Жұма, 20 Қазан 2017
Деп жатыр 3503 10 пікір 26 Шілде, 2017 сағат 11:24

Орыс мектебі қазақ есебінен толықпауы тиіс

Қазақ мемлекеттік тілді негіз еткен саяси ұлтқа айналуы керек: болашақта демографиялық өсім азаяды, қазақ репатриациясы азаяды, қазақтың қалалық ұлтқа айналуы (сапалық өсім әсері) мүмкіндігі азаяды. Бүгінгі күнде қалалық қазақ 60 пайыздан асты. Бірақ сонда да қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде орнықпай жатыр. Есесіне орыс тілділер қатары және саны, саяси ықпалы өсіп келеді.

Олардың елдегі үлес салмағы бар болғаны 10 пайыз. Сол 10 пайыз 1991 жылдан бері билікте отыр. Мұның бәрі Ресейдің бидайын қуырғандарына мәз. Ресейдің тілеуін тілеп, коллаборанттық қызмет көрсетеді. Украинада коллаборанттар үлесі 20 пайыз болған еді. Мұның қандай қауіпті екенін Қырым оқиғасы кезінде көрдік. Лукашенконың тұсында белорустар ана тілінен бас тартты. Бізде де бұл эксперимент екі түрде жүріп жатыр: үш тұғырлы тіл және латыншаға көшу. Сол мақсатпен үш тұғырлы тілді жүзеге асыру үшін мектеп бағдарламасы жасалып, қазақ мектебін орыстандыру саясаты жүргізілуде.

Болашақта «Қытайланғанша орыстанған дұрыс» деген уәж көп айтылмайтын болады. Украина Ресейдің айтқанына көнбей Батысқа бет бұрып еді, коллаборанттар наразылық көрсетті. Ресей ар жағынан әскер кіргізді. Бізде құдайға шүкір, Нұрекеңнің арқасында, әзірге тыныштық. Бірақ Ресей бізге айтқанын істетіп жатыр. Бүгін Қазақстандағы қазақтың үлес салмағы – 71 пайыз және 13 миллион. Бұл тым аз көрсеткіш.

Сондықтан да біз мына мақсаттарға жетуге тиіспіз.

  • 71%-ден 90% жету;
  • 2) 10-15% орыстілді қазақтарды қазақтандыру;
  • 3) үш тұғырлы мектеп пен латинницадан бас тарту, бүгінгі күні орыс метебінде тек 9% қазақ баласы оқиды;
  • 4) орыс диаспорасы (19%) мен орыс мектебінің оқушыларының үштен бірі – қазақтар, жақын он бес жылда статистикалық өлшемге келгенде орыс таусылуы керек. Ал орыс мектебі қазақ есебінен толықпауы тиіс.

Сыртқы факторлар: Ресейде дағдарыс (экономикалық және саяси) басталмақ. Болашақта Ресейдің геосаяси ықпалы бәсеңдеп Қытайдың рөлі күшейеді. Қытайдың экономикалық, миграциялық, саяси ықпалы өседі. Оған қарсы қуатты АҚШ және Европалық Одақ бар –  біз НАТО мен Европалық Одаққа енуіміз керек.

