QR Qarjy ministrligi elimizdegi tauarlardy esepke aludyng birynghay sifrly jýiesin qalyptastyrudy kózdeytin – «Tauarlardyng últtyq katalogy» (TÚK) jobasyn engizudi jalghastyryp keledi. Jobanyng negizgi maqsaty – tauar ainalymynyng barlyq kezeninde birtútas sifrly esep-qisapty jolgha qoi, sauda operasiyalarynyng ashyqtyghyn arttyru jәne ekonomikadaghy ónimder turaly mәlimetterding sapasyn jaqsartu.

Últtyq katalogtyng funksionalyn damytu menkeneytu jónindegi júmystyng ayasynda derekter kólemi 400 mynnan 20 mln astam tauar pozisiyasyna deyin úlghaytyldy.

Ótpeli kezende sauda qyzmetining ýzdiksiz júmysyn qamtamasyz etu ýshin 5 177 579 uaqytsha XTIN kody jasalyp (2026 jyldyn 12 nauryzyndaghy jaghday boyynsha), búl naryq qatysushylaryna tauarlardyng sifrlyiydentifikatorlaryn paydalanudy jalghastyrugha mýmkindik berdi.

TÚK negizgi memlekettik jәne kommersiyalyq sifrly jýielermen integrasiyalanghan. Atap aitqanda, memlekettik satyp alu jýielerimen (BSAPjәne «Samúryq-Qazyna»), memlekettik josparlaumen (MJ AJ), elektrondy shot-fakturalarmen (EShF AJ), Wildberries, Ozon, Flip.kz, O-Marketmarketpleysterimen, 1S tauarlyq esep jýiesi, Anvar, Small, Magnum sauda jelileri, sonday-aq fiskaldychekterdi qalyptastyratyn fiskaldy derekter operatorlarymen ózara is-qimyl qamtamasyz etildi. Múnday integrasiya barlyq kezende birynghay sifrlytauar iydentifikatoryn paydalanugha mýmkindik beredi:satyp alu men esepke aludan bastap satu kezenine deyin.

Múnymen qatar mәlimetterdin sapasyn arttyru boyynsha jýieli júmystar jýrgizilip jatyr. Aytalyq, birinshi kezende katalog bos jәne aqparaty joq tauar kartalarynan (qayta iske qosu mýmkindigin tejep) tazartyldy. Kelesi kezenderde tauardyng negizgi (etalondy) kartasyna siltemeni kórsete otyryp, kóshirme kartalar (mәlimetteri qaytalanghan) óshirildi. Búl jýiedegi derekterding tútastyghy men ýilesimdiligin saqtaugha mýmkindik berdi.

Paydalanushylargha ynghayly bolu ýshin tauar derekterin TÚK-na jýkteu men alu ýshin 11 servis әzirlendi. Sonday-aq TJQ JJ tauarlar jikteuishining qúrylymyn toltyru jәne ózektendiru ýshin jeke kabiynetting avtomattandyrylghan júmys orny retteldi.

Tauarlardy jikteu edәuir keneytildi. TJQ JJ 2.0 janartylghan núsqasynda ónim týrlerining sany shamamen 12 mynnan 61 myngha deyin úlghaytyldy (2026 jylghy 27 aqpandaghy jaghday boyynsha).

Atalghan memlekettik derekter bazasy tәjiriybelik maqsatta qoldanysqa engizilip, júmys istep túr. Búl rette ony qoldanu zang ayasynda bekitilgenin aita keteyik. 2026 jyldyng 1 qantarynan bastap «Sauda qyzmeti turaly» QR Zanyna sәikes TÚK mindettitýrde qoldanudy kózdeytin ózgerister kýshine endi. Sonday-aq baqylau-kassalyq mashinalarda TÚK qoldanu qaghidalary bekitilip, elektrondy shot-fakturalardy jazyp beru qaghidalaryna jәne jýkqújattar men qabyldau-beru aktilerin qosa alghanda, kelisimsharttardyng atqarushylyq qújattarynda TÚK kodtaryn paydalanu bóliginde memlekettik satyp aludy jýzege asyru qaghidalaryna ózgerister engizildi.

QR QM katalogty qoldanudy keneytip, ony memlekettik organdardyng aqparattyq jýielerimen integrasiyalau boyynsha júmysty da jalghastyryp kele jatqanyn atap ótken jón. Atap aitqanda, «E-liysenziyalau» memlekettik derekter bazasymen integrasiyany jýzege asyru dayyndalyp jatyr. Sonymen qosa «Keden» aqparat jýiesining keden deklarasiyalaryna katalog kodtaryn engizu boyynsha júmys jalghasyp keledi. Osyghan deyin jýiening funksionaly aldyn ala kórsetilip, ony jetildiru boyynsha úsynystar berilgen bolatyn.

Jýieni kezen-kezenimen engizu ýshin «Atameken»ÚKP yntymaqtastyq turaly memorandumgha qol qoyyldy, sonday-aq 2025 jyldyng sonyna deyin ekonomikanyng barlyq salasynda TÚK engizu jónindegi jol kartasy bekitildi.

Biznes ókilderimen birlesip túraqty negizde aqparattyq-týsindiru júmystary jýrgizilip jatyr. Apta sayyn sauda salalarynyng ókilderimen onlayn-kezdesuler úiymdastyrylyp, onda tauar kartasymenjúmys isteu tәrtibi, erekshe belgilerdi (atributtardy) toltyrugha qoyylatyn talaptar menkatalogty qoldanudyng praktikalyq mәseleleri týsindirilip keledi. Ózara baylanystyng nәtiyjelerijýieni odan әri jetildiru ýshin qoldanylyp kele jatqanyn aita ketu kerek.

Últtyq katalogty engizu Qazaqstandaghy tauarlardy esepke aludyng birynghay sifrly kenistigin qalyptastyryp, sauda operasiyalarynyng ashyqtyghyn arttyrady jәne otandyq sifrly ekonomikany damytugha septigin tiygizedi.

Abai.kz