Beysenbi, 2 Sәuir 2026
«Soqyr» Femida 587 0 pikir 31 Nauryz, 2026 saghat 14:22

Tramptyng Iranmen soghysy Putinge qalay kómektesti?!

Suret: dw.com saytynan alyndy.

Jyl basynda Resey ekonomikasy kýireu aldynda túrdy. Soghys pen sanksiya qysymynan fiskaldyq kirister azaydy, óndiris qysqardy, al sauda qúldyrady. Tarifter óse berdi, nesie payyzy aspandap ketti, nesie beru arnalary derlik toqtatyldy jәne bankrottyq tolqyny bastaldy. Qantardyng sonynda Resey Ýndistangha múnaydy barreline nebәri 22 dollargha, yaghny naryqtyq baghanyng shamamen ýshten birine satugha mәjbýr boldy. Búl simvolikalyq mәnge ie edi: ekonomikanyng túraqsyz ekenin anyq kórsetti.

Sheneunikter men biznes kóshbasshylary  Putiyning bar oiy soghysty jalghastyru ekenin, oghan últtyq ekonomikanyng jaghdayy manyzdy emes ekenin bilgendikten, ýnsiz qaldy. Biraq aqpanda jaghday ózgerdi. Putin kenetten  ekonomikalyq ósimning bayaulaghanyna nazar audara bastady, Ukrainamen soghysty kelissóz jýrgizu arqyly sheshuge, qaqtyghystan shyghu jolyn izdeuge ynghay tanytty.

Osy sәtte Iranda soghys bastaldy. Bir týnde kelissózder men tatulasu sharttary tolyghymen keri arnagha búryldy. Múnay baghasynyng kýrt ósui, Batystyng bólshektenui jәne AQSh-tyng Tayau Shyghystaghy jana soghysy Putinge Aq ýiden keletin qysymdy aitarlyqtay tómendetti. Tarih tanqalarlyqtay búrylys jasady: Putin Resey-Ukraina qaqtyghysyn toqtatudy qarastyrugha dayyn bolghan kezde, AQSh pen Izraili Irangha soghys ashyp búl mýmkindikti joqqa shyghardy.

28 aqpanda AQSh pen Izrailiding birlesken shabuylynda ayatolla Ály Hameney qaza tapty; artynan jaghday mýldem basqasha sipat aldy. Múnay baghasy barreline 100 dollardan asty, al AQSh kýtpegen jerden Resey múnayyna salynghan sanksiyalardy alyp tastady. Azyq-týlik tasymaly kedergige tap bolghanda Resey tynaytqyshyna súranys artty. Kenetten Reseyding ekonomikalyq problemalary óz-ózinen rettelip shygha keldi.

Eng bastysy, AQSh pen onyng NATO odaqtastary arasyndaghy alshaqtyq kýsheyip, europalyq elder Ormuz búghazyna әskery kemeler jiberuden bas tartty. Preziydent Tramp múny «óte aqymaqtyq » dep atady. Syrtqy sayasaty Batysta haos tudyrugha baghyttalghan Putin ýshin búl sózsiz jaqsy janalyq boldy. AQSh-tyng nazary Tayau Shyghysqa audarylyp, Ukraina mәselesi nazardan tys qaldy. AQSh-tyng Ukrainagha bermek bolghan kóp mólsherdegi qaru-jaraq pen oq-dәriler endi ózine kerek boldy.

AQSh-tyng óz ishinde, Iranmen úzaqqa sozylghan qaqtyghys Tramptyng sayasy bedelin tómendetip, Respublikalyq partiyany әlsiretip, aldaghy aralyq saylaugha әser etetinin boljau qiyn emes. Búl Putinning Amerika sayasatynyng óte túraqsyz ekendigi turaly oiyn odan әri kýsheytedi. AQSh-tyng búrynghy preziydentteri siyaqty, Tramp ta tek ótpeli túlgha, al jana әkimshilik erte me, kesh pe, sózsiz biylikke keledi. Reseyge qatysty sayasaty mýldem basqasha boluy mýmkin. Iranmen soghys búl ótpeli kezendi jedeldetui mýmkin. Osy logika boyynsha Ukraina mәselesinde jenildikterge barudyng maghynasy joq degen sóz.

Múnyng bәri Kremli ýshin ýlken olja. Degenmen, Reseyge keletin qarjy aghymy Putinning soghysty sheksiz úzartuyna kepildik bere almaydy. Kerisinshe, ýkimetke jaqyn keybir adamdar qazirgi jaghday úzaqqa sozylmaydy dep sanaydy. Mәskeudegi kóptegen adamdar Iranmen soghys mamyr aiyna deyin ayaqtalady әri Reseyge qarsy sanksiyalar qayta engizilui mýmkin dep qaraydy. Qiyn jaghdaydaghy Resey ekonomikasy ýshin qútqarushy júldyz joq.

Reseydegi ishki jaghday da túraqsyz bolyp barady. Kýzde bolatyn parlament saylauy jaqyndaghan sayyn qudalau kýsheyude. Biylik Reseydegi eng keng taralghan jedel habar almasu platformasy Telegram-dy búghattay bastady, al Mәskeu men Sankt-Peterburgte internet baylanysy jii ýzilude. Ýkimettegi iri ózgerister turaly qauesetter sayabyrsymay túr.

Búryn elestetuding ózi qiyn bolatyn qoghamdyq narazylyqtar  qazir kýndelikti ómirding bir bóligine ainaldy. Putinning alda qanday sheshim qabyldaytynyn boljau qiyn bolghanmen, biraq Amerika Qúrama Shtattarynyng Irandaghy kelesi soghys batpaghy manyzdy faktor bolyp qala beredi.

Abai.kz

0 pikir