Sayasy partiyalar saylaualdy ýgit-nasihat júmystarynyng geografiyalyq auqymyn keneytip keledi. Kandidattardyng saylaushylarmen kezdesuleri qalalar men auyldarda ghana emes, óndiris oryndarynda, týrli mekemelerde, tipti qoghamdyq kólikterde de oryn alyp jatyr. Songhy uaqytta qoghamdyq kólik túrghyndarmen tikeley pikir almasatyn tiyimdi alandardyng birine ainalyp keledi.

Árbir sayasy partiya saylaushylarmen baylanys ornatudyng ózindik tәsilin qalyptastyrugha úmtylyp jatyr. Degenmen, saylaualdy kýn tәrtibining negizgi ózegin azamattardy kýndelikti tolghandyratyn mәseleler qúraydy. Olardyng qatarynda ónirlerdi damytu, ónerkәsip pen kәsipkerlikti qoldau, ekologiya, júmyspen qamtu, bilim beru, әleumettik sayasat jәne qalalyq infraqúrylymnyng sapasyn arttyru mәseleleri bar.

«Ádilet» partiyasy «Ádiletti Qazaqstan ýshin» mobilidi kerueni ayasynda elimizding birqatar ónirin aralap shyqty. Kóshpeli kezdesulermen qatar Jetisu oblysynda túrghyndarmen ózara baylanys pen qoghamdyq birlikti nyghaytugha baghyttalghan «Ádilet jelkeni» atty aksiya úiymdastyryldy. Sonymen qatar partiyadan Qúryltay deputattyghyna kandidat Ekaterina Smyshlyaeva saylaualdy baghdarlamanyng negizgi baghyttaryn týsindiretin qysqa beynerolikter toptamasyn bastady. Ol beyneýndeulerinde baghdarlamanyng negizgi basymdyqtaryn erkin formatta, kólik tizgininde otyryp әngimeleydi. Alghashqy beyneroliygi Rudnyy men Jitiqara qalalary arasyndaghy júmys sapary kezinde týsirildi.

Pavlodarda partiya kandidattary qala túrghyndarymen tikeley qoghamdyq kólikte jýzdesip, tramvaydaghy kýndelikti sapardy ashyq pikir almasu alanyna ainaldyrdy. Negizgi is-sharalar Manghystau oblysynda ótti. Múnda partiya ókilderi túrghyndarmen kezdesip qana qoymay, enbek újymdarymen, múnay-gaz jәne balyq sharuashylyghy salasynyng mamandarymen, teniz servistik kompaniyalarynyng qyzmetkerlerimen, kәsipodaq ókilderimen jәne óndiris ardagerlerimen jýzdesti.

Kezdesuler barysynda enbek qauipsizdigin qamtamasyz etu, óndiristik jәne port infraqúrylymyn janghyrtu, Transkaspiy halyqaralyq kólik baghytyn damytu, ónerkәsipti órkendetu, kadr dayarlau jәne sifrlyq ekonomikagha qajetti mamandardy әzirleu mәseleleri talqylandy. Sonymen qatar Kaspiy tenizining ekojýiesin saqtau mәselelerine erekshe nazar audaryldy. Janaózen qalasynyng júmysshy jastarymen ótken kezdesulerde zamanauy tehnologiyalardy engizu, jana óndiristerdi damytu jәne adamy kapitaldy nyghaytu mәseleleri sóz boldy.

Jalpyúlttyq sosial-demokratiyalyq partiya (JSDP) Aqmola jәne Qaraghandy oblystarynda saylaushylarmen kezdesuler ótkizdi. Al Almatyda ótken futbol matchynda partiyanyng rәmizderi beynelengen kiyimmen alangha jýgirip shyqqan azamatqa qatysty oqigha aqparattyq kenistikting nazaryn audardy. Polisiyanyng mәlimetinshe, ol ústalyp, qoghamdyq tәrtipti búzghany ýshin oghan qatysty әkimshilik is qozghaldy.

Kókshetauda partiya ókilderi Eurasia Group kәsipornynyng enbek újymymen kezdesip, jalaqy dengeyi, enbek jaghdayy men qauipsizdigi, әleumettik kepildikter jәne ónirlik ekonomikany damytu mәselelerin talqylady. Al Qaraghandyda ótken kezdesude pedagogter qauymdastyghynyng ókilderimen, ónir belsendilerimen jәne túrghyndarmen bilim beru, qyzmetkerlerdi әleumettik qorghau, jer qatynastary jәne teng mýmkindikterdi qamtamasyz etu mәseleleri boyynsha pikir almasty.

