Särsenbi, 21 Tamız 2019
Alaşorda 2667 6 pikir 27 Mamır, 2019 sağat 11:58

Halıqtıñ jadı

Cayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni retinde belgilengen 31 mamır qarsañında arnayı bir oy tüyip qoyu swranıp twr. Atalğan belesterdegi qasiretter eñseni ezgenmen, jwrt sanasın biliktiñ triumftarı, saltanatı mol zor jeñisteri jaulap jattı, sondıqtan da totalitarlıq däuirde ökimet qalamaytın qayğını resmi türde wmıt qaldıru op-oñay jüzege asıp kelgen. Biraq olardı adami jadtan öşirip tastau mümkin bolmağan-tın. Barşağa mälim, halqımızdı sol näubetterge wşıratqan – özimizdiñ keñestik ökimetimiz edi. Şañıraq kötergende memlekettiligimiz jañğırdı dep barşa qazaq şattanğan öz Respublikamızdıñ biligi bolatın. Bilik qaralı jıldardı auızğa aluğa tıyım saldı, öytkeni ol, şındap kelgende, ortalıqqa bas şwlğığan jäy ğana  quırşaq ökimet bop şıqtı. Sol sebepti halıqtıñ emes, ortalıqtıñ namısın jırttı. Mwnday jağdaydıñ endi kelmeske ketkenine täube dep, sol rette ötken jolımızğa köz jügirtip qoyu abzal...

Barşağa mälim, patşalıq däuirde wzaq jıldar otar bop kelgen halqımız eldigin HH ğasırda jañğırtıp, zamanaui täuelsiz memleket qwrdı. Qazaqtıñ memlekettiligin qaytaruğa bastaytın sayasi mümkindikti monarhiyanıñ tarih sahnasınan ketui tudırğan. 1917 jılğı Aqpan revolyuciyasınıñ Resey imperiyasındağı samoderjavielik qwrılıstı joyuı otarlıq ezgidegi barlıq halıqtardıñ wlt-azattıq qozğalısına sonı serpin berdi. 4-şi Memlekettik dumanıñ Mwsılman frakciyası janındağı Wyımdastıru byurosı is jüzinde imperiya mwsılmandarı üşin  wlttıq ortalıq retinde tanılğan-tın. Sol Byuro  1917 jılğı 1 mamırğa Bükilreseylik mwsılman s'ezin şaqırudı qolğa aldı.  Jer-jerde ağımdağı jağdaydı talqılaytın, Mäskeude aşılmaq külli mwsılmandar s'ezine delegattar saylaytın jinalıstar boluın nazarda wstadı. Dala jäne Türkistan ölkelerindegi oblıstarda s'ezder negizinen säuir ayında ötip, jalpıqazaqtıq, bükilreseylik jiındarğa qatısatın ökilderin, oblıstıq  qazaq atqaru komitetterin sayladı. 21–26 şildede Orınborda ötken İ Jalpıqazaq s'ezi jaña Reseydegi memlekettik qwrılım türin anıqtauğa tiis Qwrıltayşı jinalısqa delegat bolatın kandidattar tizimin bekitti.

1917 jılğı 25-şi qazanda Petrogradta bol'şevikter töñkeris jasap, jwmısşı jäne soldat deputattarı sovetteriniñ İİ Bükilreseylik s'ezinde  keñes ükimetin – Halıq komissarları Keñesin (Sovnarkom, Halkomkeñes) qwrdı. Artınşa Taşkentte bol'şevikter men eserlerdiñ birikken küşi Uaqıtşa ükimettiñ Türkistan komitetine qarsı qarulı köterilis jasap, sovet ökimetin ornattı.  28 qazan – 1 qaraşada ötken  İİİ Ölkelik keñester s'ezinde Türkistan Halıq Komissarlarınıñ Keñesin qwrıp, onıñ qwramına jergilikti halıq ökilderinen birde-bir müşe engizbedi. Osığan jauap retinde 24 qaraşada Qoqan qalasına IV Tötenşe ölkelik mwsılman s'ezi şaqırıldı da, 1917 jılğı 28 qaraşada (10 jeltoqsanda) «Resey federativtik demokratiyalıq respublikasımen birlesetin» Türkistan avtonomiyasın (mwhtariyatın) jariya etti jäne avtonomiyanıñ bilik organdarın   sayladı. Al 1917 jılğı 5–13 (18–26) jeltoqsanda Orınborda bolğan İİ Jalpıqazaq s'ezi 12 (25) jeltoqsanda Alaş avtonomiyasın qwrıp, ükimetin – «Alaş-Orda» Halıq Keñesin sayladı. Bwlar wlttıq memlekettilikti jañğırtu jolındağı eñ iri alğaşqı tarihi qadamdar edi.

