Beysenbi, 22 Tamız 2019
Arılu 2375 7 pikir 20 Tamız, 2018 sağat 10:24

Qazaqtıñ qazaqşa söylegenin jetistik sanaymız...

Almaty Arena sport keşeninde studentter arasında futzaldan älem çempionatınıñ aşılu saltanatı ötti. Dünie jüziniñ jas futzalşıları qatısatın dübirli dodanınıñ aşılu räsminde Almatı qalası äkimi Bauırjan Baybek, QR Bilim jäne ğılım ministri Erlan Sağadiev, FISU vice-prezidenti Marian Dımal'skiy qwttıqtau sözin söyledi.

Bizdi şın quantqanı resmi derek boyınşa 14 mıñnan asa körermen jinalğan is-şara orıs tilinsiz ötti. Bwdan bwrın on adamnıñ bası qosılğan jiın-toy bolsa wyımdastıruşılar memlekettik tildi bir jaqqa sırıp qoyıp, Resey tilinde sarnaytın edi. Äsirese, osınday sporttıq şaralardı orıs tilinde ötkizbese köñili könşimeytin.

Al biz söz etip otırğan futzal toyınıñ aşılu räsimi tek qazaq jäne ağılşın tilinde ötti. Arasında jürgizuşi Mädina Säduaqasovanıñ orısşası tasıp, bir-eki auız sol tilde söylegenin eskermesek, til mäselesi köñil könşiterlik boldı. Tipti, qazaqşanı bastauıştıq deñgeyde ğana biletin ministr Erlan Sağadiev te sözine bir auız orısşa qosqan joq. Obalı ne kerek, orısşa qospağan soñ «Q» men «W» dıbıstarın taza dıbıstay almağanın elegen de joqpız.

Bwrındarı basşılarğa söz berile qalsa «qwrmetti otandastar» dep bastap, äri qaray orısşa sarnap, söz soñında «raqmet» dep ayaqtau sänge aynalğan edi. Bügin de basşılar sözin qazaqşa bastağanda qaşan orısşa jalğap äketer eken dep küdiktengen edik, bizaq, biz kütkendey bolğan joq. Ärine, bwğan biz quanbasaq qarsı bolğan joqpız. 17 eldiñ ökilderi qatısıp jatqan bäseke bolğandıqtan ağılşın tilinsiz bolmaytını belgili. Kez-kelgen halıqaralıq doda ağılşın tilinde jäne otağası eldiñ tilinde ötpek.

Biz osı şaranıñ bastı wyımdastıruşısı Bauırjan Baybekke alğıs aytqımız kelip otır. Alıp şahardıñ eki tizgin, bir şılbırın wstap otırğan äkim elimizdegi eñ bedeldi sayasatkerlerdiñ biri ekeni sözsiz. Bwl bedeldi Bauırjan Qıdırğaliwlı eşkimnen swrap alğan joq. Öziniñ elge jaqındığımen, eñbekqorlığımen qol jetkizdi. Mısal üşin ayta keteyik, Bauırjan Baybek el közine «Nwr Otan» partiyası törağasınıñ birinşi orınbasarı bolıp jürgen kezinde tüsti. Biraq, bolaşaq äkimniñ sol kezde qazaq tilin erkin söyley almaytının ekiniñ biri biletin. Erkin söyley almaydı degende aytpağımız, taza qazaq dıbıstarın aytuda säl qinalatın edi. Al qazir el aldına şıqqanda bala künnen qazaq tiliniñ qaymağın qalqıp işken has şeşenşe şeşilip söyleydi. Bwğan biz bügingi aşılu saltanatında tağı bir märte köz jetkizip qayttıq.

Qazaqtıñ qazaqşa söylegenine bola taqiyamıdı aspanğa atıp alaqaylağanımızdıñ säl oğaş ekeni şın. Biraq, bizdiñ elde osınıñ özi ülken jetistik. Äytpese, şirek ğasır boyı bildey ministrlikti basqarıp otırsa da äli künge ana tilinde söyley almaytındar tolıp jatır. Nemese, qazaq tilinde «mıñq» dey almasa da oblıs pen qalanıñ maylı jiligin müjip otırğan äkim-qaralar qanşama?! Solarmen salıstırğanda Almatı äkiminiñ äreketi ayğa wşqanday erlik ekeni sözsiz.

Quanış Qappas

Abai.kz

7 pikir