Songhy ailardaghy oqighalar — Últtyq qauipsizdik memlekettik komiytetining (ÚQK) qúdiretti basshysy Qamshybek Tashiyevting kenetten otstavkagha ketui, arnayy qyzmetting taratyluy, «halyq generaly» reytingining nólge týsui jәne otbasylyq klannyng jemqorlyq shemalarynyng әshkerelenui — bizding nazarymyzdan bir manyzdy detalidi shygharyp alghanday boldy.

Qyrghyz sayasatynda eki nәrse әrqashan joghary baghalanghan – alghashqy soqqygha tótep beru jәne óz adamdaryndy tastamau.

2026 jyldyng nauryzy betperdelerdi birjolata sypyryp tastap, bizge tanghalarlyq kontrastty kórsetti. Biri auruhana tóseginen tikeley tergeushilerding qúshaghyna oralsa, ekinshileri Jerorta tenizining tolqyndaryna qarap, «órkókirek ýnsizdikti» tandauda.

Qamshybek Tashiyevting oqighasy klassikalyq soghys filimin eske týsiredi. Otbasylyq oshaghyna qauip tóngenin sezgen boyda, ÚQK-ning eks-basshysy nemis klinikasyn tastap, Bishkekke úshyp keldi.

Ne ýshin?

Ishki ister ministrligining Bas tergeu basqarmasyna óz erkimen baru ýshin.

Ózining nemere inisi Bayghazy Matisakovqa «Qyrghyzmúnaygaz» isi boyynsha SIZO-nyng «qyzyghyn» kóru qaupi tóngende, Qamshybek aghasy ózining emdelip jatqan zeynetker emes, klan kósemi ekenin birden eske týsirdi.

Tashiyev oiyn erejesin jaqsy týsinedi: eger sening ainalandy «qysyp» jatqanda, búghyp qalsan, sen sayasy subekt retinde joyylasyn.

Onyng kelui — zangha degen kenetten oyanghan mahabbat emes. Búl — óz ýiirin qasqyrlargha soghyssyz jegizbeytin kósemning instinkti.

Al endi basqa jaghalaugha kóz salayyq. Kýn shuaqty Ispaniyada, beshbarmaqtyng iyisi men ÚQK-ning suyq kameralarynan jyraqta bizding «bәrimiz» — Almazbek Atambaev jýr.

Onyng songhy ailardaghy minez-qúlqy — ózine sengen jandardyng bәrin qalay satyp ketuge bolatynynyng etalondyq ýlgisi.

Onyng «erlikke» toly ýnsizdigine ýnileyik:

• Adal serikterding sory

2025 jyldyng 21 qarashasynda onyng eng senimdi «atlanttary» — Farid Niyazov, Ravshan Jeenbekov, Farhad Baabiyev týrmege aidaldy. Jyldar boyy onyng qoly, miy jәne qalqany bolghan adamdar. Atambaevtyng reaksiyasy? Nól. Mýrdehanadaghyday tynyshtyq. Búl adamdar oghan jay ghana «Týrme» ayaldamasynda týsip qalghan jolserikter siyaqty.

• Áyelding kóz jasy

Qoy-Tashta ony sonyna deyin qorghaghan jalghyz әiel Irina Karamushkina býginde Stepnoedaghy әielder koloniyasynan Sadyr Japarovqa keshirim súrap hat jazyp jatyr. Ol jasyna jәne nemerelerine baylanysty meyirimdilik súrauda. Al onyng «shefi» ne istep jatyr? Ol búl uaqytta paeliya men gaspachonyng qaysysyn jeytinin tandap otyrghan shyghar. Birde-bir qatal jazba, serigin qorghau ýshin halyqaralyq janjal shygharugha degen birde-bir talpynys joq.

• Áke ýshin bala

2026 jyldyng nauryzynda sot onyng úly Qadyr men adal Temirlan Sultanbekovti qamauda ústau merzimin úzartty. Olargha «biylikti basyp alu» aiyby taghylyp, ailap tergeusiz torda otyr. Al Ispaniyadan esh habar joq

Atambaev ýnsizdik — otbasyn qorghaudyng eng jaqsy joly dep sheshken be?

Álde artyq sóz teniz kórinisin búzady dep qorqa ma?

Atambaev әrqashan pafosty sitatalar men teatrlandyrylghan qimyldardy jaqsy kóretin. Ol «últ әkesi», «diktaturamen kýresker» jәne «shyndyqtyng jalghyz qorghaushysy» rólin somdap rahattanatyn.

Biraq 2026 jyl bәrining betin ashty.

Atambaevtyng shyndyghy onyng jeke basyna qauip tóngen jerde ayaqtalady.

Ol ózining mýlki tәrkilenip, otbasy ýiinen quylyp, balalary men serikteri qamalyp jatqanyn suyqqandylyqpen baqylap otyr.

Onyng ýnsizdigi — taktika emes, búl — diagnoz. Syn saghatta qarapayym dezertir bolyp shyqqan kósemning diagnozy.

Qorytyndy qarapayym: Tashiyev soqqyny óz adamdarymen birge qabyldau ýshin oraldy. Al Atambaev tarihta óz iydeology Niyazovtan bastap, adal Karamushkina men óz úlyna deyin bәrin emigrasiyadaghy jayly oryndyq ýshin satyp ketken adam retinde qaldy.

Búl onyng shynayy múrasy: tastalghan gvardiya, satylghan otbasy jәne Kósem bolu ýshin ózin tym qatty jaqsy kóretin adamnyng «órkókirek ýnsizdigi».

Úlyqbek Babaqúlov

Abai.kz