Osı tağdırşeştilik mäseleni 1918 j. 6–9 (19–22) qañtarda Türkistan qalasında ötken Sırdariya oblısı qazaqtarınıñ s'ezi talqılap, Türkistan mwhtariyatınıñ ükimeti men Alaş-Orda arasında odaqtastıq şart jasalğannan keyin Alaş avtonomiyasına kiruge şeşim qabıldadı. Alayda 1918 j. 19–22 aqpanda Taşkenttegi sovettik bilik qızıläskerler men daşnaktardı jauıp, Qoqan qalasın talqandadı, halqın qırğınğa wşırattı. Türkistan mwhtariyatı qwlatıldı, avtonomiyanıñ ükimeti quıldı. Halıqqa teris äser etken bwl oqiğadan eki ay ötken soñ, 20 säuir – 1 mamırda Taşkentte Keñesterdiñ ölkelik 5-şi s'ezi jwmıs istedi. Türkistannıñ Sovettik avtonomiyası jariyalanıp, 30 säuirde Türkrespublikanıñ Türkatkomı men Halkomkeñesi qwrıldı. Sol 1918 jılğı säuirde Oraldan şıqqan Alaş-Orda delegaciyası Mäskeuge barıp, Sovet ükimeti basşılarımen kelissöz jürgizdi. Alaş avtonomiyası moyındaldı, Kişi Halkomkeñeste onı keñestik rel'ske audaru jobaları jasaldı. Alayda alaştıq delegaciya Mäskeuden attanısımen, «buruaziyalıq avtonomiyanı eñbekşilerdiñ moynınan tüsirip tastau» bağıtı wstaldı. Türkrespublika aumağında 1917–1918 jıldarı ülken aşarşılıq orın aldı. «Bol'şevikterdiñ aştıq sayasatı» (Mwstafa Şoqay) saldarınan jılqıları qızıläsker paydasına tartıp alınğan millionnan astam köşpendi aştan öldi. Sol kezgi äsire bol'şevikterdiñ biri «mwsılmandar, qoldarına qaru wstap şayqastarda qaza tapqan qızıl jauıngerler sekildi, revolyuciya isine özderiniñ ölimimen öz ülesterin qostı» dep jazdı, yağni osınday twjırımmen köşpendilerdiñ aştıqtan qırılıp, ölkedegi azıq-tülik mäselesiniñ şeşiluine «kömekteskeni» üşin rizaşılıq bildirdi.

1919 jılğı 10-şı şildede Resey Halıq Komissarları Keñesi Qazaq ölkesin basqaru boyınşa äskeri-revolyuciyalıq komitet qwrıp, ölkeni avtonomiyalandıruğa dayındıq jasay bastadı. 1920 jılğı naurızda Alaş-Orda qızmetin toqtattı. Sodan qazaq memlekettiligin taptıq negizde jañğırtu jolı aşıldı. 1920 jılğı 26 tamızda Bükilreseylik Ortalıq Atqaru Komitetiniñ (VCIK) Törağası M. Kalinin, Halıq Komissarları Keñesiniñ (SNK) Törağası V. Ul'yanov (Lenin),  VCIK hatşısı A. Enukidze «Bükilreseylik Ortalıq Atqaru Komiteti men Halıq Komissarları Keñesiniñ dekreti. Avtonomiyalı Kirgiz Socialistik Sovettik Respublikasın qwru turalı» delingen qwjatqa  qol qoydı. Onda joğarıda atalğan memlekettik organdar «Kirgiz ölkesin basqaru jönindegi revolyuciyalıq komitet turalı» sodan bwrınğı, «Halıq Komissarları Keñesiniñ 1919 jılğı 10-şı şildedegi dekretin damıta otırıp», «R.S.F.S.R. böligi retinde, Avtonomiyalı Kirgiz Socialistik Sovettik Respublikası qwrılsın»  dep qaulı aldı. Respublika qwramına bwrınğı äkimşilik şekaralarımen Semey, Aqmola, Torğay, Oral oblıstarı, Zakaspiy oblısınıñ Mañğıstau üyezi, Krasnovodsk üyeziniñ 4-şi jäne 5-şi bolıstarı, Astrahan guberniyasınan Sinemor bolısı, Bökey ordası jäne 1-şi, 2-şi Primor okrugterine tüyisip jatqan bwrınğı qazınalıq jerler berildi. Sonday-aq teñiz jağalauı jolağı men Safronov, Ganyuşin jäne Nikolaev bolıstarı Kirrevkom qaramağında qala beretini, Türkistan Respublikasındağı qazaq territoriyasın qosu sondağı halıqtıñ erik-jiger bildirui nätijesinde şeşiletini aytıldı.

