1. А/Ш жерлерін ҚР-ның азаматтарына жеке меншікке сатуға түбігейді тыйым салу.

2. Жердің ашық кадастрын орнату. Жерді кім жалдап отыр - бұндай ақпарат халыққа ашық болуы тиіс.

3. Бос жатқан жерлерді космомониторинг арқылы және цифрлық технологиямен мемлекетке қайтару.

4. Әр ауылдың маңайындағы 5-20 радиусында жайылым жерлерін мемлекеттік меншігіне қайтару. Қоғамдық жайылымдарды орнату.

5. Жердің бөлу мен беру процесін цифрландыру, ашық қылу. Бұл процеске әкімдер және әкімдердің комиссиялары бұдан былай араласпау керек.

6. Субарендаға жол жабу, субарендаторларды жауапкершілікке тарту.

7. Банкттердің кепілдіктерінде тұрған жерлерді мемлекеттік меншікке қайтару.

8. ҚР азаматтарына жерді жалға беру тәртібін күшейту. ҚР азаматтығын беру тәртібін қатаңдату.

9. Жердің пайдалану құқықтарын жал мерзімдері біткен соң тек ашық конкурс арқылы ұзартуы.

10. Басқа жердің проблемалары біздің назарымызда болады: Демаркация процесі, әскери полигондар, ормандар, көлдер, өзендер, өндіріс жерлер, 10 сотық жер тб.

Мұхтар Тайжан

Abai.kz