15 Nauryz - Referendum!
Preziydent Jalpyhalyqtyq referendum ótetin kýndi belgiledi.
Sonymen Ata zang tolyq talqylaudan ótip, halyqqa úsynyldy.
Konstitusiya kirispesinde bizding últtyq qúndylyqtarymyz naqty jazylghan, sondyqtan olar qansha uaqyt ótse de, myzghymas bolady.
Onda qazaq jerindegi órkeniyet pen memlekettilikting tereng tamyry beynelengen. Elimizding Úly dalanyng úly memleketterimen sabaqtastyghy turaly nyq mәlimdeldi.
Memleketting birtútas sipaty, shekaralargha qol súghylmaushylyq jәne aumaqtyq tútastyq jeke qaghidattyq erejemen belgilendi. Búl baghdarlar Qazaqstan Respublikasynyng egemendigin, túraqtylyghy men qauipsizdigin nyghaytu basymdyghyn kórsetedi.
Kirispede «Ádileti Qazaqstan» qúndylyq baghdarlary jәne «Zang men tәrtip» qaghidaty bekitilgen, sonday-aq azamattardyng qúqyqtary men bostandyqtarynyng basymdyghy rastalghan, búl әdiletti memlekettik basqarugha, zandylyqty nyghaytugha jәne instituttargha degen senimdi arttyrugha úmtylysty kórsetedi.
Qoghamdyq beybitshilik pen ornyqty damudyng negizi retinde etnosaralyq jәne konfessiyaaralyq kelisimdi saqtaugha eleuli kónil bólinedi.
Mәdeniyet pen bilim, ghylym men innovasiya elding bәsekege qabilettiligi men adamy kapitaldy damytu faktorlary retinde bolashaqtyng basymdyqtarymen belgilenedi. Jalpy qúndylyq retinde tabighatqa úqypty qarau jәne ekologiyalyq әl-auqat ýshin jauapkershilik te bekitiledi.
Kirispedegi búl ózgerister sarapshylar arasynda olardyng zandy qújatta qanshalyqty bekitilui qajet ekendigi turaly súraqtar tughyzady. Qúndylyq qataryn kýsheytu ýshin olardy kelesi baghytta ilgeriletu úsynylady:
Konstitusiya – búl ókilettikter men rәsimderding bólinuin retteytin zandy qújat qana emes, sonymen qatar qoghamdyq sharttyng qúndylyq shenberin belgileytin normativtik-qúndylyq negizi. Kirispede qúndylyqtardy bekitu jetilgen memleketter Konstitusiyalarynyng qalyptasqan tәjiriybesi bolyp tabylady. Mysaly, kirispelerde adamnyng qadir-qasiyeti, әleumettik әdilettilik, qúqyqtyng ýstemdigi, yntymaqtastyq, túraqty damu siyaqty sanattar bekitiledi. Búl erejeler tikeley zandy mindetter tughyzbaydy, biraq qúqyqtyq tәrtip filosofiyasyn anyqtaydy. Sondyqtan bizding kirispede kórsetilgen baghdarlar memleket pen qogham damuynyng jana kezenin kórsetedi.
Syrtqy sayasattyng beybit baghytyn jәne barlyq memlekettermen yntymaqtastyqqa úmtylysty saqtay otyryp, janartylghan kirispe halyqtyng birligine, memlekettilikti, әdildik pen zandylyqty nyghaytugha, azamattardyng qúqyqtaryn qorghaugha, janghyrtugha jәne bolashaq úrpaq aldyndaghy jauapkershilikke negizdelgen jana qoghamdyq shartty kórsetedi.
Búrynghy kirispe tәuelsizdikting alghashqy kezeninde memleket pen qauymdastyqtyng shyndyghyn kórsetti. Qazirgisi – qalyptasqan memleketke tәn, kemeldengen, jauapty qoghamnyng beynesi, ol algha qarap, bolashaqqa úmtylghan.
Memlekettik qúrylystyng barlyq atalghan qaghidattary bizding maqsattarymyz, úmtylystarymyz túrghysynan ózekti.
Basqaru nysany – preziydenttik respublika.
Respublikanyng 3 týri bar: parlamenttik, preziydenttik, aralas. Bizding respublika preziydenttik, onda Preziydent memleket pen ýkimetting basshysy bolyp tabylady. Úsynylghan ózgeris «Kýshti Preziydent – yqpaldy Parlament – esep beretin Ýkimet» tújyrymdamasyna sәikes keledi.
Núrtóre Jýsip
Abai.kz