Қазақстан Алматы тау кластерін кеңейтуде, дегенмен өңірде тау шаңғысы туризміне инвестиция құйып жатқан жалғыз ел Қазақстан емес. Ыстықкөл облысындағы «Ала-Тоо Резорт» жыл бойы жұмыс істейтін тау кластерінің бірінші кезеңін 2026 жылдың 1 желтоқсанында ашу жоспарланып отыр. Курорт Ақсу ауданындағы Жырғалаң аңғарында салынуда.

Үш аймақ және жүздеген километр трасса

Бұған дейін жоба «Үш шың» деп аталған. Курорт үш курорттық аймақты – Жырғалаң, Ақ-Бұлақ және Боз-Ұшықты біріктіреді, олар 2038 жылға дейін кезең-кезеңімен салынады.

Курорттың ресми сайтында шаңғы трассаларының жалпы ұзындығы 250 шақырымды құрайтыны көрсетілген. Кластер жыл бойы жұмыс істеуге арналған. Қыста мұнда шаңғы мен сноуборд тебсе, жазда треккинг, атпен серуендеу және экотуризм ұсынылады.

Жобаның құны 1,2 млрд еуроға бағаланып отыр. 2025 жылдың шілдесінде «Ала-Тоо Резорт» мемлекеттік кәсіпорны 100 пайыздық мемлекеттік үлесі бар ашық акционерлік қоғам болып қайта құрылды.

Австриялық аспалы жолдар

Курортқа арналған көтергіштерді австриялық Doppelmayr компаниясы салып жатыр. Жұмыстар 2025 жылдың жазында, бөктерлерге жабдықтар жеткізіліп, техникалық жолдар тартыла бастағанда және тіректерге іргетас құйылған кезде басталды.

Осы жылдың шілдесінде Президент Садыр Жапаров алғашқы аспалы жолдарды техникалық іске қосуға бастама берді. Алғашқы екі желі салып бітті, олардың ішіндегі ең ұзыны 2 296 метрге созылған.

Ақпан айында «Ала-Тоо Резорт» пен австриялық компания тағы төрт аспалы жол салуға келісімшартқа отырды. Құжатқа «Ала-Тоо Резорт» басқарма төрағасы Жарқынбек Мақсутов пен Doppelmayr компаниясының Ресей және ТМД елдері бойынша бөлім басшысы Валерий Яшин қол қойды.

Бірінші кезең желтоқсанда ашылады

Ашылу сәтіне қарай Жырғалаңда алты аспалы жол және 47 шақырымнан астам тау шаңғысы трассасы жұмыс істейтін болады. Бұл Қырғыз Республикасы Экономика және коммерция министрлігінің Бішкекте туристік бизнес өкілдері үшін өткізген таныстырылымынан белгілі болды.

Жабдықты жалға беру пунктіне, дүкенге, жүк сақтау камераларына және шаңғы жабдықтарына қызмет көрсету шеберханасына арналған құрал-жабдықтарды австриялық MRM GmbH компаниясы жеткізеді. Компания оларды монтаждап, электронды рұқсаттама жүйесін қосуы, бәрін тексеріп, персоналды 2026 жылдың 1 желтоқсанына дейін оқытып шығуы тиіс. Сонымен қатар курорт 35,4 млн сомға қарда жүретін көліктер, қоқыс таситын машина, қар тазалайтын техника және жарықдиодты экрандар сатып алуда.

Трассалар мен инженерлік қорғанысты ресейлік «НИПИ «Инжзащита» институты жобалайды. Бұған дейін ол «Манжерок» (Алтай), «Красная Поляна» және «Роза Хутор» (Сочи) курорттарының нысандарын салуға және инженерлік қорғауға қатысқан.

Қонақүйлерге арналған жер және миллиондаған турист

Курорттағы қонақүйлерді, мейрамханалар мен спа-кешендерді жеке инвесторлар салады. Оларға арналған жер телімдері ашық онлайн-аукциондарда сатылуда. Мамыр айында өткен сауда-саттықтың үш кезеңінің қорытындысы бойынша қонақүйлер, апартаменттер, мейрамханалар және басқа да туристік нысандар үшін 39 учаске сатылды.

Садыр Жапаров ашылу мерзімі туралы 30 қазанда Анкарада өткен Түркі мемлекеттері ұйымының (ТМҰ) 13-ші саммитінде айтты. Ол ТМҰ елдерінің өкілдерін ашылу салтанатына шақырып, кәсіпкерлерді қонақүйлерге, мейрамханаларға және басқа да туристік инфрақұрылымға инвестиция салуға шақырды.

Барлық кезеңдер аяқталғаннан кейін курорт жылына 2 миллионға дейін туристі қабылдауды жоспарлап отыр. «Ала-Тоо Резорт» сайтында жобаның бюджетке қосатын үлесі 146 млн еуро көлемінде күтілетіні, ал жобаның өзі Министрлер Кабинетінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқаны айтылған.

Қазақстан да өз бөктерлерінде құрылыс жүргізуде

Қазақстанда тау шаңғысы туризмі Алматы тау кластері шеңберінде дамып келеді. 2029 жылға қарай кластердің өзегіне айналатын жаңа Almaty Superski курорты пайда болуы тиіс. Оператор ретінде «Бәйтерек» холдингіне кіретін Kazakh Tourism Development компаниясы әрекет етеді.

Көкжайлауда 60 шақырым жаңа трасса төсеп, он жеті көтергіш орнату жоспарлануда.

Ой-Қарағай курорты осы жылы тау шаңғысы трассаларының ұзындығын 38 шақырымға дейін ұлғайтып, Ақтас алаңында мейрамханасы, қонақүйі және конференция залы бар кешен ашты.

Шымбұлақ та кеңейіп жатыр. Алғашқы кезеңде мұнда жаңа көтергіштер мен трассалар, сондай-ақ Чкалов шыңына дейін тағы бір аспалы жол пайда болады.

Көршілер неге курорттарды қазір салып жатыр?

Аймақ елдері тауларға дерлік бір мезгілде қаржы құюда. Әзербайжан «Шахдаг» курортына 1,3 млрд доллардан астам қаражат жұмсап қойды, Қырғызстан Жырғалаңды ашуға дайындалуда, ал Қазақстан Almaty Superski курортын салып, Алматы төңірегіндегі курорттарды кеңейтуде.

Kazakh Tourism Development бағалауынша, таудағы шетелдік турист күніне орта есеппен 450 долларға жуық жұмсайды. Бұл ақша қонақүйлерде, кафенің, құрал-жабдықтарды жалға беру пункттерінің кассасында және қонақтарға баспана беріп, оларды бөктерлерге таситын жергілікті тұрғындардың қолында қалады.

Бүгін заманауи курорт салмаған ел он жылдан кейін өзінің шаңғышыларын көршілеріне шығарып салып тұратын болады. Қазақстан мен Қырғызстан басқа жолды таңдады – олар қонақтар өзі іздеп келетіндей курорттар салып жатыр.

Abai.kz