Düysenbi, 21 Qazan 2019
2815 0 pikir 17 Qañtar, 2017 sağat 14:22

QASIMOV HQKO-DAĞI QAYĞILI OQIĞAĞA NEGE KÖÑİL AYTPAYDI?

Jaqında qabıldanğan jaña zañ jwrttı äbigerge tüsirgeni belgili. Tipti HQKO-da kezekte twrğan eki azamat sonıñ kesirinen qaytıs boldı. El işin dürliktirgen zañğa qatıstı Mäjilis deputatı Amanjan Jamalov keşe ğana pikir bildirdi. Bildirgende de, deputat mırza bar aytarın «öletin adam töseginde jatıp ta öledi ğoy» degenge saydırdı. Artınşa asılıq aytqanı üşin keşirim swrap, «aytpağım basqa edi» dep aqtaldı.


Äu bastan halıq narazılığın tudırğan zañ jobasınıñ kesirinen eki qazaqstandıq qaza boldı. Qapıda emes, kezekte twrıp. Azamattar – qolapaylau zañnıñ talaptarın orındau barısında qaza taptı. Al qwzırlı organdağılar «läm-mim» demedi. Tek QR Aqparat jäne kommunikaciyalar ministri Däuren Abaev qana marqwmnıñ tuıstarına köñil ayttı. Al Zañ jobasınıñ iniciatorı Qalmwhanbet Qasımov ünsiz. «Esik aşpasañdar, basqa jolın tabamız» degen general Qasımov tapsırmanı orındauda olqılıq jibergenin moyınday ma? Äy, qaydam. "Esik aşpasañdar, basqa jolın tabamız" dep dikeñdeytin Qasımov mırza Qazaqstan Respublikasınıñ zañına qwrmet körsetip, "mindettelgen tirkeuge twramın" dep jürip qaytıs bolğan eki azamattıñ otbasına tım qwrısa "köñil aytsa" bolmas pa? "Esigimdi ministr küştep aşatın boldı" dep endi qanşa qazaqtıñ jüregine auır jük artıladı? Ärine, memlekettiñ zañına bağınğan adam HQKO-ğa barıp köz jwmıp jatsa, oğan tikeley Qasımovtı kinälauğa bolmas. Biraq, ministrdiñ janama kinäsi bar ekenin eşkim joqqa şığara almaydı. 

Qazir qazaq tirkeletin jer emes, basına qalqan bolarlıq pana tappay jür. Ärkimniñ esigin bir sığalap, qañğırıp jürgen halıqqa özine tiesili on sotıq jerin bermey jatıp, ministrlerdiñ äkireñdeytindey jöni joq. 

Qazir qoğam osını tolıq tüsinip qaldı. Sondıqtan da, atalğan zañ jobasın keri qaytaru mäselesi de äleumettik jelilerde qızu talqılanuda. Osığan qatıstı Senat pen Mäjilistiñ deputattarı «Abai.kz» portalına pikir bildirdi. Wsınıstarın ayttı.

Jabal Erğali. Senat deputatı:

- Mınau qoğamdı alañdatıp otırğan qayta tirkeu mäselesi qazir öte aktualdı talqılanıp jatır. Şındığında biz özi jaña dünielerge ürke qaraytın közqarastan äli arıla almay kele jatırmız. Qayta tirkeudiñ mäselesi bwl birinşiden memlekettiñ müddesi üşin kerek bolsa, ekinşiden elimizdiñ işinde jürip jatqan işki migraciyanı baqılap, retteuge jol aşadı. Al mwnı halıq dwrıs tüsinui qajet. Al endi keybir halıqqa qızmet körsetu ortalıqtarında azamattardıñ qaytıs bolıp jatqanı, ärine, ökinişti jağday. Olardıñ otbasına, ağayın-tuısına köñil aytamız. Jañağı HQKO-da osınşama halıqtıñ jinalıp qaluına jol bermeu mäselesin jergilikti basşılar men HQKO qızmetkerleri aldın-ala qarastıruı kerek edi. Jağdaylar jasaluı kerek edi ğoy.

