Dýisenbi, 20 Sәuir 2026
Biylik 135 0 pikir 20 Sәuir, 2026 saghat 12:40

Qazaqstan sheshimderge yqpal ete alatyn memleket!

Suret: Spiykerding múraghatynan alyndy.

Antaliya diplomatiyalyq forumy — jahandyq sayasattyng ózekti mәseleleri talqylanatyn manyzdy halyqaralyq alandardyng biri. Osynday bedeldi jiynda Qasym-Jomart Toqaevtyng qatysuy Qazaqstannyng syrtqy sayasattaghy belsendi әri tengerimdi ústanymyn aiqyn kórsetedi. Ádilet jәne damu partiyasynyng Týrki memleketterimen baylanystar jónindegi basqarma tóraghasynyng orynbasary Reshiyde Yýkselding pikirinshe, búl tek protokoldyq sapar emes, elding halyqaralyq bedelin naqty kýsheytetin strategiyalyq qadam.

Forum ayasyndaghy joghary dengeydegi kezdesuler Qazaqstandy senimdi seriktes retinde tanytyp qana qoymay, jana investisiyalyq jobalar men kópsalaly әriptestikterge jol ashady. Ásirese Rejep Tayyp Erdoghanmen ótetin kelissózder eki el arasyndaghy sauda, logistika jәne energetika baghyttaryndaghy yntymaqtastyqty jana dengeyge kóterui mýmkin. Transkaspiy dәlizi sekildi iri jobalar arqyly Qazaqstannyng ónirlik hab retindegi róli arta týsedi. Sonymen qatar, múnday halyqaralyq dialog alandary elding jahandyq sayasattaghy ornyn nyghaytyp, ony tek qatysushy emes, yqpal etushi memleket retinde qalyptastyrugha mýmkindik beredi. Osylaysha, Antaliya forumyna qatysu — Qazaqstan ýshin imidjdik qadam ghana emes, naqty ekonomikalyq jәne sayasy nәtiyjelerge bastaytyn manyzdy diplomatiyalyq qúral.

- Qasym-Jomart Toqaevtyng Antaliya diplomatiyalyq forumyna qatysuy Qazaqstannyng halyqaralyq dengeydegi bedelin qalay arttyra alady?

- Qasym-Jomart Toqaevting Antaliya diplomatiya forumyna qatysuy Qazaqstannyng halyqaralyq bedelin kýsheytedi. Búl alanda kórinu elding jahandyq mәselelerge belsendi qatysatynyn kórsetedi. Sonymen qatar, Toqaev Qazaqstannyng syrtqy sayasattaghy ústanymyn tanystyryp, senimdi seriktes retindegi imidjin nyghaytady. Forum ayasyndaghy ekijaqty kezdesuler jana ekonomikalyq jәne diplomatiyalyq baylanystargha jol ashady. Al Týrkiyada ótui Ortalyq Aziya-Týrkiya yntymaqtastyghyn kýsheytip, Qazaqstannyng ónirlik rólin arttyra týsedi. Qysqasy, búl forumgha qatysu elding diplomatiyalyq yqpalyn da, halyqaralyq baylanystaryn da keneytedi.

- Búl forum Qazaqstan ýshin jana seriktestikter ornatugha qanday mýmkindikter ashady?

- Antaliya diplomatiya forumy Qazaqstan ýshin jana seriktestikter qúrugha keng mýmkindik beredi. Birinshiden, forum ayasynda týrli elderding sayasatkerleri, investorlar men kompaniya ókilderi bas qosady. Búl Qazaqstangha energetika, logistika, auyl sharuashylyghy siyaqty salalardaghy jobalaryn tanystyryp, tikeley investisiya tartugha jol ashady. Ekinshiden, ónirlik yntymaqtastyq keneyedi. Qazaqstan Týrkiya jәne Ortalyq Aziya elderimen birlesken jobalardy damytugha mýmkindik alady. Ýshinshiden, sayasy jәne diplomatiyalyq baylanystar nyghayady. Kóshbasshylar arasyndaghy kezdesuler halyqaralyq úiymdardaghy ózara qoldaugha jәne ortaq bastamalargha negiz boluy mýmkin. Sonymen qatar, tehnologiya, innovasiya, bilim jәne mәdeniyet salalarynda da jana әriptestikter ornatugha jaghday jasalady. Búl elding damuyn jedeldetip, halyqaralyq bedelin arttyrady. Qorytyndylay kele, múnday forum Qazaqstan ýshin tek tanystyru alany emes, úzaq merzimdi әri kópsalaly seriktestikter qalyptastyratyn manyzdy mýmkindik bolyp tabylady.

- Rejep Tayyp Erdoghanmen kezdesu ayasynda eki el yntymaqtastyghynyng qay baghyttary jana dengeyge kóterilui mýmkin?