«Baytaq» partiyasynyng saylaualdy is-sharalarynda ekologiyalyq kýn tәrtibi negizgi baghyttardyng biri retinde qalyp otyr. Alayda әr ónirde kóteriletin mәseleler jergilikti erekshelikke say qalyptasyp jatyr. Taraz qalasynda partiya ókilderi mamandandyrylghan kolledj studentterimen kezdesip, tabighy resurstardy útymdy paydalanu, «jasyl» ekonomikany damytu jәne ekologiyalyq jauapkershilik mәselelerin talqylady.

Aqtóbede kandidattar «Altyn Orda» shaghynaudanynyng túrghyndarymen kezdesip, sapaly auyzsumen qamtamasyz etu, qalalyq ortanyng jay-kýii jәne jasyl aimaqtardyng tapshylyghy mәselelerine toqtaldy. Shyghys Qazaqstan oblysynda basty nazar samyrsyn ormandaryn saqtaugha audarylsa, Almaty oblysynda partiya ókilderi almatylyq aport ósirumen ainalysatyn baghbandarmen jýzdesti. Al Jambyl oblysyndaghy «Qyzyl Júldyz» túrghyn alabynda ótken kezdesude suaru jýiesin jetildiru, qoghamdyq kenistikterdi abattandyru, qaldyqtardy bólek jinau jýiesin engizu jәne elektr energiyasymen qamtudaghy ýzilister mәseleleri kóterildi.

Qazaqstan halyq partiyasy (QHP) búl joly qoghamdyq aksiyalargha basymdyq berdi. Almatyda partiya konserttik baghdarlamany túrghyndarmen ashyq pikir almasu alanymen úshtastyrghan «Mәngilik klassika» atty mәdeny aksiya ótkizdi. Sonymen qatar partiya Respublica jәne «Aq jol» partiyalarynyng kenseleri manynda kezdesu úiymdastyryp, QHP ókilderi azamattar men atalghan partiyalardyng qyzmetkerlerine ózderining saylaualdy baghdarlamasynyng negizgi baghyttaryn tanystyrdy.

Búdan bólek, QHP ókilderining mәlimdemeleri sayasy opponentterdi syngha alumen qatar órbidi. Partiyanyng synynyng negizgi nysany JSDP boldy. QHP ókilderining pikirinshe, JSDP búrynnan qoghamdyq talqyda jýrgen әleumettik bastamalardy ózderining saylaualdy úsynystary retinde kórsetuge tyrysuda. Mysal retinde zeynet jasyn tómendetu bastamasy aityldy. QHP mәlimetinshe, búl mәseleni partiya on jyldan astam uaqyt boyy túraqty týrde kóterip keledi. «Arhaika – búrynnan belgili bastamalardy óz janalyghyng retinde kórsetu. Zeynet jasyn tómendetu – dúrys úsynys. Biraq Qazaqstan Halyq partiyasy búl mәseleni on jyldan astam uaqyttan beri kóterip keledi», – dedi partiya mýshesi Beybit Qúsayynov.

Sonday-aq partiyanyng bastamasymen elimizding birden jiyrma qalasynda «Kәne, qúshaqtasayyq!» atty nauqany ótti. Onyng ayasynda qatysushylar bir-birine jyly lebiz bildirip, jýzderine kýlki syilap, simvolikalyq týrde qúshaqtasugha shaqyryldy.

«Auyl» partiyasynyng saylaualdy kezdesulerinde ónirlerdi keshendi damytu mәseleleri negizgi taqyryptardyng birine ainaldy. Qosshy qalasyndaghy mәdeniy-sport keshenining qyzmetkerlerimen ótken kezdesude qalanyng qarqyndy ósuine baylanysty tuyndaghan mәseleler, jana mektepter salu, densaulyq saqtau, mәdeniyet, sport jәne injenerlik infraqúrylymdy damytu qajettiligi talqylandy. Partiya saylaushylarmen kezdesuler barysynda ónirlerding jan-jaqty damuyna basymdyq berip kele jatqanyn aitty partiya tóraghasy.

