Aghatay, auyl jaqta ne janalyq?
Súltanghazy Sanjar Kәkimúly jas aqyn, Jetisu oblysy, Alakól audany, Búlaqty auylynda dýniyege kelgen. Jetisu oblystyq «Jetisý» gazeti veb-saytynyn jurnaliysi. «Apa, sen bolmasan» atty jyr-jinaqtyng avtory. Respublikalyq aqyndar mýshәirasynyng jýldegeri.
AGhATAY, AUYL JAQTA NE JANALYQ?
– Aghatay, auyl jaqta ne janalyq?
– Bәri tozghan, әli de tozary anyq.
Áli auyldy kóresin, kórkeytedi
degen mendik kónilde boz ala ýmit.
Auylda qalghan qayda,
Jengem de ózi qalany armandaydy, ә?
Ájemmen shәidespegen әjeler men,
Atammen dәmdes bolghan shaldar qayda?
Qala múnaraly,
Kógindegi kók tuy – túman әni.
Kók týtinnen qashqanda, qonyr joldan,
Kók kýshigim qarsy alyp shygha ma әli?
Únaytyn auylymnyng keshi maghan;
Erkeletken jalghyzyn esil anam.
Egin salyp entikken enkish shal men
Emirengen kempirdi esime alam.
Jel sybyzghy oinaghan qalqadan kep
Sarghaytyp, kýni de ótken arqadan kóp.
Saghat sanap, san qoydy sanap jýr me,
Saptamamen sary úldar sar taban bop.
– Aghatay, auyl jaqta ne janalyq?
– Bәri tozghan, әli de tozary anyq.
...Sýikimsiz Súltan qaptap san auylgha,
Oynamaydy tósinde Qoja naghyp...
AQERKEM
Uaqytym da ózinmen
jayqalady, Aqerkem,
Baqytym da kózinnen –
bayqalady, Aqerkem.
Kónilim de senimen –
bosaydy eken, Aqerkem.
Ómirim de senimen –
jasaydy eken, Aqerkem.
Yrysym da senimen,
qosylady, Aqerkem,
Tynysym da senimen,
ashylady, Aqerkem.
Quanyshym kózing men,
ezuinde, Aqerkem,
Júbanyshym ózinmen,
kezigude, Aqerkem.
Tilegime sheshimin,
jat bolghany-ay, Aqerkem.
Jýregime esimin,
jattalghany-ay, Aqerkem.
II
Seni oilamay kýnә oyanu tanerten,
Sensiz jerde tirshilik joq qaynaghan.
Búl mahabbat jipsiz ghana, Aqerkem.
Seni maghan, meni saghan baylaghan.
Sendey súlu joq, tappadym jýregi aq,
Áytpegende talay-talay qyz kórdim.
Ekeumizding baqytymyz bireu-aq
jәne jalqy armanymyz bizderdin.
Qayghy jandy qinap әbden qaryp túr,
Shuaghyna bólep jylyt, shyraylym.
Ómirimdi ózing syndy jaryq qyl,
Saghan týsken sәulesimen Qúdaydyn.
Ekeumizde sezim de bar jasyryn,
Bәri de ony bilip jýrgen biraq ta.
Meni únatyp jol taptyng ba, ghashyghym,
Al men kirdim seni sýiip júmaqqa.
***
Sensiz kýnim – qaza kýnim,
Jazalymyn, Aqerkem.
Sensiz ómir tozaghynyn,
Azaby myn, Aqerkem.
Seni sýiip – adam boldym,
Aman qaldym, Aqerkem.
Sensiz bir kýn qarang qaldym,
alang boldym, Aqerkem.
NAN
Sharbaghyna kórshining artylam kep,
Al jengey nan bere me?
Ol kýmәn bop.
...Býtin nangha jarymay qoydyq pa, ana,
Keshke deyin qaryzgha jarty nan jep.
Aytamyn kýz dep sony,
Sol kýzding jibimeytin múz bop sheri
«Jarty nandy qaytar» dep jengey sosyn,
Kesh kirmesten keletin izdep seni.
Qayghyrsang joqty qayghyr,
Tonazymay tandar da atty qaybir.
Ornyna endi oisyrap olqy týsken,
Osyndayda kókemning joqtyghy-ay bir.
...Quanghannan aitylsyn kýnde «alaqay»
Quanghannan aitylsyn kýnde «alaqay»
Bir nan artyq alamyn býginder men,
Súrap qalsa berem dep bir balaqay.
Sheshem solay ómirge ókpeledi...
Jaghdayyn bar demedi ol, joq demedi.
Nan izdetpey anana, menen súra,
...Mening anam nan izdep ketken edi,
sodan song oralghan joq.
APA
Qartaymauyng kerek, Apa,
Sen ýshin –
Qúdaymenen jasap kelem kelisim...
Sen o basta qaysar, qatal, ótkir en,
Ómirge ótken ókpeng menen ókinishing kóp bilem.
Odan qaldy saghynyshyng sarysuday túr әni,
Al jýreging qanshama ret qayghy jútyp, jylady.
Tirshilikte tiri kýning – tauyp jýrgen tabysym...
Qarsy alady qay kezde de bauyrsaghyn, bәlishin.
Odan qaldy jan-jaghyna kózindi ylghy alartyp,
Otyrasyng ýnemi sen oimaghyndy joghaltyp.
Siyr sauyp, sýt pisirip, qúrt ta jayyp onasha.
Kóz jasyndy kórsetpeysing bireu saghan qarasa.
Aq jýreksin, aqkónilsin, aqpeyilsing sonshama,
Kórshi kempir kóilegindi kiyip toygha barsa da...
Qúighan, Apa, shәiing nege sonday tәtti desem men,
Úsynady ekensing ghoy bar meyirim-kesenmen...
Apa, sen bolmasan
Bar uayymdy basqa salar edim ghoy,
Mandayymdy tasqa soghar edim ghoy.
Ajarym da sartap bolar edi ghoy,
Bazarym da tarqap qalar edi ghoy,
Joldarym da birge bolmas edi ghoy,
Qorghanym da mýlde qalmas edi ghoy.
Súlulyqty kórmey keter edim ghoy,
Jylulyqty bermey keter eding ghoy.
Aybynym da shógip qúlar edi ghoy,
Qayghy-múng da tónip túrar edi ghoy.
Kýlemin be? Kýlu bolmas edi ghoy!
Jýregimde jylu qalmas edi ghoy.
Bolashaghym bólekteytin edi ghoy.
Bala-shaghym ol ótpeytin edi ghoy...
Jetimderding kýiin kesher edim ghoy,
Jetimderding ýiinde óser edim ghoy...
***
Sen dýniyege kelgen kýni
maghan:
Bir uaqyt
Bir shermen
Jayly dep tabysqan eken.
Men dýniyege kelgen kýni
saghan:
Bir baqyt,
Bir sormen
Qayghy bop jabysqan eken...
Abai.kz