Beysenbi, 26 Aqpan 2026
Elim-ay 255 0 pikir 26 Aqpan, 2026 saghat 13:17

Qandastardy Gaza halqy sekildi eniretip qoydyq!

Suretter: abai.kz, primeminister.kz sayttarynan alyndy.

EGER, ÝKIMET ÓZ QANDASTARYNA QOYGhAN BÚL TALAPTY RESEY MEN BELORUS AZAMATTARYNA DA QOYSA, MEN SIZGE BÚL HATTY JAZBAS EDIM!

Qazaqstan Respublikasynyn
                 Premier-ministri
O.A. Bektenov myrzagha!

Aynalayyn Oljas bauyrym! 

«Sheteldikter men azamattyghy joq adamdargha Qazaqstan Respublikasynda túraqty túrugha rúqsat beru» jәne «Qandas mәrtebesin beru nemese úzartu» memlekettik kórsetiletin qyzmetteri boyynsha pilottyq jobany iske qosu jәne iske asyru turaly birlesken búiryq onsyz da qújattanudyng qiyndyghynan qaltyldap әreng túrghan qandastar kóshin odan ary jargha jyqty. Ásirese, Qytaydan oralghan etnikalyq qazaqtardy.

Birinshi, kesip aitayyn, «Shyghu paraghy» men «Sottylyghynyng bar ne joq ekeni» turaly anyqtamany Qytay taraby basyn kesip alsanyz da bermeydi.

Túnghysh Preziydent Núrsúltan Nazarbaev aqymaq emes qoy, búnday qújattardy talap etudi Qytaydan oralghan qandastardan 2017 jyly aldyryp tastaghan bolatyn.

Mysaly,  Shetelge qonystanghan QHR azamaty óz erkimen shetel azamattyghyn qabyldasa, sol kýnnen bastap, QHR-dyng azamattyghynan avtomatty týrde shyqqan bolyp esepteledi.

Sondyqtan, «Shyghu paraghyn» Qytay taraby bermeydi.

Al, «Sottylyghynyng bar ne joq ekeni» turaly anyqtamagha kelsek, múnday anyqtamany Qytay Ýkimeti óz ishindegi azamattaryna da bermeydi.

Sebebi, qylmysy ýshin alynbaghan nemese joyylmaghan sottalghandyghy bar azamattardyng orny – týrme!

Qaghazbastylyqtyng aldyn alu ýshin Qytay Ýkimeti 2015 jyly 18 anyqtamany talap etudi shektegen. Sonyng 14-shisi – osy «Sottylyq» turaly anyqtama.

Búl turaly bizding Syrtqy ister ministrligi kezinde Qytay tarabynan arnayy súrau salyp, atalghan anyqtamany Qytay tarabynyng shetelge shyghatyn azamattaryna bermeytinin anyqtaghan. Sonyng kóshirmesin osy hatqa tirkep, Sizge jiberdim.

Eger, maghan senbeseniz, Óziniz súrau salyp, qaytalay anyqtap kórseniz bolady. Búl – bir.

Taghy bir әdis, eger, Qytaydan oralghan azamattar kýdik tudyrghan jaghdayda, býkil eldi әbigerge salmay, sonday kýdik tudyrghan adamdar turaly «Qazaqstan Respublikasynyng Ýkimeti men Qytay Halyq Respublikasynyng Ýkimeti arasyndaghy Taraptar memleketterining azamattaryna qatysty aqparat almasu turaly kelisimdi ratifikasiyalau turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Zany 2023 jylghy 6 qazandaghy zany ayasynda Qytay tarapyna súrau salyp anyqtaularynyzgha bolady ghoy...

Ekinshi, «Qandas mәrtebesin beru» qaghidalary turaly.

Qonystanu ónirleri – Qazaqstan Respublikasy Áleumettik kodeksining 112-baby 3-tarmaghynyng 2) tarmaqshasyna sәikes anyqtalghan ónirlerge barghan etnikalyq qazaqtargha ghana Qandas mәrtebesin berip, ónirlik shekteu qon – Ata Zangha qayshy!

Qazaqstan Respublikasy – demokratiyalyq, zayyrly, QÚQYQTYQ jәne әleumettik memleket. Memleketting eng joghary qúndylyghy – adam men onyng ómiri, qúqyqtary men bostandyqtary.

Úly kóshti retke salam dep, Qazaqstannyng QÚQYQTYQ memleket ekenin úmytyp qalugha bolmaydy!

Qazaqstangha oralghan etnikalyq qazaqtargha ónirlik shekteu qon - Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyasy 21-babynyng 1 tarmaghyndaghy «Qazaqstan Respublikasy aumaghynda zandy týrde jýrgen әrbir adam, zanda kórsetilgennen basqa retterde, onyng aumaghynda erkin jýrip-túrugha jәne túrghylyqty mekendi óz qalauynsha tandap alugha qúqyghy bar.» degen normagha mýlde qayshy!

Ónirlik shekteu qon – olardyng erkin jýrip-túru jәne túrghylyqty mekendi óz qalauynsha tandap alu qúqyghyn shekteydi!

