Qazaqstanda Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng tóraghalyghymen ótken Qauipsizdik Kenesining otyrysynda maqúldanghan Áskery reforma josparyn jýzege asyru bastaldy.

Ózgerister Qaruly kýshterding qúrylymyn, әskery basqaru jýiesin, әskerlerding dayarlyghyn, әskery qyzmet ótkeru tәrtibin jәne әskery qyzmetshilerding qúqyghyn qorghau mәselelerin qamtidy.

Memleket basshysy zamanaui, útqyr әri tehnologiyalyq túrghydan damyghan armiya qalyptastyru mindetin qoydy. Búl rette әskery qyzmetting qauipsizdigine, komandirlik mәdeniyetke jәne memlekettik resurstardy tiyimdi paydalanugha erekshe nazar audarylady.

Qaruly kýshterding qúrylymy men qúramy, qorghanysty josparlau, júmyldyru dayyndyghy jәne rezervti qalyptastyru jýiesi syndy armiyanyng negizgi qúramdas bólikterin jetildiru josparlanyp otyr.

Tehnologiyalyq qayta jaraqtandyru otandyq qorghanys ónerkәsibin damytumen, onyng ishinde úshqyshsyz qúraldargha qarsy is-qimyl qúraldaryn óndirumen, sonday-aq jasandy intellekt pen sifrlyq sheshimderdi engizumen qatar jýzege asyrylmaq.

Áskerlerding dayyndyq sapasyn arttyru jәne әskery oqu-jattyghulardy ótkizuge júmsalatyn shyghyndardy azaytu maqsatynda úrys qimyldaryn modelideuge mýmkindik beretin simulyasiyalyq baghdarlamalardy engizu kózdelip otyr. Endi әskery qyzmetshilerding jana taktikany mengeruin, zamanauy qaru-jaraq ýlgilerin qoldanuyn eskere otyryp, olardyng óz betinshe de, bólimsheler qúramynda da senimdi әreket etu daghdylaryn qalyptastyrugha erekshe nazar audarylady.

Negizgi ózgeristerding biri – merzimdi әskery qyzmetting eki kezendi modeline kóshu. Alghashqy alty aida bir shaqyrylymdaghy sarbazdar oqu ortalyqtarynda bolyp, әskery qyzmetke beyimdeledi, bastapqy әskery bilim alady jәne dene dayyndyghyn shyndaydy. Oqu ýderisi ayasynda sarbazdar til ýirenip, jasandy intellektini paydalanu daghdylaryn damyta alady. Sonymen qatar әskery qyzmetshiler әskery mamandyqtarmen qatar, enbek naryghynda súranysqa ie azamattyq júmysshy kәsipterin de mengere alady.

Kelesi alty aida әskery qyzmetshiler әskery bólimderde qyzmet atqaryp, jauyngerlik dayarlyghyn jetildirip, bólimshe qúramynda qoyylghan mindetterdi oryndaydy. Jana modeliding jekelegen elementteri «Sarbaz+» jobasy ayasynda synaqtan ótkizildi. Eki kezendi merzimdi әskery qyzmet modelining pilottyq jobasyn 2027 jyly iske qosu josparlanghan.

Áskery qyzmet ótkeru jaghdaylaryn jaqsartugha jәne әskery qyzmetshilerdi әleumettik qorghaugha erekshe kónil bólinedi. Sonday-aq әskery bólimderding qolbasshylyghyna tәuelsiz әskery kenesshiler institutyn qúru kózdelip otyr. Olar әskery qyzmetshilerge qoldau kórsetip, qúqyq búzushylyqtardy anyqtaugha jәne olardyng zandy mýddelerin qorghaugha kómektesedi.

Basym mindetterding biri – әskery qyzmetshilerdi sapaly tamaqpen jәne әskery kiyim-keshekpen qamtamasyz etu. Sonymen qatar kazarmalar qoryn, oqu nysandary men әskery poligondardy jóndeu jәne qalpyna keltiru de josparlanuda.

Ózgerister jastardy dayarlau jýiesin de qamtidy. 2027 jyldan bastap «Jas qyran», «Jas úlan» jәne «Jas sarbaz» kezenderin biriktiretin «Jas aibyn» birynghay әskeriy-patriottyq dayarlau jýiesin qúru kózdelgen. Qauipsiz minez-qúlyq daghdylaryn qalyptastyru, alghashqy kómek kórsetu men tótenshe jaghdaylar kezinde әreket etuge ýiretu mektepten basialmaq.

Ákimdiktermen birlesip, jalpy bilim beretin oqu oryndarynda alghashqy әskery dayyndyqtyng sapaly jýrgiziluin qamtamasyz etu, sonday-aq mamandandyrylghan әskery mektepter jelisin damytu júmystary jalghasady.

Jospardyng úiymdastyrushylyq is-sharalaryn jyl sonyna deyin jýzege asyru kózdelgen, al negizgi tújyrymdamalyq ózgerister orta merzimdi perspektivada iske asyrylady. Qorghanys ministrligi әskery reformanyng jýzege asyrylu barysy turaly qoghamdy túraqty týrde habardar etip otyrady.

Abai.kz