Bir kýnge Qarqaraly qymyzdyng astanasyna ainaldy. Dәstýrli dala susynynan dәm tatu ýshin Qazaqstannyng týkpir-týkpirinen 20 mynnan astam adam keldi. Óndirushiler festivalige 30 tonna últtyq susyn alyp keldi.

Merekening ashylu saltanatynda Qaraghandy oblysynyng әkimi Ermaghanbet Bólekpaev dәstýrlerdi saqtaudyng manyzdylyghyna toqtaldy.

– Býginde tehnologiyalar әlemi qaryshtap damyghan sayyn adamdar tabighy ónimderdi búrynghydan da joghary baghalay bastady. Sondyqtan býkil әlemde organikalyq ónimder men ekologiyalyq taza taghamdargha degen qyzyghushylyq artyp keledi. Qazaq halqy ýshin búl janalyq emes. Ata-babalarymyz ejelden tabighatpen ýndestikte ómir sýrgen. Sol tabighy tazalyqtyng dәmi qymyzdyng qúramynda saqtalghan. Býginde qymyz – tek dәstýrding bir bóligi ghana emes, sonymen qatar zamanauy ekonomikanyn, gastronomiyalyq turizmning jәne últtyq brendting manyzdy elementi. Ár halyqty onyng tarihy men mәdeniyeti ghana emes, últtyq taghamdary arqyly da tanidy, – dedi ónir basshysy.

Festivali úiymdastyrushylary men qatysushylaryna Qazaqstan Respublikasy Parlamentining Senaty men Mәjilisinen, sonday-aq Premier-ministrding orynbasary, Mәdeniyet jәne aqparat ministri Aida Balaevadan qúttyqtau hattar joldandy.

Biylghy bayqauda ýzdik atanu ýshin 37 qymyz óndirushi baq synauda.

– Bayqaugha qatysushylardyng әrqaysysy múqiyat irikteuden ótti. Biz susyngha zerthanalyq taldau jýrgizip, sharuashylyqtardyng júmysymen tanystyq. Endi óz baghasyn qazylar alqasy beredi. Onyng qúramynda segiz adam bar: ghalym-biohimikter, qogham jәne mәdeniyet qayratkerleri. Sonymen qatar festivali qonaqtary arasynda onlayn jәne oflayn dauys beru de úiymdastyrylghan, – deydi BaiQymyz jobasynyng avtory Júmajan Qaltaev.

Qazylar alqasynyng qúramynda belgili qogham qayratkeri, әlemge tanymal qazaqstandyq әnshi Dimash Qúdaybergenning әkesi Qanat Aytbaev ta bar.

– Qatysushylar arasynan bireuin bólip-jaryp, ýzdik dep tandau óte qiyn. Úsynylghan ónimderding barlyghy joghary dengeyde dayyndalghan. Biz barynsha әdil baghamyzdy beruge tyrysamyz. Búl festivali Qarqaralynyng kórkem tabighat ayasynda ótui erekshe mәnge iye. Múnday sharalar qazaq mәdeniyeti men dәstýrlerin nasihattap qana qoymay, ónirding turistik әleuetin damytugha da yqpal etedi, – deydi Qanat Aytbaev.

Qatysushylar qatarynda Qarqaraly audanynyng qymyz óndirushileri de bar. Merekening ambassadorlary – Tegisshildik auylyndaghy «Qarynshi» sharua qojalyghy. Ótken jyly úiymdastyrylghan alghashqy BaiQymyz festivalinde olar ekinshi oryn iyelengen bolatyn. Biyl da olar jeniske jetudi maqsat etip otyr.

Qymyz týrli últtar men etnostardy biriktiredi. «Biz bәrimiz qazaqpyz», – deydi sharua qojalyghynyng basshysy Aleksey Efremov. Olardyng kiyiz ýiining aldynda úzyn-sonar kezek qalyptasqan. Júbayy qymyz qúiyp berip jatsa, Aleksey sol sәtte dәstýrli kýbide qymyz pisip otyrdy.

– Últtyq susyndy dәstýrli tehnologiya boyynsha dayyndaudy auyl aqsaqaldarynan ýirendim. Búl kәsippen kәsiby týrde 12 jyldan beri ainalysamyn, al biyeni mektep kezimnen bastap sauyp kelemin. Mening qymyzymnyng ereksheligi – ony ystalghan qazy qosyp dayyndaytynymda, – deydi Aleksey Efremov.

Festivalige Qaraghandy qalasynan tegin jetuge mýmkindigi de jasaldy: arnayy avtobus reysteri eki baghytta da úiymdastyryldy.

Qaraghandylyq Zәure Mәdiyeva merekege qatysu ýshin tanghy saghat beste túrghanyn aitady. Ol bayqaugha qatysushylardyng basym bóligining qymyzynan dәm tatyp ýlgerip, ózi ýshin ýzdikterin de anyqtap qoyghan.

– Mereke keremet úiymdastyrylghan. Qonaqtargha etten de, bauyrsaqtan da, qymyzdan da dәm tatqyzyp,  jyly shyraymen kýtip jatyr. Barlyghy óte dәmdi. Osynday sharany ótkizgen úiymdastyrushylargha alghys aitamyn. Múnday merekeler últtyq dәstýrlerdi janghyrtu ýshin, jas úrpaq saltymyzdy bilip ósui ýshin qajet, – deydi Zәure Mәdiyeva.

Merekede qymyzben qatar qazaqtyng dәstýrli taghamdarynyng da aluan týrinen dәm tatugha bolady. Alanda fudtraktar men fudkorttar júmys istedi.

Últtyq sport týrlerining jankýierleri ýshin de qyzyqty baghdarlamalar әzirlengen.

Qonaqtar bәige, kókpar, audaryspaq, dәstýrli sadaq atu, jamby atu jәne tenge ilu jarystaryn tamashalay alady.

Ermaghanbet Bólekpaev jarysqa qatysushylardy qúttyqtap, olargha sәttilik tilep, jeniske jetulerine tilektes ekenin bildirdi.

Al basty sahnada shygharmashylyq újymdar óner kórsetip, merekelik kónil kýy syilauda.

Festivali keshke deyin jalghasady.

Qatysushylardy eng manyzdy sәt – jalpy jýlde qory 10 million tengeni qúraytyn «Ýzdik qymyz» bayqauynyng qorytyndysy kýtip túr. Bas jýlde – birinshi oryn ýshin 5 million tenge.

Abai.kz