Qazirgi uaqyttyng qaharmandary
Futboldan әlem chempionatynda erekshe sheberligimen tәnti etken tandauly oiynshylar jónindegi әngimeni týiindeymiz.
Jasyl alandaghy bapker
2018 jyly Resey jerinde ótken turnirde Horvatiya qúramasynyng kapitany Luka Modrichke jeter oiynshy bolghan joq. Bala kýninde Balqandaghy qyrghyn soghystyng zardabyn tartqan, keyin Zagrebting «Dinamo» futbol komandasynan týlep úshyp, ózining enbekqorlyghynyn, erik-jigerinin, tabandylyghynyn, eng bastysy – ghalamat talantynyng arqasynda Europanyng «Tottenhem» (Angliya), «Real-Madriyd» (Ispaniya), «Milan» (Italiya) klubtarynda oinap, býkil әlemge tanyldy.

Suret: sport5.by saytynan alyndy.
Biyl 41-ge tolatyn ardager oiynshy Horvatiya últtyq qúramasynyng sapyna jasy 20-gha ilikpey jatyp-aq alynghan. Osy jiyrma jyldan astam uaqyt boyyna ol ózining dengeyinen esh tómen týspey, ózgelerge ýlgi bolumen keledi. 2018 jylghy әlemdik dop dodasynda horvattar júrttyng bәrin tanghaldyra finalgha shyghyp, kýmis medali iyelense, búl – negizinen, Modrichting arqasy. Áriyne, futbol – komandalyq oiyn, onyng Rakitich, Mandjukich, Srna sekildi jasyl alandaghy senimdi serikteri de erekshe kózge týsti, degenmen újymdy úiystyra bilgen, bapker tapsyrmasynyng tap-túinaqtay oryndaluyn qadaghalaghan, match barysynda shygharmashylyq erkindikpen týrli oiyn órnegin jasap, jigitterine jiger bergen – Luka Modrich ekenin ekining biri moyyndaydy. Ony tipti jankýierler «Jasyl alandaghy bapker» dep te ataydy.
Osy bir syrttay qaraghanda әljuazdau kórinetin, aryqsha kelgen kelgen ashang jigitting alanda atsha shabatynyna, esh sharshamaytynyna tandanasyz. 90 minut, tipti keyde 120 boyy tynym tappaydy: komandanyng oiynyn úiymdastyrady, alghy sheptegi shabuylshylargha nebir ghajap pastar beredi, qajet kezde qorghanysqa da kómektesedi, komandasy jenip túrsa, songhy minuttarda uaqyt útu ýshin әri serikteri bir sәt tynym alsyn dep dopty ústap, qarsylastaryn shyrkóbelek ainaldyra aldap biraz jýrip alatyny bar. Bir sózben aitqanda, sheberding sheberi!
2018 jyly «Altyn dop» iyegeri atandy. Messy men Ronaldu dәuirinde múnday dәrejege jetu – qiynnyng qiyny. Tórt jyldan song Horvatiyanyng qola jýldege qol jetkizuine kóp enbek sinirdi, komandanyng kósemi retinde atoylap algha sýiredi...
Pelening ózinen bata alghan...
Al 2022 jylghy chempionatta, júrttyng kóbi әlem chempiony atanghan argentinalyq kapitan Lioneli Messiyge tabynghanymen, bizdinshe, fransuz shabuylshy Kilian Mbappening júldyzy erekshe jandy. Ol aldymen 2018 jylghy turnirde jarq etip kózge týsken bolatyn. Onyng qorghaushylardy qalay bolsa, solay qaqpaqyldap, janynan jeldey esip óte shyghatyn eren jýiriktigi, qarsy qaqpany qarauylynan týsirmeytin mergendigi, qay tústan bolsyn soqqy baghyttay beretin golqúmarlyghy futbol mamandaryn da, jankýier qauymdy da airyqsha sýisintken-di. «Mynau ózi – bolayyn dep túrghan bala eken!» dep marqúm Pele aqsaqaldyng ózi sol kezde riza bolyp, batasyn bergendey edi.

Suret: azertag.az saytynan alyndy.
Al Qatarda ótken ÁCh-2022-de Mbappening oiyny odan da óskeni bayqaldy. Ol mergendigimen qosa, komanda sapynda ardager futbolshylardyng da bolghanyna qaramastan, Fransiya qúramasyn algha jeteler naghyz kóshbasshynyng ózine ainaldy. Match sayyn qanjyghasyn maylaghan Mbappe 7 oiynda 8 gol soqty! Búl – sonau 2002 jyly danqty braziliyalyq Ronaldonyng kórsetkishinen keyingi osynday joghary nәtiyje. Jәne sol 8 goldyng ýsheuin Kilian jampoz finalda Argentinanyng qaqpasyna engizdi! Búl da – sonau 1966 jyly aghylshyn Djeffry Herst jasaghan erlikten keyin endi qaytalanyp otyrghan rekord.
Álem chempionattarynyng finaldyq kezenderinde soqqan goldarynyng sany jóninen Mbappe dәl qazir ekinshi orynda túr (16 gol, dop tebudi bayaghyda qoyghan nemis Miroslav Klozemen birge). Endi fransuz shabuylshysynyng aldynda tek 18 dop soqqan argentinalyq Lioneli Messy ghana túr.
Kim chempion bolady?
Ár dop dodasy sayyn mamandar da, jankýierler de týrli boljam jasaugha әues keledi. Búl, bir jaghynan, pikir talastyryp, futbol talqylau ýshin de qyzyq, ekinshiden, óz kóregendigindi, sәuegeyligindi synap kóruding bir tәsili de sekildi.
Áriyne, boljam degen aluan týrli bola beredi. Júrtshylyq, negizinen, ózining býiregi búratyn komandalardy «chempion» etuge tyrysady (ony ózi angharmauy mýmkin). Jankýier jazghan sonday ghoy. Al mamandar jan-jaqsy saraptaugha tyrysady.
Biylghy dop dodasy turaly da aluan týrli boljam bar. Mәselen, ESPN sport mediaholdingining kompiuterlik boljau baghdarlamasy kókeydegi súraqqa bylay jauap beripti:
– Chempiondyqtan ýmitkerlerdi ýsh lekke bóluge bolady. Birinshi lek – Ispaniya, Fransiya, Argentina. Búl ýsheuining futboldyng altyn tәjin kiiine mýmkindigi óte joghary. Ekinshi lek – Portugaliya, Braziliya, Angliya, Germaniya, Niyderlandy. Búlardyng da chempion atanugha qauqary jetedi, degenmen aldynghy ýsheuge qaraghanda mýmkindigin sәl tómenirek baghalaugha bolady. Ýshinshi lek – Horvatiya, Beligiya, Marokko, Urugvay, Kolumbiya, Norvegiya sekildi komandalar. Búlardyng biri chempion atansa, sensasiya degen sol bolady.
Ras, kompiuterding aitqanynyng bәri kele bermes. Degenmen... kóreyik.
Sәken Sybanbay
Abai.kz