Beysenbi, 12 Jeltoqsan 2019
El işi... 2566 18 pikir 2 Şilde, 2019 sağat 13:31

Şeruletip ötkizgen jartı jıl (ŞOLU)

Bilik beybit miting ötkizuge rwqsat berdi. Mwnday da boladı eken-au, degen jwrt äuelde sener-senbesin bilmedi. Ädette bizdegi kez kelgen miting rwqsatsız wyımdasadı. Jo-joq, rwqsat swraydı ğoy. Tek bilik oğan rwqsat bermeydi. Aqırı jinalğan jwrttı betperde kigen wrda-jıq jendetter küşpen taratatın. Qualaspaq oynaydı. Artı sottau, äkimşilik jazağa kesu, qudalaumen ayaqtaladı. Qazaqstandağı beybit mitingterdiñ ortaq sipatı osı.

Bw jolı olay bolmadı. Bilik özi rwqsat berdi. Almatı men Astana (Nwr-Swltan) qalalarında mausımnıñ 30-ı küni beybit mitingter ötti.

Almatıda «Sarıarqa» kinoteatrınıñ artında ornalasqan sayasi-qoqıs alañı bar. Ol jer biz üşin sayasi «svalka» bolğanımen, Kommunisterdiñ kieli ornı. Qızıl jalaulılar jıl sayın jiılıp, kösemderine (Leninge) qwlşılıq qıladı. Bir jıldarı Mwhtar Şahanov ta, memlekettik til akciyaların sol alañda ötkizdi. Oppoziciya serkeleri de sol jaqqa jinalatın. Basqa jaqqa bilik jolatpaytın. Qısqası, älgi sayasi «svalka» Almatıdağı sayasi akciyalar poligonına aynalğan. Keşegi rwqsat etilgen miting te sol alañda ötti. Oğan 1,5 mıñnan asa adam qatıstı.

Al Elordadağı mitingti ötkizuge ötiniş jazıp, rwqsat alğan «Baytaq-Bolaşaq» ekologiyalıq al'yansınıñ jetekşisi Azamathan Ämirtay boldı. Bas qaladağı jwrt bile bermeytin «Jerwyıq» deytin sayabaqqa da şamamen 1000-1500 adam jiıldı.

Basqasın aytpağanda, Mäjilistegi qaharmandar men qayratkerler de alañğa şıqtı. Ötkende ğana «qay el mitingke şığıp, mwratına jetipti» dep söylegen Bekeñniñ (Bekbolat Tileuhan) özi de "mitingiletip" ketti. Bilik partiyasınıñ ökilderi mitingke şıqtı degendi bwrın estip pe ediñizder? Äy, qaydam... Olar ne dedi, kimge qayrılıp söyledi, ol turalı egjey-tegjeyli jazdıq... Qaytalap jatpayıq...

Jä, 2019-dıñ jartı jılın ötkerdik. Osı jartı jıl qazaq üşin, Qazaqstan üşin sayasi processterge tolı ötti. Qazaqstandı kezeksiz 30 jıl basqarğan Nwrswltan Nazarbaev otstavkağa ketti. Kezekten tıs prezident saylauın ötkizdik. Qazaqstan Täuelsizdik tarihındağı ekinşi prezidenin sayladı. Astanadağı şetin oqiğa men Arıstağı apat el-halıqtıñ sanasın silkip oyattı. Ökinişke oray, jıl bası qazamen bastaldı. Qañtarda Qarağandıdağı janjaldan bastalğan tolqulardıñ soñı keşegi Teñizdegi şeruge deyin wlastı. Qarap otırsaq, jıl basınan beri 100-ge juıq miting ötipti. Mıñdağan adamdı policiya twtqındağan. Jüzdegen adamğa äkimşilik jaza kesilgen. Ondağan adam qamalğan. Sözimiz swyıq şıqpas üşin, sol mitingterdi hronologiyalıq reti boyınşa eske tüsirip köreyikşi...

