«Ádiletti jәne Progressivti Qazaqstannyn Halyqtyq Konstitusiyasy ýshin!» Jalpyúlttyq koalisiyasy mýshelerinin Úlytau oblysyna júmys sapary ayasynda Jezqazghan qalasyndaghy Kazakhmys Smelting kompaniyasyna qarasty «Kazkat» zauytynyn alanynda kәsiporynnyn enbek újymymen kezdesu ótti. Ónirge kelgen koalisiya mýsheleri jana Konstitusiya jobasynyn negizgi qaghidalary men 15 nauryzda ótetin aldaghy respublikalyq referendumnyn manyzyturaly aytyp berdi. Delegasiyany QR Premier-ministrininorynbasary – Mәdeniyet jәne aqparat ministri Aida Balaeva bastapkeldi. Kezdesuge sonday-aq Qazaqstan Respublikasy Parlamenti Mәjilisinin deputaty Amanjol Áltay, memleket jәne qoghamqayratkeri, zanger Serik Aqylbay, ghalym, qogham qayratkeri Núrlan Dulatbekov, sonday-aq memleket jәne qogham qayratkeri Ábilghazy Qúsayynov qatysty.

Kәsiporynnyn enbek újymymen kezdesude Aida Balaeva jana Konstitusiya jobasynyn negizgi qaghidaty – adam qúqyqtary men bostandyqtarynyn, sonday-aq onyn qauipsizdiginin basymdyghyn qamtamasyz etu jәne enbekkerlerdin qúqyqtaryn qorghau kepildikterin kýsheytu ekenin atap ótti.

«Jana Konstitusiyanyn ózeginde adam, onyn qúqyqtary, bostandyqtary men qauipsizdigi túr. Ónerkәsip salasy ýshin enbekújymdaryna tikeley qatysty normalardyn manyzy erekshe. Ata Zang enbek etu qúqyghyn, qauipsiz enbek jaghdaylaryn jәne kemsitusiz әdilenbekaqy aludy bekitedi. Búl normalar óndiristik jaraqattan udengeyin tómendetuge jәne júmysshylardyn densaulyghyn saqtaugha baghyttalghan. Yaghniy enbek jaghdaylary ýshin júmys berushi men memlekettin jauapkershiligi en joghary dengeyde – Konstitusiya dengeyinde bekitiledi. Zan ýstemdigi qaghidaty ornyqqan elde boljamdylyq joghary bolady, tәuekel azayady, ertengi kýnge degensenim kýsheyedi. Al búl óz kezeginde kәsiporyndardyn damuyna jәne júmysshylar otbasylarynyn әl-auqatynyn artuyna jana mýmkindikter ashady», – dedi Aida Balaeva.

Qatysushylar iri óndiristik újymdar ýshin konstitusiyalyq reformanyn tek sayasiy oqigha ghana emes, sonymen birgejúmysshylardyn kýndelikti ómirimen, kәsiporyndardyng túraqtylyghymen, enbek qúqyqtarynyn qorghaluymen jәne ertengi kýngedegen senimmen tikeley baylanysty manyzdy sheshim ekenin atap ótti.Sondyqtan talqylau barysynda qauipsiz enbek jaghdaylary, әdil enbekaqy, zan ýstemdigi, azamattardyn qúqyqtaryn qorghau jәne memlekettik sheshimderdin boljamdylyghy siyaqty normalargha erekshe nazar audaryldy.

Kezdesu barysynda memlekettik-qoghamdyq, sarapshylar jәneghylymiy qauymdastyqtar ókilderi de sóz sóiledi. Olar óz bayandamalarynda jana Konstitusiya jobasynyn qúqyqtyq manyzyn, onyn әdilettilik pen zandylyq qaghidattaryn nyghaytudaghy rólin, sonday-aq referendumnyn halyqtyn tikeley óz pikirin bildiru tetigi retindegi mәnin atap ótip, azamattardyn oghan sanaly týrde qatysuynyn manyzdylyghyna toqtaldy.

«1995 jylghy Konstitusiya el qalyptasuynyn kýrdeli kezeninde, búrynghy ekonomikalyq baylanystar ýzilip, memleket jana damu jolyn ayqyndap jatqan jaghdayda qabyldanghan edi. Al býgingi Qazaqstan – qalyptasqan memleket. Sondyqtan Jana Konstitusiya kezdeysoq qadam emes, jana jaghday men el damuynyn jana mindetterine berilgen jauap. En manyzdysy – qújat jobasy ashyqtýrde, otandyq ghalymdardyn, zangerler men sarapshylardyng qatysuymen, sonday-aq azamattardan týsken myndaghan úsynystar eskerile otyryp dayyndaldy. Búl onyn shyn mәninde halyqtyq sipatqa iye ekenin jәne mazmúny qoghamnyn súranysyna, tarihy tәjiriybege әri el bolashaghyna qatysty strategiyalyq kózqarasqa negizdelgenin kórsetedi», – dedi Serik Aqylbay.

Sonymen qatar kezdesuge qatysushylar jana Konstitusiya jobasy qoghamnyn әdiletti erejelerge degen súranysyn, әleumettik kepildikterdi nyghaytudy, enbek adamynyn qúqyqtaryn qorghaudy, sonday-aq memleket pen júmys berushilerdin jauapkershiligin arttyrudy kózdeytinin atap ótti.

Kәsiporyn újymynyn ústanymyn «Kazkat» zauytynyn qyzmetkeriAltynay Alpamysova bildirip, enbek adamy óndiristik tetiktin bir bólshegi retinde emes, memlekettin tiregi әri onyn basty qúndylyghy retinde qabyldanuy tiyis ekenin atap ótti.

«Men jas júmysshy retinde jana Konstitusiya enbek adamyna tek senimdilik qana emes, sonymen birge ýlken jauapkershilik jýkteydi dep sanaymyn. Qújatta adamnyn ózi, onyn ómiri, qúqyqtary men bostandyqtary memlekettin en joghary qúndylyghy ekeni ayqyn kórsetilgen. Búl biz ýshin júmysshy adam tek óndiristik prosesting qatysushysy ghana emes, ekonomikanyn negizi әri el bolashaghynyng manyzdy tiregi ekenin bildiredi. Biz adal enbegimizben Qazaqstandy damytyp kelemiz, al memleket bizdin qúqyqtarymyzdy, qadir-qasiyetimizdi jәne qauipsizdigimizdi qorghauy tiyis. Sondyqtan barshanyzdy referendumgha qatysyp, jana Qazaqstandy birge qúrugha shaqyramyn», – dedi Altynay Alpamysova.

Kezdesu qorytyndysynda kәsiporyn júmysshylarykonstitusiyalyq reformany qoldaytyndaryn bildirip, aldaghy respublikalyq referendumgha qatysudyn manyzdylyghyn atap ótti.

Abai.kz