Osı qwjat qazaq memlekettiliginiñ 1917 jılğı 5–13 (18–26) jeltoqsandağı ekinşi jalpıqazaq s'ezinde nobaylanğan irgesin şındap qalauğa jol aştı. Dekret negizinde 1920 jılğı 4–12 qazanda Orınborda Qazaqstan Keñesteriniñ Qwrıltayşı s'ezi ötti. Qazaq eli Reseydiñ qwramındağı sovettik avtonomiya boldı. S'ezd Ortalıq Atqaru Komitetin, Halıq Komissarları Keñesin sayladı. QazOAK Mäskeudiñ 26-şı tamız Dekretinde körsetilgen aumaqtı şañırağı astına biriktiru üşin küres jürgizdi. Azamat soğısı jıldarındağı «soğıs kommunizmi» sayasatınıñ solaqaylıqpen jürgizilui saldarınan 1921–1923 jıldarı qazaq respublikası millionday jannıñ ömirin äketken aşarşılıq zardabın şekti. 1924 jılğı Orta Aziyadağı wlttıq-territoriyalıq mejeleu nauqanınan keyin Qazaq AKSR-ine Sırdariya, Jetisu oblıstarı, Qaraqalpaq avtonomiyalıq oblısı qosıldı. Qazaq halqı men jer-suı bir şañıraq astına jinaldı, 1925 jılğı 16–25 säuirde Aqmeşitte jaña aumağımen, halqınıñ sanımen Ülken Qazaqstan bolğan respublika Keñesteriniñ kezekti 5-şi, is jüzindegi 1-şi s'ezi ötti. Bwl jañğırtılıp kele jatqan qazaq memlekettiginiñ tuın asqaqtata kötergen tarihi wlı oqiğa edi. Osı 1-şi s'ezde Wlttıq Respublika atanğan eldiñ müddesine jauap beretin mañızdı qararlar qabıldandı. Orıs tilinde «kirgiz» dep bwrmalanıp kelgen halıq atauınıñ  töl atımen «kazak» dep jazıluı resmilendi («qazaq» dep qazaqşa estiluine ündesetindey etip orısşa «kazah» deu keyinirek, stalindik konstituciyamen räsimdeldi). Aqmeşit qalasınıñ atauı respublika astanası bolğan jaña märtebesine layıqtalıp Qızılorda  dep ataldı. Orınbor qalası mañındağı qazaq auıldarımen qosa jäne Qaraqalpaq avtonomiyalıq oblısı Reseyge tikeley qaratıldı.

1926 jıldan Qazaqstanda «Qazan revolyuciyası qazaq auıldarına soqpay, aynalıp ötip ketken» degen bwrmalaulı jeleumen «Kişi Oktyabr' revolyuciyasın jasau», yağni auıldarda jwrtşılıq arasına taptıq sına qağıp, bay men kedeydi jauıqtıra tüsu sındı solaqay sayasi nauqandı öristetildi. 1928 jılı baylardıñ dünie-mülikterin tärkileu, salıq türlerin qisınsız türde köbeytu, wjımdastıru men otırıqşılandıru nauqandarın asqan solşıldıqpen küştep jüzege asıru, al solaqay reformağa qarsılıq körsetken halıq köterilisterin qarulı küşpen qırğınğa wşıratıp basu, solarmen qatar közi aşıq azamattardı repressiyalau («Alaş isi») orın aldı. Bwlardıñ bäri  halıqtı 1931–1933 jıldarğı alapat aşarşılıqqa – wlttıq apatqa duşar etti.