Qañtardan mausımğa deyingi mitingter hronologiyası

Qañtar ayı. Qarağandı oqiğası

01.01.2019 jıl. Qarağandı qalasındağı «Drevniy Rim» meyramhanasında janjal şığıp, artı jappay töbeleske wlastı. 3 adam jaraqat alıp, 1 adam qaza taptı. 23 jastağı qazaq jigiti kisi qolınan qaza taptı.

02.01.2019 jıl. Töbeles bolğan jerge ondağan adam jinaldı.

03.01.2019 jıl. Halıq mitingige şıqtı.Ädil tergeudi talap etti.

06.01.2019 jıl. Jüzdegen adam Qarağandı ortalığına jinaldı. Miting wyımdastırdı. Narazı halıqqa oblısı äkimi Erlan Qoşanov şığıp, äkim retinde, prezidenttiñ ökili retinde isti soñına deyin jetkizetinine uäde berdi.

Aqpan ayı. Bes säbidiñ qazası

04.02.2019 jıl. Aqpannıñ 4-ine qarağan tüni Astananıñ Sarıarqa audanındağı Köktal-2 dep atalatın böligindegi jeke menşik üydiñ aulasında baspana örtengen. Bir üydiñ bes balası qaza taptı.

05.02.2019 jıl. Örtten qaza tapqan bes säbidi jerleu räsimi ötti. Qaralı jiınğa jüzdegen adam jiıldı.

05.02.2019 jıl. Aqtöbede ondağan adam jiılıp, qaralı jiın ötkizdi.

05.02.2019 jıl. Almatıda ondağan adam jiılıp, qaralı jiın ötkizdi.

Köp balalı analar mitingi

06.02.2019 jıl. Köp balalı analar Astanada miting ötkizdi. Ondağan adam jinaldı. Prezident Nazarbaevtıñ atına köp balalı analar atınan hat jazıldı. Olar Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaevqa köpbalalı otbasıların baspanamen qamtamasız etudi, balağa memleketten tölenetin järdemaqını köbeytudi, twrmıs jağdayların jaqsartudı talap etti. Jinalğan jwrtpen kezdesuge Astana äkiminiñ orınbasarı Ermek Amanşaev şıqtı.

06.02.2019 jıl. Almatıda bir top köp balalı ana jinaldı.

07.02.2019 jıl. Aqtöbe oblısınıñ Berşügip auılında jwmısşılar mitingke şıqtı. Oblıs äkimdigine barğandar bilikke 200-ge juıq adamnıñ atınan arız-şağım ötkizdi.

07.02.2019 jıl. Aqtöbe oblıstıñ äkimdigine köp balalı analar jinaldı.

08.02.2019 jıl. Aqtöbe, Almatı men Qızılorda qalalarında ondağan adam jinalıp miting ötkizdi.

09.02.2019 jıl. Astanada ondağan ana «Astana» känsert zalınıñ aldına jinalıp, äkimdikke talaptarın jetkizbek boldı. Narazı analarğa äkimniñ orınbasarı Ermek Amanşaev keldi.

10.02.2019 jıl. Şımkentte köp balalı analar jinalıp, äkimdikke bardı.

11.02.2019 jıl. Almatıda  Ashat Bersalimov deytin belsendi azamat sayasi twtqındar men köp balalı analardı qoldap jalğızilikti piket ötkizdi.

15.02.2019 jıl. Astana qalasındağı koncert zalına jüzdegen adam jinaldı. Olap köp balalı analar edi. Äleumettik mäselelerin aytıp, qala äkimimen kezdesudi talap etti.

15.02.2019 jıl. Şımkenttegi «Türkistan» sarayına mıñnan astam adam jinaldı. Äkimmen kezdesuge keldi.

16.02.2019 jıl. Şımkentte 300-ge juıq ana kezdesuge äkimniñ keluin talap etti.

