Qazaq qoghamynda memlekettik tilding qoldanys ayasy tóniregindegi pikirtalas jana dengeyge kóterildi. Búl joly jelidegi qyzu talqygha etnikalyq aughan qyzynyng sauda oryndaryndaghy qyzmet kórsetu sapasyna qatysty jazbasy týrtki boldy. Threads platformasynda bastalghan búl dialog tek til mәselesin emes, sonymen birge azamattyq jauapkershilik pen ózara qúrmet taqyrybyn da qamtydy.

Dýkendegi dialog: Kýte túrudyng qúny qansha?

Oqighanyng mәn-jayy qarapayym: avtor tanerteng dýkenge habarlasyp, sózin qazaq tilindegi sәlemdesuden bastaghan. Alayda, arghy jaqtaghy qyzmetker qazaq tildi mamannyng joqtyghyn algha tartyp, bir saghattan keyin qayta habarlasudy súraghan. Búl jaghday avtordyng renishin tudyryp, jelide ýlken rezonans tudyrdy.

Jazba iyesining aituynsha, mәsele tildi tamasha mengerude emes, niyette. «Eger sen Qazaqstanda túrsan, bazalyq dengeydi biluge mindettisin. Qatelesu, aksentpen sóileu — qalypty jaghday, eng bastysy — talpynys. Biraq «men mindetti emespin» degen pozisiya qabyldanbaydy», — dep jazdy ol.

Etnikalyq erekshelik jәne tildik biregeylik

Maqala avtory ózining etnikalyq aughan ekenin, biraq mektep kezinen qazaq tilin ýzdik oqyghanyn algha tartady. Onyng búl pikiri jeli qoldanushylarynyng arasynda ekiúday pikir tughyzdy. Biri onyng pozisiyasyn qoldasa, endi biri qyzmet kórsetu salasyndaghy kadr mәselesine nazar audartty.

Búl oqigha Qazaqstandaghy til mәselesining tek «etnostyq» shenberden shyghyp, «azamattyq» dengeyge kóshkenin kórsetedi. Pikir qaldyrushylardyng biri: «Qazaqstanda qazaq bolu ýshin qazaqsha sóiley bastau jetkilikti» — dep, tilding biriktirushi rólin atap ótti.

Sheteldik tәjiriybe jәne «saghynysh» faktory

Talqylau barysynda qyzyqty bir tendensiya bayqaldy: kóptegen qoldanushylar tilge degen qúrmetting shetelge shyqqanda oyanatynyn algha tartty. Ironiyamen jazylghan pikirlerding birinde: «Qazaqtardy óz tilinde sóiletuding eng tiyimdi әdisi — olardy shetelge jiberu. Sonda ghana óz qazaqtaryndy saghynasyn», — delingen.

Shynynda da, halyqaralyq tәjiriybe kórsetkendey, kez kelgen elding servistik salasy memlekettik tilde qyzmet kórsetudi zandy mindet qana emes, tútynushygha degen qúrmet dep biledi.

Sarapshy týiini: Til — kommunikasiya qúraly ma, әlde kedergi me?

Threads-tegi búl dau — qoghamdaghy pisip-jetilgen súranystyng kórinisi. Sauda oryndarynda «qazaqsha sóileytin qyzmetker joq» degen uәj býgingi naryq zamanynda bәsekege qabilettilikting tómendigin bildiredi.

Týiindey kelgende: Tildik «baza» — mәdeniyettilik belgisi. Satushynyng minimaldy dengeyde memlekettik tilde jauap bere almauy — biznes imidjine núqsan.

Emosiya emes, etika. Avtordyng aitqanynday, «mindetti emespin» degen agressivti pozisiyadan góri, «týsinuge tyrysamyn» degen niyet qoghamdaghy shiyelenisti azaytady.

Inkluzivtilik. Til — belgili bir etnostyng ghana emes, barlyq qazaqstandyqtardyng ortaq qúralyna ainaluy tiyis.

Keyingi kezde trendke ainalghan «Threads-tegi Igoridin» qazaq tilin ýirene bastauy siyaqty ong mysaldar, tildi ýirenuding erikti әri bedeldi prosess ekenin dәleldey týskendey. Al búl jolghy dau — biznes pen qogham arasyndaghy dialogtyng әli de jetildirudi qajet etetinin taghy bir mәrte eske saldy.

Abai.kz