- Rejep Tayyp Erdoghan men Qasym-Jomart Toqaev arasyndaghy kezdesu Týrkiya men Qazaqstan yntymaqtastyghyn jana dengeyge kóterui mýmkin. Eng aldymen, sauda men investisiya kólemin arttyrugha mýmkindik bar. Eki el kәsipkerleri ýshin jana jobalar ashylyp, ózara kapital aghyny kýsheii yqtimal. Kólik-logistika salasynda, әsirese Transkaspiy Orta dәlizi arqyly ótetin baghytty damytu strategiyalyq túrghydan óte manyzdy. Búl Europa men Aziyany baylanystyratyn tiyimdi marshrutty birge ilgeriletuge jol ashady. Energetikada Qazaqstan resurstary men Týrkiyanyng tranzittik róli úshtasyp, múnay-gazben qatar janartylatyn energiya jobalaryna serpin beredi. Qorghanys jәne qauipsizdik salasynda da әriptestik terendeui mýmkin. Ásirese, birlesken óndiris, tehnologiya almasu jәne әskery dayyndyq baghyttary keneyedi. Sonymen qatar sifrlandyru, bilim, mәdeniyet jәne auyl sharuashylyghy salalarynda da jana bastamalar jýzege asuy yqtimal. Jalpy, búl kezdesu ekijaqty qatynasty kópsalaly strategiyalyq seriktestik dengeyine shygharyp, naqty jobalar arqyly nyghaytugha mýmkindik beredi.

- Ekijaqty kezdesulerden qanday naqty sayasy nemese ekonomikalyq nәtiyjeler kýtuge bolady?

- Rejep Tayyp Erdoghan men Qasym-Jomart Toqaevtyng Antaliya diplomatiya forumy ayasyndaghy kezdesulerinen tek jalpy mәlimdemeler emes, naqty nәtiyjeler kýtiledi. Múnday nәtiyjeler әdette birneshe baghyt boyynsha bayqalady:

Kelisimder men memorandumdar

Taraptar sauda, investisiya, energetika jәne kólik salalarynda naqty qújattargha qol qoiy mýmkin. Búl jana jobalardy iske qosugha mýmkindik beredi.

Sauda kólemi boyynsha naqty maqsattar

Eki el sauda ainalymyn arttyru ýshin belgili bir sandyq mejelerdi (mysaly, birneshe jyl ishinde naqty milliard dollar kólemine jetu) jariyalauy mýmkin.

Birlesken jobalardy iske qosu

Kólik-logistika (Orta dәliz), energetika nemese óndiris salalarynda naqty jobalar bastaluy yqtimal.

Institusionaldyq yntymaqtastyqty kýsheytu Ekijaqty kenester men júmys toptarynyng qyzmeti jandanyp, jana tetikter qúryluy mýmkin. Búl seriktestikti jýieli dengeyge kóteredi.

Viza, kólik jәne bizneske qolayly jaghdaylar Viza rejiymin jenildetu, jana әue baghyttaryn ashu jәne keden rәsimderin jedeldetu siyaqty sheshimder qabyldanuy yqtimal. Qorghanys jәne qauipsizdik salasy Áskery yntymaqtastyq, birlesken oqu-jattyghular men tehnologiya almasu boyynsha kelisimder jasaluy mýmkin.

Ortaq sayasy mәlimdemeler

Aymaqtyq jәne jahandyq mәseleler boyynsha birlesken ústanymdar jariyalanady. Investisiyalyq jobalar turaly habarlamalar

Iri kompaniyalar tarapynan jana investisiyalar jóninde naqty sheshimder jariyalanuy mýmkin. Qoryta aitqanda, múnday kezdesulerding basty nәtiyjesi — jay diplomatiyalyq dialog emes, naqty kelisimder, jariyalanghan maqsattar jәne iske qosylghan jobalar siyaqty ólshenetin nәtiyjeler boluy.

- Múnday halyqaralyq alandar qazaqstandyq biznes pen investisiyalyq jobalardy ilgeriletuge qalay әser etedi?

- Antaliya diplomatiya forumy siyaqty halyqaralyq alandar Qazaqstan biznesi men investisiyalyq jobalarynyng damuyna tikeley әser etedi. Birinshiden, qazaqstandyq kompaniyalar sheteldik investorlarmen tikeley baylanys ornatyp, investisiya tartugha mýmkindik alady. Ekinshiden, iri jobalar halyqaralyq dengeyde tanystyrylyp, olargha degen senim artady. Ýshinshiden, sheteldik seriktestermen birlesken kәsiporyndar qúrylyp, tehnologiya men tәjiriybe almasu jýzege asady. Sonymen qatar, jana naryqtargha shyghu, qosymsha qarjy kózderin tabu jәne elding investisiyalyq imidjin kýsheytuge jol ashylady. Qysqasy, múnday forumdar – biznes ýshin tek tanystyru alany emes, naqty seriktestik, investisiya jәne damu mýmkindigi.

- Antaliya forumyna qatysu Qazaqstannyng jahandyq dialogtaghy rólin kýsheytuge qanday serpin bere alady?

- Antaliya diplomatiya forumyna qatysu Qazaqstannyng jahandyq dialogtaghy rólin kórsetip qana qoymay, ony kýsheyte týsedi. Búl Qazaqstandy halyqaralyq dengeyde tek baqylaushy emes, belsendi, pikir bildiretin jәne manyzdy sheshimderge yqpal ete alatyn memleket retinde tanytady. Sonymen qatar, múnday alandar elding diplomatiyalyq baylanystaryn keneytip, jana seriktestikter ornatugha mýmkindik beredi. Búl óz kezeginde Qazaqstannyng halyqaralyq bedelin arttyryp, onyng araghayyndyq jәne kelissóz jýrgizu qabiletin nyghaytady. Qysqasy, forumgha qatysu Qazaqstannyng jahandyq arenadaghy yqpalyn arttyryp, ony manyzdy diplomatiyalyq oiynshy retinde qalyptastyrady.

Abai.kz

0 pikir