Ýshinshi, endi atalghan birlesken búiryqqa say, Qazaqstan Respublikasyna túraqty túrugha, onyng ishinde qandas mәrtebesin alu ýshin kóship kelushilerge qazaq tilin biluin anyqtaugha arnalghan QAZTEST jýiesi boyynsha testileu Qazaqstan Respublikasy Ghylym jәne joghary bilim ministrining 2024 jylghy 23 qyrkýiektegi №458 búiryghymen bekitilgen «QAZTEST» qazaq tilin mengeru dengeyin baghalau jýiesi boyynsha qaghidalaryna (búdan әri – QAZTEST qaghidalary) (Normativtik qúqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeu tiziliminde № 35109 nómirimen tirkelgen) sәikes QAZTEST sifrlyq jýiesi arqyly onlayn formatta ótkiziledi eken.

Qasiyetine bas Oljeke!        

Qasym-Jomart agha qúrlyqtyng arghy betine AQSh Preziydenti Tramptyng arnayy shaqyruymen baryp, kýiregen Gaza aimaghy men ózge ónirlerdi azyq-týlik qauipsizdigin qamtamasyz etuge; palestinalyq studentterding uniyversiytetterimizde bilim aluy ýshin bes jyl boyy 500-den asa oqu grantyn bóluge; elektrondyq ýkimet salasyndaghy tәjiriybemizben jәne basqa da sifrlyq sheshimdermen bólisuge; Azamattyq-әskery ýilestiru ortalyghyna baqylaushylar jiberuge dayar ekenin mәlimdep, soghystan kýiregen elderdi jarylqaghaly jatyr.

Búl naghyz adamgershiliktin, imandylyqtyng jәne biyik parasattylyqtyng belgisi.

Qasym-Jomart Kemelúly Abaydy auzynan tastamay, әr Joldauyna, әr sóilegen tarihy sózinde aityp keledi.

Sol Abay aitady, «Mahabbatpen jaratqan adamzatty, Sen de sýy ol allany jannan tәtti. Adamzattyng bәrin sýy bauyrym dep, Jәne haq joly osy dep әdiletti…» dep…

Demek, Qasekenning Gaza aimaghy men ózge de ónir halqyna jasaghaly otyrghan búl jaqsylyghy – Abay aitqan «Adamzattyng bәrin sýy bauyrym deptin» belgisi!

Dәl osy qarsanda Siz basqaryp otyrghan Qazaq Ýkimeti mynaday qatang búiryq shyghartyp, ózining tughan halqyn – qandastaryn sol Gaza halqy sekildi jylatyp-eniretip qoyghany – úyat-aq boldy.

Preziydent kóshi-qondy rettender dep tapsyrma bergen shyghar, biraq dәl osylay jasandar demegeni anyq. Ýkimetting tym asa shauyp ketkeni kórinip túr.

Ókinishti!

Eger, Ýkimet osy talapty qandas mәrtebesin alu ýshin kóship kelushilermen qatar, Qazaqstan Respublikasy ratifikasiyalaghan halyqaralyq sharttar negizinde jenildetilgen tәrtippen Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn alugha qúqyghy bar adamdargha da, naqtylap aitsam, Resey men Belorus azamattaryna da qoysa, men Sizge búl hatty jazbas edim!

Ózining qazaghyna qoyghan búl talapty, Ýkimet jenildetilgen tәrtippen (tirkeu tәrtibimen) Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn alu turaly ótinish jasaghan orystar men belarustargha qoya almay, qor bolyp otyrghan – janymyzgha ayazday batty.

Senesiz be, biz namystan jaryludyn, úyattan órtenuding az-aq aldynda túrmyz!

Búl – Ádiletti Qazaqstangha jaraspaytyn masqara tirlik!

Qúrmetti Oljas Abayúly!

Men sózdi úzartyp, basynyzdy qatyrmay-aq qoyayyn, ministrlerinizge aitynyz, mynaday masqara tirlikti dogharsyn! Aynaladaghy kórshi Elderden ÚYaT bolady!

Sebebi, atalghan birlesken búiryq, jogharyda aitqanymday,

Birinshi, Atajúrtyna oralghan etnikalyq qazaqtardyng konstitusiyalyq qúqyghyn shekteydi;

Ekinshi, otbasylardyng bólin-jaryluyn keltirip shygharady;

Ýshinshi, balalar qúqyghyna baylanysty konvensiyalardyng búzyluyna aparyp soqtyrady…

Qysqasy, búl birlesken búiryqtyng kóshi-qon salasyn retteuden góri, Elge oralghan bauyrlarymyzdyng qújattanu prosessin barynsha qiyndatugha, sóitip Úly kóshti toqtatugha baghyttalghany kórinip qaldy!

Sondyqtan, myna birlesken búiryqtyng kýshin jonggha pәrmen beriniz!

Ministrler men Orynbasarlarynyzdyng eshtenesi ketpeydi, Preziydentti úyatqa qaldyrasyz, Óziniz de ynghaysyz jaghdayda tap bolasyz...

Eger, qandastardy shynymen Ýkimet aiqyndaghan ónirlerge qonystandyrghynyz kelse, olardy ol oblystargha mynaday qúqyghyn shekteu jolymen emes, yntalandyru jolymen tartynyz.

Ol ýshin, baghdarlamanyz dúrys boluy kerek!

Eger, qalasanyz, men Sizge kómektesuge dayynmyn!

Meni jeke qabyldanyz!!

Men Sizge qandastarynyz: «Men baram, men baram!» dep talasatyn, esiginizdi tozdyratyn, telefonynyzgha tynym bermeytin mynauskiy baghdarlama jasap berem...

Qúrmetpen,

Auyt Múqiybek,

«Qúrmet» ordenining iyegeri   

Abai.kz

0 pikir