri Preziydentke degen senim men elding damu baghytyn qoldaugha qatysty erler men әielderdin, sonday-aq qala men auyl túrghyndarynyng kózqarastarynda eleuli aiyrmashylyqtar joq ekenin kórsetedi.

Zertteu nәtiyjeleri elding әleumettik-sayasy damu baghytyn barynsha ong baghalaytyn azamattardyng әleumettik sanatyn anyqtaugha mýmkindik berdi. Olar memlekettik bastamalardy odan әri ilgeriletuding әleuetti tiregi bola alady. Búl sanatty jas qazaqstandyqtar men joghary bilimdi azamattar qúraydy. Respondentterding jynysy men túrghylyqty jeri (auyl/qala) aitarlyqtay әser etetin faktor retinde qarastyrylmaydy.

Múnday ýrdis jastar arasynda memleketke institusionaldyq senim dengeyining joghary ekenin, qazirgi qoghamdyq-sayasy kýn tәrtibine kóbirek qyzyghushylyq tanytatynyn, sonday-aq olardyng elding odan әri ózgerui men damuyna qatysty ýmitterining joghary ekenin kórsetui mýmkin.

Elding qazirgi damu baghytyn qoldaytyn azamattar arasynda joghary bilimdilerding basym boluy emosionaldy senimnen rasionaldy senimge kóshudi kórsetedi. Azamattar naqty ong ózgeristerdi kórip, reformalardyng nәtiyjelerining óz ómirlerine jaghymdy әserin sezingendikten Preziydentting baghytyn qoldaydy.

Preziydentke degen qoghamdyq senimning joghary dengeyi men elding damu baghytyna berilgen ong baghanyng ýilesui qoghamdaghy joghary dengeydegi konsolidasiyany, әleumettik optimizmdi jәne qoghamdyq-sayasy túraqtylyqtyng әleuetin kórsetui mýmkin.

Abai.kz