Astanada Qazaqstan Respublikasy Preziydentining ishki sayasat mәseleleri jәne kommunikasiyalar jónindegi kómekshisi Arman Qyryqbaevtyng qala túrghyndarymen interaktivti formatta kezdesui ótti.

Sharagha jinalghan qauym arasynda memleket qayratkerleri, deputattar, Konstitusiyalyq komissiya mýsheleri, shygharmashylyq jәne júmysshy mamandyqtardyng ókilderi, sonday-aq jastar úiymdarynyng jetekshileri boldy. Kezdesuge qatysushylar eldegi konstitusiyalyq damudyng ózekti mәseleleri boyynsha pikir almasty.

Talqylau barysynda Arman Qyryqbaev Jana Konstitusiya jobasynda ýsh manyzdy qaghidattyng eskerilgenin erekshe atap ótti: últtyq mýdde men adam qajettiligine baghdarlanu jәne sifrlandyru.

Sonymen qatar, Preziydent kómekshisi qoldanystaghy Konstitusiya men referendumgha shygharylghan joba arasyndaghy sabaqtastyqqa da toqtaldy.

«1995 jylghy Konstitusiya – tәuelsizdigin endi ghana jariyalaghan jas memleketting Ata Zany. Al Jana Konstitusiya songhy 35 jyl ishinde jauapty, beybitsýigish әri quatty «orta derjava» retinde ayaqqa nyq túrghan zamanauy Qazaqstannyng basty qúqyqtyq qújatyna jәne strategiyalyq baghdaryna ainalady», – dedi Arman Qyryqbaev.

Búl pikirdi «Qazaqstandyq qoghamdyq damu instituty» KeAQbasqarma tórayymy Júldyzay Ysqaqova da qoldady: «Býgingi kýndi tәuelsizdigimizdi alghan 35 jyl búrynghy kezenmen salystyratyn bolsaq, biz mýlde basqa memleketke ainalghanymyzdy kóremiz. Múny Konstitusiyadaghy tújyrymdardyng ózinen-aq bayqaugha bolady».

Arman Qyryqbaevtyn aituynsha, konstitusiyalyq reforma tek qúqyqtyq normalardy janartumen shektelmeydi, onyng mәni әldeqayda teren. Búl reforma Qazaqstanda qoghamdyq azamattyq instituttynqalyptasuyna negiz bolady.

«Jana Konstitusiya – búl biylik te, azamattar da jauapkershilik arqalaytyn memleketting jana modeline kóshudi bildiredi», – dedi ol.

Preziydent kómekshisining pikirinshe, jauapkershilik tek biylikke jýkteletin bolsa, memleket tiyimdi damy almaydy. Jana konstitusiyalyq modelide memleket azamattardyng qúqyqtaryn kepildendirip, zang ýstemdigi men әdilettilikti qamtamasyz etedi. Al halyq óz kezeginde belsendi azamattyq ústanym tanytyp, qoghamdyq ómirge qatysyp, elding bolashaghy ýshin jauapkershilik alady.

«Biylik pen qogham arasyndaghy dәl osynday ózara is-qimyl modeli arqyly ghana “Ádiletti Qazaqstan” iydeyasynyng ózegi bolyp tabylatyn negizgi qúndylyqtardy jýzege asyrugha bolady. Búl qúndylyqtar – qoghamdyq qúrylymnyng irgetasy bolyp tabylatyn zang ýstemdigi, jauapkershilik jәne azamattyq ústanym», – dep týiindedi Qyryqbaev.

Kezdesude Mәjilis deputaty Aydos Sarym da sóz sóilep, elde Jana Konstitusiya jobasy boyynsha keng kólemdi týsindiru júmystary jýrgizilip jatqanyn atap ótti.

«Biz shynymen de ýlken tarihy betbúrys kezeninde ómir sýrip jatyrmyz. Múnday jauapkershilik әr úrpaqtyng mandayyna jazyla bermeydi. Menin pikirimshe, búl – bizding buyngha jýktelgen jauapkershilik pen ýlken qúrmet. Týptep kelgende bizding basty mindetimiz – egemen elding erkin azamattarynyng layyqty ómirin qamtamasyz etu. Qazaqstan eshkimmen soghyspaydy, qaqtyghystargha barmaydy. Biz ýshin eng bastysy – el birligi», – dedi spiyker.

Mәjilis deputaty B.Bazarbek óz sózin jelide taraghan «Preziydent biyligi kýsheytiledi-mis» degen pikirge jauap beruge arnady.

«Preziydentting jeti jyldyq ókilettik merzimi jәne qayta saylanu mýmkindigining bolmauy – basqa elderde әli keninen qoldanylmaghan janashyldyq. Qazirgi tanda múnday norma tek bizding elde ghana bar. Negizinde búl biylikting bir qolgha shamadan tys shoghyrlanuyna jәne ony zansyz iyelenu qaupine qarsy óte pәrmendi tetik», – dep atap ótti ol.

Sonday-aq, Jana Konstitusiya jobasyna qatysty óz pikirlerin jurnalist E.Kópjasar, aqyn M.Júmabay jәne saraptamalyq-taldau qauymdastyghynyng ózge de ókilderi, jastar úiymdarynyng kóshbasshylary da ortagha salyp, konstitusiyalyq reformany qoldaytyndaryn jetkizdi.

Abai.kz