1934–1936 jıldarğı mädeni revolyuciya köşpendilerdiñ tiri qalğan böliginiñ eñsesin köterdi. Oqu-ağartu isterine erekşe köñil bölu, körkemönerpazdar wyımdarın köbeytip, jwmısın jandandıru, käsibi öner oşaqtarın aşu külli respublika halqın ruhani twrğıda jañartıp, jañaşa damu belesine şığardı.  1936 jılı mamır ayında Qazaq ädebieti men öneriniñ Mäskeudegi onkündigi zor tabıspen ötip, «meşeu eldi kürt damıtqan socializmniñ jetistigin» külli älemge paş etti. 1936 jılğı 5 jeltoqsanda Keñesterdiñ VIII Bükilodaqtıq tötenşe s'ezinde qabıldanğan KSRO Negizgi Zañı (Stalindik Konstituciya) boyınşa Resey Federaciyası qwramındağı Avtonomiyalı qazaq respublikasına  odaqtıq märtebe berildi.  «Socializm tolığımen jeñgen» sovet elinde jaña Konstituciya jasau jönindegi komissiyanı basqarğan SOKP OK Bas hatşısı I.V. Stalin avtonomiyalı respublikalardı odaqtas respublika qatarına auıstıru üşin  üş şarttı negizge alu kerek degen: birinşi şart – avtonomiyalı respublika, odaqtıq täj kigennen keyin «onıñ KSRO-dan şığıp ketu mäselesin qoyuğa mümkindigi bolu üşin», jan-jağınan KSRO territoriyasımen qorşalmay, şetelmen şekaralas şetki aymaq boluı kerek; ekinşi şart – sovettik odaqtas respublikağa atın bergen wlt birşama tığız şoğırlanıp otırğan köpşilik boluı kerek; üşinşi şart – respublika halqı sanı jağınan «öz memlekettik täuelsizdigin qorğay alatınday,  tım bolmasa million»  boluı kerek. Bwl şarttarğa Qazaq AKSR-i 1924 jılğı Orta Aziyadağı wlttıq-territoriyalıq mejeleu nauqanınan keyingi jaña aumağımen, halqınıñ sanımen, t. b. mañızdı körsetkişterimen äbden jauap bere alatın edi, alayda oğan odaqtıq täj kiyu pwrsatı bir müşelge keşiktirildi, turasın aytqanda, halıqtıñ jartısına juığın qwrban etken wlttıq apattan soñ ğana berilip, qazaq halqına qarsı jasalğan memlekettik qılmıstı birjola jasırğanday boldı.

Ülken terror bastalar qarsañda, 1937 jılğı 26 naurızda, Qazaqstan Keñesteriniñ Tötenşe 10-şı s'ezi Qazaq Keñestik Socialistik Respublikasınıñ Konstituciyasın bekitti. Osı Konstituciyada odaqtas respublikamızdıñ «jwmısşılar men şarualardıñ socialistik memleketi» ekeni atap körsetildi, sonday-aq Qazaq Respublikası öz aumağında «öz egemendik qwqtarın tolığımen saqtap, memlekettik bilikti derbes jürgizedi» dep naqtılap jazıldı. Alayda Sovettik Resey Federaciyası qwramındağı Qazaq avtonomiyalıq respublikası endi onımen teñ därejedegi odaqtas respublika märtebesine köterilgenmen, onıñ öziniñ Negizgi zañında «öz egemendik qwqtarın tolığımen saqtap, memlekettik bilikti derbes jürgizedi» degen twjırımın kommunistik rejim eleñ qılmastan,  özge odaqtas respublikalar tärizdendirip, birtwtas alıp memlekettiñ eşqanday derbestigi joq qwramdas böligine aynaldırdı. Jalpaq eldi bekem şırmağan totalitarlıq jüye bir kezderi aqgvardiyaşılar añsağan «birtwtas jäne bölinbeytin Reseydi» jaña tür men mazmwnda jasap şıqtı. Ideologiya arqılı birtwtastandırılğan sovet elin bastapqı kezeñde uağızdalğan  keñes ökimeti emes, qatañ bir ortalıqtandırılğan kommunistik partiya biledi.

Respublikanıñ negizgi halqı sol kezgi sanınıñ jartı millionğa juığın Ekinşi düniejüzilik soğısqa jiberdi, onıñ üşten eki böligi maydan dalalarında qaldı. Wlı Otan soğısı dep atalğan jahandıq şayqastağı wlı jeñiske qazaq halqı talap etilgen mölşerde mal-janın maydanğa beruimen, kündiz-tüni ayanbay eñbek etip, külli mañday teriniñ jemisin arnauımen, jerine köşirilgen jwrtqa dostıq qwşağın aşuımen ölşeusiz zor üles qostı. Jeñisten keyingi jıldarda soğıs zardaptarın joyu, el ekonomikasın qalpına keltiru, damıtu jäne nığaytu, ğılım men mädenietti örkendetu, halıqtıñ bilimin köteru, äleumettik-twrmıstıq, mädeni ömirin,  tınıs-tirşiligin jaqsartu jolında köp is tındırıldı.