Endi mäseleniñ ekinşi jağı - soñğı kezde elimizge zañsız jolmen kelip, tirkeuden ötpesten jwmıs istep jürgen şeteldik eñbek migranttarına baqılaudı dwrıs jürgize almay kele jatırmız. Bwnı bwqaralıq aqparat qwraldarı da jazdı. Jaña qabıldanğan zañ osı bir olqılıqtı joyuğa bağıttalğanın eskergenimiz abzal. Bwl tağı memlekettiñ qauipsizdigi üşin de, onıñ azamattarınıñ qauipsizdigi üşin de mañızdı. Türli jat piğıldı adamdardıñ kelip zañsız äreketter jürgizuine tosqauıl qoyatın zañ bolıp tabıladı. Bwl zañdı keri qaytarıp alu mäselesin de halıq aytıp jatır. Zañ qabıldanğan soñ, onı orındau mindet.  Biz öñirlerde bolğan kezde osı mäsele jöninde halıqtan türli wsınıstar tüsti.  Soğan säykes, bwl zañğa özgertuler men tolıqtırular engizu mäselesin qarastıruğa boladı. Ärine qajet bolsa.

Biz halıqtıñ pikirin qoldap, zañğa özgertu engizuge äzirmiz.  Tağı bir mäsele jergilikti jerlerde bwl zañdı tüsindiru jwmıstarınıñ jürgizilmegendigi. Sondıqtan äueli tüsindiru mäselesin qolğa alu kerek.

Erlan Barlıbaev. Mäjilis deputatı:

- Qayta tirkeu mäselesi qazir qoğamda rezonans tudırıp otırğanı belgili. Osığan oray Parlamenttiñ Aq jol partiyası atalğan zañ jobasına özgerister engizu turalı wsınıstar äzirledi. Biz äueli naqtı wsınıstardı öz frakciyamızda talqıladıq.  Bwl zañ jobası ekstremizm men terrorizmge qarsı qabıldanğan bolatın. Uaqıtşa tirkeu turalı zañ jobası jwmıs tobı kezinde de, Mäjiliste de qızu talqıdan ötti.  Degenmen, QR İİM öz argumentterin keltirgen edi.  Mısalı, Europada azamattar twrğılıqtı jerin auıstırğanda mindetti türde tirkeuge otıradı eken. Jäne bwl zañ – Türkiya, Franciya, Bel'giya, Germaniya sekildi, tipti Almatı men Aqtöbede orın alğan şetin oqiğalardıñ qaytalanbauına sep bolatının alğa tartqan-tın. Sondıqtan Mäjilis bwl zañ jobasın maqwldadı.

Dese de biz zañ qabıldar aldında qwzırlı organdardan aldın-ala dayındıq jwmıstarın jürgizudi talap ettik. Qayta tirkeuge qatıstı talqı kezinde frakciya jetekşisi Azat Peruaşev birneşe märte osı mäselelerdi kötergen. Onıñ üstine terrorizm men ekstremizmge qarsı küresti küşeytu – älemdik tendenciya bolıp tabıladı. Al bwl zañdı jüzege asıru atqaruşı bilikke, İİM, Aqparat jäne kommunikaciya ministrligine tapsırılğan. Körgenderiñizdey, olar bwl tapsırmanı orınday almadı. Sondıqtan biz atalğan jobağa özgertuler engizudi wsındıq.

Birinşiden, onlayn tirkeudi iske qosu. «E-gov» veb-portalı arqılı jüzege asıru – HQKO-da kezek sanın azaytadı.

Ekinşiden, uaqıtşa tirkeuge qajetti qwjattar kölemin qısqartu.

Üşinşiden, mobil'di toptar qwru. Äuejaylar, beketter men avtobeketter mañına mobil'di tirkeu toptarın aşu tiimdi.

Törtinşiden, zañnıñ maqsatı – ayıppwl salu emes, halıqtı tirkeu. Sondıqtan migraciyalıq policiya qızmetkerleri halıqtı qudalaudıñ ornına olarğa twraqtı tirkeuge ötuge järdemdesu boluı kerek.

Besinşiden, twraqtı tirkeuden ötu merzimin birneşe kezeñge bölip, 3-4 ay köleminde jüzege asıru. Al bwl kezeñde ayıppwl salınbauı kerek.

Altınşı, Aqparat jäne Kommunikaciyalar ministrligi, İİM jäne jauaptı organdar tirkeu jwmısın dwrıs jürgizbegeni üşin jauaptı boluı kerek.

Mine, osınday talaptardı biz aqıldasa kele qabıldadıq. Endi bwl talaptardı Azat Peruaşev mırza Ükimet basşısına joldadı.

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

0 pikir