Abai.kz

10 пікір
ҒАЛЫМ ШӘКІРТТЕРІ. 2017-08-15 17:46:00
Совет-Хан Габбасов 3 мин · проф. Совет-Хан Ғаббасұлы. • 17 минут бұрын 15.08.2017ж. РУХ - дегеніміз не ?.. Адам баласында РУХ - қай кезеңде... қалай және қайтіп ЖЕТІЛЕТІНІН білмесең... "рухани жаңғыру" жай сөз... алдамшы дақпырт болады да қалады. Тек, ТӘН тәрбиесін ғана білетін ... ЖАН мен РУХТЫҢ тәрбиесі түгіл, ӨЗІНІҢ мәнін түсінбейтін мына заманда... бұрынғыша ТӘРБИЕ - НАСИХАТ - ҮГІТ пен УАҒЫЗ - Руқты жаңғыртуы мүмкін емес... Сондықтан ЖЫЛҒА жуық шулап жатқан сөздердің ішінде ІЛІП алары жоқ бос сөздерден... бұл да кезекті ЖАҢҒЫРЫҚ тәрізді. Ендеше - ОЙЛАНАЙЫҚ ?!..
ҒАЛЫМ ШӘКІРТТЕРІ. 2017-08-15 16:57:57
Сен бейшара - өзің ЗҰЛЫМСЫҢ... АНА ТІЛДІҢ құдіретін түсінбесең... Ұлттың ЕРТЕҢІ мен КЕЛЕШЕГІ ана тілінде екенін сезінбеген сорлы... ЖАҢА ілімнің қасиетін қайдан түсінеді ?!.. Мынау сөзің бүкіл ҚАЗАҚ халқының алдында өзіңнің КІСІЛІГІҢ мен АЗАМАТТЫҒЫҢНЫҢ жоқтығын көрсеттің. Халықтың келешегіне басың ауырмайтын арсыздығыңды... АТА-БАБА аруақтарына тапсырдық... ҰСТАЗЫМЫЗДЫҢ басқан ізінен садаға кет !!... Кездесіп сөйлесейік... адам болсаң жолығатын жерді айт шы ?..
Ғалым шәкірттері-мәкірттеріне 2017-08-14 20:05:19
Сендер Советхан ағаларыңмен шектен шығып кеттіңдер, оны өздерің де түсінбейсіңдер, білгілерің де келмейді. Баласын әркім өзінің жағдайына қарап мектепке береді. Тұрған жерінде қазақ мектебі жоқ болып, оны алпыс шақырым жердегі қазақ мектебіне апаруға жаяу, жұмыссыз қазақтың мүмкіншілігі жоқ екенін неге түсінбейсіңдер? Өздерің тойып, байып алып, қай кебісті қай кебіске, қай саусақты қай көтке тығуды білмей ерігіп отырсаңдар қазаққа баласын қай мектепке беруде не жұмыстарың бар? Сендердің де, сендердің ұстаздарыңныңда ілімін ешкім қаперге алмайды, тіптен күлкі қылатын болды мазмұнын білмесе де. Себебі сендердің осындай рекламаларыңмен жұртты ығыр қылғандарыңның арқасында. Ал мен білемін, бірақ ол ілім-сілімдеріңнің мен үшін текке қажеті жоқ. Маған керегі балаларымның орысша ма, қазақша ма, келешекте бәсекеге қабілеті бар білім алып шығуы. Сондықтан қыстырылмаңдар, аулақ жүріңдер. Қаскүнем, күнәкәр кім екенін қалталарыңа салып қойып, беталды жұртты ондай сөзбен қорламаңдар. "Ұстаз ілімі" дегендерің осылай жұртты қорлау ма ? Бұл "ұстаз ілімі" емес, - нағыз зұлымдық жылымы.
ҒАЛЫМ ШӘКІРТТЕРІ. (қайталады) 2017-08-12 19:28:28 2017-08-14 14:29:25
проф. Совет-Хан Ғаббасұлы. 14. 08. 2017ж. ----------------------------------------- Ана тілімен ойнаған... яки, ҚОРЛАҒАН адамдар ЕКІ дүниеде де оңбайтыны анық. БҰЛ ДҮНИЕДЕ - туған баласына ҚАСКҮНМДІК жасап... ОРЫС мектебіне беруімен... оны АЗДЫРСА... ал О-ДҮНИЕДЕ - ТОЗАҚҚА бірден ӨРТЕНЕТІНДЕР де - ОСЫ АРСЫЗДАР !!.. БҰЛ - тіпті "ҚҰРАН-КӘРІМДЕ " - жазылған... СОНДЫҚТАН - БІР-БІРІМЕН ОРЫСША СӨЙЛЕП ЖҮРГЕНДЕРДІҢ КҮНӘЛЕРЫ ӨТЕ АУЫР !!!..
Шалтай Алтайға 2017-07-30 21:03:43
Иа,иа,иа, ЛАТЫН ШРИПЫНА ОТУ КАЗАК ТИЛИН САКТАП КАЛАДЫ. КАЗАШЕСТЫБОНЫҢ ТИЛИН.
Алтай 2017-07-27 17:16:05
Латын шрифына оту, казак тилин сактап калудын бир де бир тасiлi. Буны барлык казак колдауга тиiстi.
жәй Қазақ 2017-07-27 14:08:11
Орыс мектебі Қазақтармен толықпас үшін, Қазақ тілі сұранысқа ие болуы керек. Кәзір Орысша білмесең нан бауып жей алмайсың. Бұл әдейі Қазақылықты жою үшін жасалған тәрізді, Қара қоңыр Орыс боярлары.
ЕРКО дегенге 2017-07-26 20:21:54
Латыныңды өзің құшақтап, қатыным десең де еркің. Латын қазаққа еш жақсылық әкелмейді.
ХАЛЫҚ 2017-07-26 15:44:01
Мынау - ЕРКО - деген ЕСАЛАҢ кім ? Соңғы жазып жүрген пікірлерінің барлығы түгелімен ҰЛТТЫҚ қасиеттерімізді қорлау да... Сондықтан мұны анықтап жауапқа тарту керек !!!..
Ерко 2017-07-26 14:22:57
Аузы бардың бәрі эксперт болып кеткен бе, не өзі? Латын әліпбиіне өту қазақ тілінің мәртебесін көтермесе, түсірмек емес. 42 әріпті пернетақта ыңғайлы ма, әлде 30 әріпті ме? Қазақ тіліне күніне қаншама сөздер кіріп жатыр, барлығы дерлік орыс тілінің орфоэпия, орфография заңдылықтары бойынша. Осылай жалғаса беретін болса, бара-бара қазақ тілі "шала орыс тілі" болып кетпей ме. Неге дым түсінбейсіңдер?! Қазақ тілінің мәртебесінің көтерілуі мен ағылшын тілінің Қазақстанда кең етек жаюы - орыс тіліне үлкен соққы болады. Сондықтан ағылшын тілі - қазақ тілінің бәсекелесі емес, қазақ тілінің досы. Тек қана қазақ тілімен орыс тілін Қазақстаннан қуым шығам деу - бос әурешілік. Сондықтан латынға өту мен үш тұғырлы тілдің түсіне білген адамға өте үлкен маңызы бар. Бос қуалай бермеңдер.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 7759
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 15034