Jetisu oblysynda Aqsu jәne Kóksu qant zauyttary sharuashylyqtardan ónim qabylday bastady. Atalghan eki kәsiporynda jalpy kólemi 585 myng tonna ónim óndeledi dep kýtilude, sonyng 211 myng tonnasy Aqsu zauytynda, 374 myng tonnasy Kóksu zauytynda óndelmek. Jalpy, 101 myng tonna qant óndiru josparlanghan, onyng 71 myng tonna qant qyzylshasynan, 30 myng tonna qant qúraghynan alynady dep mejelenip otyr.

- Zauyttarda keste jasalyp, bekitildi. Múnday tәrtip kelip týsetin ónim legin retteuge jәne qant qyzylshasyn óndeuge ótkizu kezinde kezekting payda bolu qaupin azaytugha mýmkindik beredi. Qazirgi uaqytta eki zauytta da ónimdi qabyldau men óndeuge dayyndau júmystary ayaqtaldy. Kóksu zauytynyng júmys josparyna sәikes, jóndeu júmystary 20 qyrkýiekte ayaqtaldy. Sonymen qatar qyzylsha qabyldaugha 5 BUM mashinasy dayyndaldy, zerthanagha jana jabdyqtar ornatyldy. Aqsu qant zauytynda da jabdyqtar jóndeldi. Sonday-aq eki qazandyq tolyqtay tabighy gazgha auystyryldy. Eki jana qyzylsha keskish pen әk-gaz peshin montajdau júmystary ayaqtaldy, elektr sehyndaghy joghary kerneuli elektr jabdyqtaryna synaq jýrgizilip, jana BUM mashinasy satyp alyndy, - dedi oblystyq auyl sharuashylyghy basqarmasynyng basshysy N. Kenenbaev.

Óndiris quattylyghyn arttyru maqsatynda zauyttar kezen-kezenimen  janghyrtudan ótkizilude.

Atap aitqanda, Kóksu zauytynyng quatyn jylyna 250-den 500 myng tonnagha deyin úlghayta otyryp janartu jýrgizilude, janghyrtu júmystary 2027 jyly ayaqtalady. Tartylatyn investisiyalar kólemi 29 mlrd. tengeni qúrady.

- Azyq-týlik sehyn janghyrtudyng birinshi kezenin bitirdik. Qazir  ekinshi keheni jýrip jatyr, juyrda ony da ayaqtaymyz. Býgingi kýni kýnine 2 tonnadan qabyldap jatyrmyz, eng aldymen erte pisetin sorttardy qabylday bastadyq. Búdan әri kýndelikti qabyldaudy arttyramyz. Zauyt qazir óndeu prosesine dayyndaluda, juyrda óndeuge kirisemiz. Jana qúral-jabdyqtardy ornatudyng arqasynda óndeu quatyn tәuligine 3 myng tonnagha deyin arttyra alamyz, aldaghy uaqytta janghyrtu ayaqtalghannan keyin búl kórsetkish 5 myng tonnagha jetkiziledi. Jalpy kәsiporyndy modernizasiyadan ótkizu óndeu kólemin arttyrugha, soghan sәikes qyzylshanyng kagat alanynda qysqa merzim ghana jatuyna mýmkindik beredi, yaghny alynghan qant sapasy jaqsarady degen sóz, - Kóksu qant zauytynyng diyrektory Altynbek Abatov.

Qazirgi tanda kәsiporynnyng júmysyna 400 adam tartylghan. Ónimdi qayta óndeu júmystary bastalghannan keyin qyzmetkerler sany arta týspek.

Kóksu qant zauytyna ónimdi qayta óndeuge alghashqylardyng biri bolyp Jarlyózek auyldyq okrugindegi «Qydyrәli» sharua qojalyghynyng mamandary jetkizdi.

– Qant qyzylshasyn zauytqa jetkizumen ainalysamyn. Zauyt tarapynan ónimdi qabyldauda eshqanday qiyndyq joq. Kýnine 3-4 reys jasaymyz. Keshe keldim, býgin kezek boyynsha besinshimin. Kezek jyldam jyljyp jatyr, sondyqtan býgin ónimimdi zauytqa ótkizemin. Songhy jyldary ónimdilik jaqsy boldy, al biylghy kórsetkish odan da joghary, – dedi «Qydyrәli» sharua qojalyghynyng jýrgizushisi Áset Shengelbaev.

Sharualar Aqsu qant zauytyna da tәtti týbirdi óndeuge belsendi jetkizude.

- Biz alqaptan qyzylsha jinaudy 23 qyrkýiekten bastadyq. Býgin zauytqa alghashqy ónimimizdi óndeuge alyp keldik. Biyl qant qyzylshasyn 15 gektargha septik, әr gektarynan 50 sentnerden alyp jatyrmyz, biyl ónim shyghymy jaqsy, - dedi «Darhan» sharua qojalyghynyng jetekshisi Núrjúma Tileuliúly.

Aqsu qant zauytyn investor biyldan bastap janghyrtudy josparlap otyr. Búl óndiristik quattylyghyn 350 myng tonnadan 600 myng tonnagha deyin úlghaytu ýshin qolgha alynuda. Janghyrtu júmystary 2028 jyly ayaqtalady. Jobanyng qúny - 25 mlrd. tenge.

Biyl Jetisu oblysynda qant qyzylshasy 13,5 myng gektar alqapqa egildi. Búl ótken jylghy kórsetkishten 1,3 myng gektargha artyq.

Abai.kz