Beysenbi, 5 Nauryz 2026
46 - sóz 3753 0 pikir 13 Aqpan, 2026 saghat 14:43

«Memleket túraqtylyghy men halyq birligi bәrinen biyik»

Suret: Kloop.kg saytynan alyndy
Qyrghyzstan preziydenti Sadyr Japarovtyng «Qabar» agenttigine bergen súqbatynda eldegi songhy sayasy ózgerister, atap aitqanda, Últtyq qauipsizdik memlekettik komiytetining (ÚQMK) tóraghasy Qamchybek Tashiyevting qyzmetinen bosatyluyna qatysty týsinikteme beripti.
Sadyr Japarov: «Memleket túraqtylyghy men halyq birligi men ýshin bәrinen biyik»
– Sәlemetsiz be, Sadyr Núrghojoúly!
– Sәlemetsiz be!
– Býginde qoghamda Ministrler Kabiyneti tóraghasynyng orynbasary — ÚQMK tóraghasy Qamchybek Tashiyevting otstavkasy men odan keyingi kadrlyq ózgerister qyzu talqylanyp jatyr. Kópshilik ýshin búl sheshim kýtpegen jaghday boldy. Press-hatshynyz múny «Qamchybek Tashiyevting atyn jamylghan adamdar qoghamdy iritkige salghysy keldi» dep qysqa qayyrdy. Halyq arasynda búghan «75 adamnyng haty» sebep boldy degen pikir bar. Ol hattyng artynda kimder túr jәne olardyng maqsaty ne?
– Men búl taqyrypta pikir bildirgim kelmegen edi, biraq súraghan song aitayyn.
Birinshiden, 2021 jyly halyq maghan senim artyp, preziydent etip saylady. Konstitusiya boyynsha men memleket tútastyghy men el birligin saqtaugha mindettimin. Men ýshin memleket mýddesi lauazymnan da, dostyqtan da joghary.
Bәri Jogorku Keneshten bastaldy. Keybir deputattyq toptar basqa deputattardy shaqyryp «Sen qay jaqtasyn?» dep bóle bastaghan.
«Bizding jaq — generaldyng jaghy» dep pogon kórsetip, al «arghy jaq — Preziydentting jaghy» dep iritki salghan.
Keyin búl «aqsaqaldar» arasyna jayyldy. Olar «joghary jaqpen kelisildi» degen ótirikke sendirip, merziminen búryn saylau ótkizu ýshin qol jinay bastaghan.
Eger men der kezinde batyl qadamgha barmaghanda, halyq ekige bólinip keter edi.
Sebebi memlekettik qyzmetkerlerdi «generalmen» qorqytu derekteri boldy.
Sondyqtan men dosyma habarlasyp, jaghdaydy týsindirdim de, ony qyzmetten bosattym.
Búl sheshim arqyly men ony ainalasyndaghy teris pighyldy adamdardan arashalap qaldym dep esepteymin.
– Qoghamda «Japarovtyng komandasy» jәne «Tashiyevting komandasy» degen úghymdar payda boldy. Búghan ne deysiz?
– Kadrlyq mәselede eshqanday bólinushilik joq. Men barlyq basshylargha tek kәsiby mamandardy úsynudy talap etemin. Sondyqtan «Japarovtiki» nemese «Tashiyevtiki» dep bóluge negiz joq.
– Saylau aldynda «bir merzim — sen, bir merzim — men» degen kelisim boldy degen qaueset ras pa?
– Qyrghyzstan — demokratiyalyq el. Memleketti kim basqaratynyn bir top adam emes, halyq sheshedi. Konstitusiya boyynsha әr azamattyng qúqyghy bar, al kimning reytingi joghary bolsa, sol saylanady. Múnday әngimeler halyqtyng tandau qúqyghyna qiyanat jasaumen ten.
– Konstitusiyalyq sotqa jýginuding sebebi nede?
– Qoghamdaghy dauly súraqtardyng zandy jauaby boluy kerek. Konstitusiyalyq sot — kez kelgen qúqyqtyq mәselege songhy nýkteni qoyatyn organ. Búl zandy әri logikalyq qadam.
– Jogorku Kenesh Tóraghasynyng qyzmetten ketui osy oqighalarmen baylanysty ma?
– Tikeley baylanysty dep aita almaymyn. Bәlkim, ol sol toptardyng yqpalynda ketkenin nemese deputattar arasyndaghy jikke bólinuge jol bergenin sezinip, jauapkershilikten song osynday sheshim qabyldaghan shyghar.
– ÚQMK-de qanday reformalar bolady? Ol tek barlau men qarsy barlaumen ainalysatyn klassikalyq ýlgige kóshe me?
– ÚQMK óz missiyasyn tolyq oryndady. Biraq memleket — tiri aghza, ol ýnemi damuy kerek. Býgingi qauip-qaterler basqa. Sondyqtan zaman talabyna say sapaly reformalar jasalady.
– Jelide ÚQMK qyzmetkerleri Tashiyevting atyn jamylyp, zansyzdyqtar jasady degen aiyptaular bar. Búl tekserile me?
– Bizde eshkimdi «bauyryna basu» nemese qylmysyn jasyru degen joq. Tipti jaqyn tuystarymyz zang búzsa da, jauapqa tartylyp jatqanyn kórip otyrsyzdar. Eger zansyzdyq anyqtalsa, әrbir qyzmetker jauapqa tartylady. Zang aldynda bәrimiz tenbiz.
– Halyq sizderdi «eki dos» dep ataydy. Búl sheshim dostyqtarynyzdyng ayaqtalghanyn bildire me?
– Dostyghymyz saqtalady. Men ony qyzmetten bosatarda habarlasyp, mәn-jaydy aittym. Dostyqty qyzmetpen nemese mýddemen baylanystyru dúrys emes. Búl sheshim tek memleket tynyshtyghy ýshin qabyldandy.
– Jemqorlyqpen jәne qylmyspen kýres toqtay ma?
– Eshqashan toqtamaydy. Búl kýres tәulik boyy jýredi. Bizding elde jemqorlyq pen kriminaldyng tamyryna balta shabyluy tiyis.
Abai.kz
0 pikir