18.02.2019 jıl. Almatıda köp balalı analar jinaldı.

20.02.2019jıl. Almatı äkiminiñ esep beru jiınına barmaq bolğan belsendilerdi policiya twtqındadı.Olar "Kökjaylaudı qorğayıq!" qozğalısınıñ öñilderi edi.

20.02.2019 jıl. Kentaulıq köp balalı analar äkimnen äleumettik problemalardı şeşudi swradı.

20.02.2019 jıl. Astana qalasındağı «Qazmedia ortalığı» aldında er adam ükimet müşeleriniñ keluin talap etti.

25.02.2019 jıl. Şımkentte de köp balalı analar jinalıp, qala äkimimen kezdesudi talap etti.

25.02.2019 jıl. Jañaözende ondağan jwmıssız azamat miting ötkizdi. Policiya 16 azamatı äkimşilik jazağa tarttı.

27.02.2019 jıl. Almatıdağı «Nwr Otan» partiyası aldına bir top belsendi jinaldı. Olardı policiya wstadı.

28.02.2019 jıl. Aqordanıñ aldına birneşe adam jinaldı. Olar köp balalı analar edi.

Naurız ayı. Astana atauın ötgertuge qarsı akciyalar

04.03.2019 jıl. Köp balalı analar narazılıq bildirdi.

06.03.2019 jıl. Aqtöbelik analar bilikten baspana mäselesin şeşudi talap etti.

11.03.2019 jıl. Jañaözende 100-ge juıq jwmıssız adam äkimdik aldında narazılıq bildirdi.

12.03.2019 jıl. Şımkentte köp balalı analar narazılıqqa şıqtı.

14.03.2019 jıl. Europarlament Qazaqstandağı adam qwqıqtarı mäselesi turalı rezolyuciya qabıldadı. Europarlament Qazaqstan biligin «adam qwqıqtarın qwrmettep, halıqaralıq talaptardı orındauğa, sayasi qudalaulardı toqtatuğa» şaqırdı.

18.03.2019 jıl. Astanada ondağan köp balalı ana Ministrler üyine kelip, eñbek jäne halıqtı äleumettik qorğau ministri Berdibek Saparbaevpen kezdesudi talap etti.

21.03.2019 jıl. Astana qalasında bir top azamat qala atauın özgertuge qarsı mitingke şıqtı.

22.03.2019 jıl. Astanada miting ötti. Policiya ondağan adamdı wstadı.

22.03.2019 jıl. Şımkentte policiya birneşe adamdı wstadı. Olar miting ötkizbek boldı degen küdikke ilikken.

22.03.2019 jıl. Almatıdağı Gogol' men Panfilov köşeleriniñ qiılısında ondağan adam jinalıp, narazılıq akciyasın ötkizdi.

Säuir ayı

02.04.2019 jıl. Aqtöbede äleumettik mäselelerdi kötergen bir top ana äkimdikke bardı.

11.04.2019 jıl. Nwr-Swltanda ondağan köp balalı ana narazılıq tanıttı.

12.04.2019 jıl. Şımkentte köp balalı analar äkimmen kezdesuge tağı jinaldı.

16.04.2019 jıl. Nwr-Swltanda ondağan köp balalı ana narazılıq bildirdi.

Ot pravdı ne ubejiş' akciyaları

21.04.2019 jıl. Belsendiler saylauğa qarsı «Ot pravdı ne ubejiş'» degen akciya wyımdastırdı. Sot Äsiya Tölesova men Beybarıs Tolımbekovti kinäli dep tauıp, 15 künge qamadı. Belsendiler marafon kezinde «Ot pravdı ne ubejiş'» dege jazuı bar plakat wstap twrğan.

22.04.2019 jıl. Almatıda bir top belsendi Äsiya Tölesova men Beybarıs Tolımbekovtiñ qamaluına qarsı qalalıq sot aldında jinaldı.

