Astanada týrkitildes elderding sauda-ónerkәsip palatalary odaghynyng III jalpy otyrysy bastaldy. Búl týrki әlemindegi ekonomikalyq yntymaqtastyqty nyghaytatyn manyzdy alang jәne 2026 jylghy odaqqa tóraghalyq Ázerbayjannan Qazaqstangha berildi. 

2019 jyly Týrki memleketteri úiymyna mýshe jәne bayqaushy elder arasyndaghy sauda-ekonomikalyq, óndiristik, investisiyalyq, tehnologiyalyq yntymaqtastyqty damytu ýshin týrki memleketterining sauda-ónerkәsip palatalary odaghy qúrylghan edi. Qazirgi uaqytta odaq qúramyna Ázerbayjan, Qazaqstan, Qyrghyzstan, Týrkiya, Ózbekstan, Týrikmenstan jәne bayqaushy memleket retinde Majarstan kiredi.

Belgilengen tәrtipke sәikes, odaqqa tóraghalyq jyl sayyn rotasiyalyq negizde Bas assambleya sheshimimen bekitiledi. 2026 jyly tóraghalyq Qazaqstan Respublikasyna berildi jәne bir jylgha Týrki sauda-ónerkәsip palatasynyng preziydenti bolyp «Atameken» QR ÚKP Tóralqa tóraghasy Rayymbek Batalov taghayyndaldy.

– Býginde týrki ekonomikalyq kenistigi 180 millionnan astam halyqty qamtidy jәne aitarlyqtay óndiristik, resurstyq әri adamy resursqa әleuetke iye. Sonymen birge, ishki ónirlik saudanyng ýlesi әli de jalpy tauar ainalymynyng 10 payyzynan aspaydy. Búl aldaghy ósim ýshin ýlken mýmkindik beredi, - dedi R. Batalov.

Qazaqstan ýshin týrki baghyty – syrtqy ekonomikalyq sayasattyng basym baghyttarynyng biri. 2025 jyldyng qantar-qazan ailarynyng qorytyndysy boyynsha Qazaqstannyng týrki elderimen tauar ainalymy 11 mlrd AQSh dollaryna jetip, 10 payyzdan astamgha ósken.

Eksport 16,6 payyzgha úlghayyp, shamamen 7,9 mlrd AQSh dollaryn qúrady. Al import bir mezgilde shamamen 3 payyzgha qysqarghan. Sauda balansy 4,8 mlrd AQSh dollaryna deyin jaqsaryp, tek sandyq ósimdi ghana emes, sauda qúrylymynyng da jaqsarghanyn kórsetti.

– Ásirese búl dinamika ónimderding qosylghan qúny jogharyraq týrlerin jetkizudi keneytu arqyly qalyptasty. Astyq, kýnbaghys mayy, metallurgiya jәne múnay-himiya ónimderi, azyq-týlik pen óndelgen materialdar eksporty edәuir ósti. Yntymaqtastyq geografiyasy onyng túraqtylyghy men terendigin aighaqtaydy. Týrkiya men Ózbekstan Qazaqstannyng týrki elderimen tauar ainalymynyng ýshten ekisinen astamyn qalyptastyrady. Oghan qosa, Qyrghyzstanmen, Ázerbayjanmen, Týrikmenstanmen jәne Majarstanmen ózara is-qimyl nyghayyp keledi, búl ekonomikalyq baylanystardy әrtaraptandyrugha jәne óniraralyq yntymaqtastyqty keneytuge kómektesedi, - dedi palata tóraghasy.

Otyrysqa qatysushylar aldaghy kezenge arnalghan negizgi yntymaqtastyq baghyttaryn da talqylady. Basymdyqtardyng qatarynda – ónerkәsiptik kooperasiyany jәne birlesken jobalardy damytu, Týrki investisiyalyq qory qúraldaryn tiyimdi paydalanu, sauda-tehnikalyq kedergilerdi azaytu, sonday-aq halyqaralyq baghyttar men kólik dәlizderin damytu arqyly kóliktik-logistikalyq ózara baylanystylyqty kýsheytu bar.

Abai.kz