Sonımen birge, jıldan jılğa küşeye tüsken totalitarlıq memleket qazaqtıñ wlttıq müddelerin eleusiz qaldırıp, barşağa ortaq standarttı ömir süru saltın jappay engizuge bet bwrdı. Al bwl bağıt jwrttıñ işki narazılığınıñ äbden pisip-jetiluine, söytip, tüptiñ tübinde şeşuşi qarsılıq körsetuine aparğan edi. 1954–1960 jıldarı Qazaq Respublikasınıñ jeri tıñ köteru jeleuimen jañaşa otarlandı. Qazaq halqı öz elinde barlıq twrğındardıñ üşten birine de jetpeytin (29%) deñgeyge tüsirildi. Köptegen qazaq mektepteri jabıldı, «kommunizmge orıs tilimen baramız!», «orıs tili – ekinşi ana tilimiz!» wrandarımen orıstandıru sayasatı jan-jaqtı jäne pärmendi jürgizildi. SOKP OK-niñ  sol kezdegi basşısı N.S. Hruşev «patşalıqtıñ jüzdegen jıldar boyı jasay almağanın az ğana jılda jüzege asırdıq» dep mälimdedi, kommunistik ideologiya körigi «türi wlttıq, mazmwnı (proletarlıq) socialistik» negizde «jaña adam qalıptastıru»   bağıtımen saltanat qwrıp, ömirdiñ bütkil qırın şarpıdı.

Mwnday keleñsizdikter men jalğandıqtar respublikanı jergilikti wlt ökili basqarıp twrğanda, «wlt mäselesi şeşilgen» dep däripteletin kezeñniñ özinde orın alğan. Sondıqtan,  1986  jılğı 16 jeltoqsanda Qazaqstan KP Ortalıq Komitetin basqaruğa SOKP OK-niñ el üşin müldem böten kadrı tağayındalğanda, wlttıq müddelerdiñ eleusiz qala beretini jwrtşılıq üşin anıqqa aynaldı.  Sebebi biliktegi partiya «sovet elinde eşqanday da wlt mäselesi joq» degen jalğan jeleudi betke wstaytın. Al qoldanıstağı QKSR Konstituciyası boyınşa – Qazaqstan öz aumağında öz betinşe derbes memlekettik bilik jürgizetin egemendi keñestik socialistik memleket (68-bab) edi. Keñester Odağın qwrısqan, odaqtan erkin şığıp kete alatın täuelsiz memleketterdiñ biri retindegi qwqtarı KSRO Konstituciyasınıñ 70-şi jäne 72-şi babtarında moyındalğan-tın.  Zañ jüzinde solay bola twra, Qazaq Respublikasınıñ egemendigi de, özin özi bileytindigi de, wlttılığı da mäskeulik bilik tarapınan ayaqqa taptaldı. KSRO-nıñ Negizgi Zañındağı: Qazaq Respublikası «...eñbekşilerdiñ erik-jigeri men müddesin qorğaytın socialistik jalpıhalıqtıq memleket» delingen 1-şi bab közaldauşılıq, jäy ğana formal'dilik bolıp şıqtı. KSRO jäne QKSR Konstituciyalarınıñ 6-şı babtarına säykes, Sovet Odağınıñ Kommunistik partiyası «qoğamnıñ jetekşi jäne bağıttauşı küşi» edi, sol «...küştiñ» qatañ ideologiyalıq torımen odaqtas respublikalar da, olardağı halıq deputattarınıñ keñesteri de bekem şırmalğandıqtan, keñester odağı birtwtas  unitarlıq memleketke aynalğan. YAğni KSRO is jüzinde, ömir körsetkendey, basında monarh twrğan Resey imperiyasınıñ atı özgertilgen, töbesinde Sayasi Byuro  twrğan jaña türine aynaldırıldı. Mine osı keñestik-kommunistik neoimperiyada ädiletsizdik jäne köpe-körineu jalğan söyleu ädettegi qwbılısqa aynalğan bolatın.