24.04.2019 jıl. Qarağandı twrğını Tölesova men Tolımbekovti qoldap, fleşmob ötkizdi.

25.04.2019 jıl. Parijde bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

25.04.2019 jıl. Freedom House wyımı Qazaqstan biligin Almatıda wstalğan belsendilerdi bosatuğa şaqırdı.

25.04.2019 jıl. Pragada bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

25.04.2019 jıl. Amnesty International  wyımı Tölesova men Tolımbekovti qoldap, «ar-ojdan twtqını» dep tanıdı.

26.04.2019 jıl. Londonda bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

27.04.2019 jıl. Milanda bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

29.04.2019 jıl. Nwr-Swltanda bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

29.04.2019 jıl. London marafonında «Şındıqtan qaşıp qwtılmaysıñ» banneri ilindi.

29.04.2019 jıl. Almatıda sot «Konstituciya» sözi jazılğan banner ilgen azamattı 5 täulikke qamadı.

30.04.2019 jıl. Budapeşt pen Torontoda bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

Mamır ayı. Saylauğa senimsizdik mitingileri

01.05.2019 jıl. Nwr-Swltanda jüzdegen (mıñnan asadı) adam mitingke şıqtı.

01.05.2019 jıl. Almatıda jüzdegen adam mitingke şıqtı.

01.05.2019 jıl. Şımkentte ondağan adam mitingke şıqtı.

01.05.2019 jıl. Aqtöbede ondağan adam mitingke şıqtı.

01.05.2019 jıl. Qarağandıda ondağan adam mitingke şıqtı.

02.05.2019 jıl. Şımkentte järdemaqı talap etken ana ekinşi qabattan sekirmek boldı.

09.05.2019 jıl. Almatıda policiya birneşe adamdı wstadı. Olar rwqsat etilmegen miting ötkizui mümkin degen küdikke ilikti. Mwnday şaralar Nwr-Swltanda, Atırauda, Aqtöbede de orın aldı.

15.05.2019 jıl. Petropavlda 300-ge tarta jwmısşı narazılıqqa şıqtı. Üş aydan beri jalaqıların almağan azamattar zauıt äkimşiliginiñ aldına jinaldı.

16.05.2016 jıl. Ondağan köp balalı ana mitingke şıqtı.

21.05.2019 jıl. Şımkentte jüzge juıq adam «ädiletsiz» sot ükimeni narazılıq bildirip, akciya ötkizdi.

21.05.2019 jıl. Almatıda ondağan narazı azamat ipotekasın keşirudi talap etip, «Nwr Otan» keñsesiniñ aldına jinaldı.

23.05.2019 jıl. Nwr-Swltanda 30-ğa juıq ana baspana mäselesin şeşudi talap etti.

Mausım ayı

01.06.2019 jıl. Nwr-Swltanda «Halıq qwrıltayı» ötti. Oğan jüzdegen adam qatıstı.

03.06.2019 jıl. Köp balalı analar Aqordanıñ aldına bardı.

04.06.2019 jıl. Eñbek jäne halıqtı äleumettik korğau ministrligine jüzge juıq köp balalı ana keldi.

05.06.2019 jıl. Almatılıq belsendiler «Oyan, Qazaqstan» qozğalısın qwrdı.

09.06.2019 jıl. Almatı men Nwr-Swltanda mitingke jüzdegen adam şıqtı. Policiya 500-şe juıq adamdı qamauğa aldı. Bwdan bölek, mitingter basqa qalalarda da ötti. Şımkentte policiya ondağan adamdı wstadı. Aqtöbede de ondağan adam wstaldı. Almatı men Nwr-Swltanda wstalğandardıñ arasında BAQ ökilderi men Halıqaralıq baqılauşılar da bolğan.

10.06.2019 jıl. Almatıda saylau nätijesin jaramsız dep tanudı talap etken belsendiler miting ötkizdi. Policiya 50-60 adamdı wstadı. Sol küni Şımkentte de narazılıqtar bolıp, onşaqtı adam wstalğan.