Batys Qazaqstan oblysynda partiya aktiyvimen kezdesu ótip, saylaualdy nauqannyng negizgi mindetteri talqylandy. Sonymen qatar partiya ókilderi túrghyndarmen baylanys ornatudyng týrli tәsilderin qoldanugha úmtyluda. Dәstýrli kezdesulermen qatar Qúryltay deputattyghyna kandidat Qaraqat Ábden saparlarynyng birinde tughan-tuystarymen birge taba nan pisirip, otbasy qúndylyqtary men últtyq dәstýrlerding manyzyn dәriptedi.
«Aq jol» demokratiyalyq partiyasy kәsipkerler qauymdastyghymen kezdesuler seriyasyn jalghastyrdy. Kókshetauda kandidattar NOVOPACK kәsiporny men Qazaqstan agrarlyq-industriyalyq korporasiyasynda (QAIYK) bolyp, otandyq óndiristi qoldau, auyl sharuashylyghy mashina jasaudy damytu, shaghyn jәne orta biznesti órkendetu, sonday-aq júmyspen qamtu, inflyasiya, mindetti әleumettik medisinalyq saqtandyru jәne zeynetaqy jýiesine qatysty mәselelerdi talqylady. Sonymen qatar partiya ókilderi Kókshetau qalasyndaghy №1 sýt zauytynyng júmysymen tanysyp, óndiristi janghyrtu baghyttaryn qarastyrdy.

Almatyda partiya kandidattary «Magnum» JShS újymymen kezdesip, saylaualdy baghdarlamasynyng negizgi basymdyqtaryn tanystyrdy.
Ónirlerdegi ýgit-nasihat júmystarymen qatar әleumettik jelilerde aldaghy saylaugha arnalghan azamattyq bastamalar da kórinis tabuda. Partiya «Ózgerister joly» atty onlayn-jobany iske qosty. Joba ayasynda Batys Qazaqstan oblysyndaghy auyl túrghyndarynyng biri saylaushylardyng úsynys-tilekterin partiyagha jeke jetkizu ýshin velosiypedpen Astanagha jolgha shyqty. Sapar barysynda ol blog jýrgizip, baghyty turaly bayandap, jolay eldi mekenderding túrghyndarymen kezdesude. Olar óz úsynystary men tilekterin joldap, jinalghan barlyq ótinishterdi joba avtory elordagha jetken song partiya ókilderine tabystaudy josparlap otyr.

Ónirlerdegi saylaualdy ýgit júmystarynyng býgingi kórinisin «Respublica» partiyasy týiindedi. Partiyanyng negizgi nazary óndiris salasynyng ókilderimen jәne jastarmen kezdesulerge audaryldy. Kandidattar «Vostok-Moloko», AN Group jәne «Qazmyrysh» kәsiporyndarynda bolyp, enbek újymdarymen kadrlyq әleuetti nyghaytu, óndeu ónerkәsibin damytu, salyq sayasaty, kәsipkerlik jýrgizu ýshin qolayly jaghday jasau jәne otandyq óndiristi qoldau mәselelerin talqylady.
Óndiris oryndaryndaghy kezdesulermen qatar Óskemen qalasynda partiya jaqtastarynyng forumy ótip, onda kәsipkerlikti damytu, jastardy júmyspen qamtu jәne kreativti industriyalardy ilgeriletu mәseleleri qarastyryldy. Dәstýrli kezdesulerden bólek, partiyadan Qúryltay deputattyghyna kandidat Margarita Boyarova sifrlyq platformalardy da belsendi paydalanyp keledi. Ol Threads әleumettik jelisindegi paraqshasynda oqyrmandarymen tikeley baylanys ornatyp, partiyanyng saylaualdy baghdarlamasynyng negizgi baghyttaryn týsindirip jýr.

Býginde saylaualdy nauqan elimizding barlyq ónirin derlik qamtyp otyr. Ýgit-nasihat júmystarynyng formaty da san aluan: óndiris oryndaryndaghy kezdesulerden, qoghamdyq aksiyalardan bastap oqu oryndaryndaghy pikirtalastar men túrghyndarmen ashyq dialogtargha deyin. Alayda ótkiziletin is-sharalardyng formatyna qaramastan, saylaualdy kýn tәrtibining negizgi ózegin ónirlerdi damytu, ekonomikany nyghaytu, әleumettik salany jetildiru, ekologiyalyq mәseleler jәne azamattardyng ómir sýru sapasyn arttyrugha qatysty ózekti taqyryptar qúraydy.

Abai.kz