SOKP-nıñ Qayta qwru sayasatı  jariya etken demokratiyalıq jañaruğa senip, 1986 jılğı 16 jeltoqsandağı Qazaqstan basşılığında jasalğan özgeristiñ mänisin tüsindirudi talap etken jastarğa sovet ökimeti «naşaqorlar, maskünemder» degen jalğan ayıp taqtı jäne olardı totalitarlıq şoqpardıñ astına aldı. Qasañ totalitarlıq jüyege bükil KSRO boyınşa birinşi bolıp qarsı şığıp, jankeştilikpen azattıq ünin kötergen qazaq jastarınıñ sayasi köterilisi basqalardı da oyattı. Mäskeu ozbırlığına qarsılıqtar Kavkazdağı, Baltıq jağalauındağı odaqtas respublikalarda orın aldı. Wzamay, kommunistik rejim twtastırğan totalitarlıq alıp memlekette tegeurindi demokratiyalıq özgerister jasaldı. Keñestik bir elge birikken odaqtas respublikalar KSRO Konstituciyasınıñ 72-şi babında közdelgen odaq qwramınan erkin şığıp kete alatın qwqtarın paydalanıp, memlekettik täuelsizdikke jetuge wmtıldı.

Qazaq Respublikasınıñ Joğarğı Keñesi 1990 jılğı 25 qazanda – Qazaq KSR-iniñ Memlekettik egemendigi haqında Deklaraciya, al 1991 jılğı 16 jeltoqsanda Qazaqstan Respublikasınıñ Memlekettik täuelsizdigi jayında Konstituciyalıq zañ qabıldadı. Osılay täuelsiz memleketimiz düniege keldi. Alğaş ret öz etnostıq atauımen tarih sahnasına XVI ğasırda şıqqan qazaq halqınıñ wlttıq memlekettiligi wzaq jıldarğı otarlıq ahualdan soñ, XX ğasırdıñ ekinşi on jıldığında qalpına kelu jolındağı twñğış qadamın jasasa, soñğı onjıldığında müldem qayta tülep, zamanaui sipatta jañğırdı. Wzaq kütken memlekettik täuelsizdiktiñ  arqasında elimizde totalitarizm deformaciyalağan sanamızdı ideologiyalıq qoqıstardan arşu, wmıttırılğan, bwrmalanğan tarihımızdı jañaşa tanu, qılmıstı sayasat wrındırğan qasiretti kezeñderdiñ şındığın aşu, jazıqsız jazalanğan jandardıñ adal esimderin qoğamğa qaytaru jolında aytarlıqtay is tındırıldı, äli de atqarıluğa tiis jwmıs şaş etekten. 31 mamır 1992 jılı Aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni bolıp belgilendi, bes jıl öte, 1997 jılı – Sayasi quğın-sürgin qwrbandarın eske alu küni, al 2017 jıldan – Sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni dep atalıp keledi. Degenmen qazaqstandıqtar  üş dürkin – 1917–1918, 1921–1923, 1931–1933 jıldarı soqqan aşarşılıqtan tikeley 4,5 mln., ıqtimal tabiği ösimdi esepke alğanda 10 mln.-day adam ömirin äketken wlttıq apattı şın mäninde bilip bolğan joq. Bol'şevizm bilikke kelgeli 300 mıñnan astam, tek Ülken terrorda 120 mıñnan astam (onıñ 25 mıñı atılğan) jan jazıqsız jazalanğanına män bere qoymaydı. Öytkeni osınau 31 mamırdağı is-şaralar şağın toptıñ qatısuımen ğana jwmıs künderi öte şığatındıqtan, 31 mamır Eske alu küni retinde barşa jwrt tağzım etetin bükilhalıqtıq sipatqa ie bola almay twr.

Eger osı Küni ötkengi bwrmalaulardıñ qwrbandarın külli qazaqstandıq bolıp aza twtatın ahual ornatılsa, söytip arnayı bağdarlama jasalıp,  maqsatkerlikpen naqtı jwmıstar wyımdastırılsa, onda onıñ halıq birligin odan sayın arttırudağı jäne demokratiya qwndılıqtarın bekem saqtaudıñ mañızın däl wğındırudağı mañızı arta tüser edi. Al mwnday jwmıstardıñ alğışartı –  Sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni retinde belgilengen 31 mamırdı demalıs künine aynaldıru. Memleketimizdiñ joğarğı biligi tiisti şeşim şığarar dep ümittenemiz. Qasirettermen şorlanğan halıq  jadınıñ  mäñgi öşpeytinin qwrmettep, arnayı demalıs küni retinde är jılğı 31 mamırdı bwqaralıq qaralı-saltanattı is-şaralar jürgizuge arnau – perzenttik parızımız.

Beybit Qoyşıbaev, Qazaqstan «Ädilet» tarihi-ağartu qoğamı törağasınıñ orınbasarı, jazuşı, tarih ğılımdarınıñ kandidatı

Abai.kz

 

6 pikir