10.06.2019 jıl. Almatıdağı kündizgi bolğan mitingte policiya twtqındağan aqın Rinat Zaitovtı bosatudı talap etkender keşkisin mitingke qayta şıqtı. Mitigke jinalğandardı policiya küşpen tarattı. Ondağan adam wstaldı. Bwl küni mitigter qalanıñ birneşe jerinde ötti.

11.06.2019 jıl. Almatıda policiya birneşe adamdı wstadı.

12.06.2019 jıl. Nwr-Swltanda policiya birneşe adamdı wstap äketti.

12.06.2019 jıl. Almatıda belsendi jastar «Oyan, Qazaqstan» akciyasın wyımdastırdı.

15.06.2019 jıl.  Seulde bir top azamat Almatıda qamalğan belsendilerdi qoldap, akciya ötkizdi.

25.06.2019 jıl. Almatı äkimdigi belsendilerge miting ötkizuge rwqsat berdi.

26.06.2019 jıl. Nwr-Swltan äkimdigi ekologiyalıq wyımğa beybit miting ötkizuge rwqsat berdi.

27.06.2019 jıl. Arıstıñ narazı azamattarı Şımkentte miting ötkizdi.

29.06.2019 jıl. Atırau oblısı, Jılıoy audanı, Teñiz jwmısşılar auılında jwmısşılar arasında jappay töbeles boldı. 30-ğa juıq adam jaraqat aldı. Özge memleket azamatınıñ qazaq qızımen tüske nanayı sureti äleumettik jelige jariyalanğan. Artı narazılıqqa wlasıp, töbelespen ayaqtaldı.

30.06.2019 jıl. Almatı men Nwr-Swltan qalalarında jüzdegen adam qatısqan beybit miting ötti.

30.06.2019 jıl. Almatıdağı «Sarıarqa» kinoteatrınıñ artındağı alañda ötken mitingke mıñğa juıq adam qatıstı.

30.06.2019 jıl. Al Nwr-Swltandağı «Jerwyıq» sayabağında «Baytaq-Bolaşaq» ekologiyalıq qozğalısı ötkizgen mitingke jüzden astam adam qatıstı.

Osı küni «Nwr Otan» partiyası ökilderi de el arasına iritki saluşılarğa qarsı miting ötkizdi.

Qoş! Bıltırğı joldauında eks-prezident Nazarbaev 2019 jıldı – «Jastar jılı» dep jariyalaudı wsınğan edi. Al biıl qañtarda «Jastar jılı» bolıp resmi bekitildi. Qwzırlı organdarğa birqatar tapsırmalar jükteldi. Ol üşin arnayı byudjet te qarastırılğan boldı. Jastarğa köñil bölindi. Biraz mümkindikter jasalatın boldı dep quandıq. Ükimet jırtığımızdı jamamasa da, äyteuir köñilde barmız dedik. Tük bitirmedi deuden jäne aulaqpız. Azdı-kem qolğa alınğan şarualar da joq emes. Dese de, osı bir ataulı jıl sol jıl basınan beri üzdiksiz ötip jatqan sayasi processterdiñ tasasında qalğanı jäne şındıq. Äsili biıl, «Jastar jılı» emes, «mitingter jılına» aynalıp bara jatır...

Tüyin

Jartı jıl işinde memleketimizde ötken mitingilerdiñ qısqaşa hronikası osınday. Bizdi qazir bastı üş saual mazalaydı. Joğarıda atap körsetken jüzge juıq tolqulardan ne özgerdi? Bwl narazılıq şaraları qaşanğa deyin jalğasadı? Elde qoy üstinde boztorğay jwmırtqalağan zaman tuuı üşin Toqaev biligi qanday qadamdar jasağanı dwrıs?

Bwl saualdarğa Siz jauap berip köriñizşi, qwrmetti Oqırman!

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

18 pikir