Düysenbi, 21 Qazan 2019
Bizdiñ şeneunik 2629 9 pikir 7 Aqpan, 2019 sağat 14:05

Arhimed nege aşulı?

Jalpı, bizdiñ Qostanay oblısınıñ äkimi Arhimed Mwqanbetov – erekşe jaratılğan twlğa desek qatelese qoymaspız. Jas ta bolsa, qanday da bilik twtqasın wstauğa äbden jarap qalğan keyingi tolqındardıñ biri. Al endi oblısımızda öziniñ tikeley basşılığımen tındırılıp jatqan igi isterdi söz etkende oğan böten öñirlerdiñ äkimderi tipti ilese almaydı. Bwl kisi cifrlar men faktilerdi toğıtıp kelip jibergende, oybay-au oblısımızda jwmaq ornap, qoy üstine boztorğay jwmırtalaytınday zaman tudı ma dep qalarıñ tağı da anıq. Qısqası, jaqsılıq pen jetistik ataulı tek osı jigigttiñ esimimen ğana baylanıstırıladı.

Al kemşilik degenge kelsek, onı eşbir jımın bildirmey on aynalıp ötuge kelgende de aldına jan salmaydı. Bir ğana mısal. Jıldağı qalıptasqan dästürmen jaña jıl aldında ipotekamen üy alğandarğa öz qolımen kilt tapsıru saltanatı ülken dañğaramen ötti. Künniñ qaqağan suığına qaramastan beyne bir osı päterlerdi öz qarajatımen salğanday-aq älgi kilterdi qızıl kilem üstinde twrıp tapsırıp, twrğındardı bir marqaytıp tastadı. Bäri jaqsı-au, alayda köp wzamay bwl päterlerdiñ tım asığıs salınğandığı, sondıqtan olarda twrudıñ müldem mükin emestigi bilinip qaldı. Jaña baspana aldım dep şattanğandardıñ quanışı alısqa barmadı. Päterlerdiñ  işi azınağan suıq, esik-terezelerinen azınap soqqan suıqtan adam boyı titirkenedi. Qabırğalarınıñ sılaqtarı tüsip, bayağı jıltıraq küyinen ayrılıp, arsa-arsası şığıp twr.

Änşeyinde bolsa «e, neğılar deysiñ, «Qol sınsa jeñ işinde, bas jarılsa börik işinde» degendey «jabulı qazan jabulı küyinde» qalar ma edi, eger orıs tildi bir portal osınau siıqsız oqiğanı jayıp salmasa. Onda älgi päterlerdiñ saltanattı tapsırudan keyingi küyi naqtı surettermen ayqındalıptı. Sodan ädette qazaq tildi baspasöz qwraldarına mürnın şüyire qaraytın äkimimiz jedel iske kirisip ketsin. Ayaq astınan jinalıs jasap, aşuğa bastı. Sondağısı qaramağındağılarğa qarap: «Sender mağan kilt tapsırudı ötinesiñder. Qazir mınaday bolıp jatır. Alayda men osı päterlerdiñ kiltin tapsırğanda bäri de jaqsı siyaqtı köringen» dep qorıta kele, qwrılıstı salğan mekelerge kemşilikti dereu tüzetuge mindettedi.

Qısqası, bwl jerde eşkim de kinäli emes. Äkim kilti tapsırdı, demek öz missiyasın orındadı. Al qalğan şikili-pisili dünieler osı üylerdi salğan qwrılısşılardıñ moynında. Mwnıñ özi ğajap qisın eken. Sonda üy salınıp bitken soñ onı qabıldağan komissiyanıñ müşeleri qayda qarağan? Onıñ bası-qasında jürgen, sol komissiyanıñ müşesi osı äkimniñ qaramağandağı basqarma basşıları sudan taza, sütten aq bolğanı ma? Eñ aldımen jauap beretin osılar, yağni Arhimed basqaratın äkimdiktiñ qızmetkerleri emes pe? Nege solardan talap etpeske?

Mwnı az deseñiz, osı üylerdi salğan qwrılıs mekemesiniñ de şikiligi jeterlik. Onı maman qwrılısşılar emes, päter saluğa üş qaynasa sorpası qosılmaytın «Agrofirma «Irina i K» degen jauapkerşiligi şekteuli seriktestik jürgizgen. Al bwl seriktestik  atı ayt'p twrğanday eñ aldımen auıl şaruaşılıq önimderin şığarumen aynalısadı. Bwdan şığatın qorıtındı bireu-aq,  bizde üy saluğa degen tenderdi kim bolsa sol wtıp aladı degen söz. Al nätijesi älgindey.

Biz  joğarıda Arhimedtiñ jwmıs stilinde  kemşilik ataulını jasırıp jauıp, onday dünieler müldem bolmağan degen sayasat wstanadı degendi ayttıq. Oğan da mısal jeterlik. Bıltırğı jılı osı oblıs ortalığında jaña ğana salınğan bes qabattı üydiñ ayaq astınan şañırağı ortasına tüsip, opırıla qwlağan. Onı da az deseñiz tağı bir osınday üy özinen-özi şöge bastağan. Sodan ne boldı deysiz ğoy? Eşteñe de. Bayağı qalıptasqan ädispen «jabulı qazan jabulı» küyinde tım-tırıs qala berdi. Eşkim jauapqa da tartılğan joq, eşkimge de şara qoldanılğan emes. YAğni qazir bizdiñ oblısta bäri de tamaşa. Tek kişkene bir kemşilik körse, jerden jeti qoyan tapqanday quanatın keybir jurnalisterdiñ jwrttıñ mazasın alğanı bolmasa.

Jaybergen Bolatov

Abai.kz

9 pikir