Qúryltay saylauy: tarihy kýn jәne jana reformalardyng bastauy
Býgin – Qazaqstan ýshin tarihy kýn. Túnghysh ret bir palataly Qúryltay deputattarynyng saylauy ótip jatyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Tәuelsizdik sarayynda ornalasqan №520 saylau uchaskesine baryp, óz tandauyn jasady.
Dauys bergennen keyin Preziydent búqaralyq aqparat qúraldarynyng ókilderine brifing ótkizip, eldegi sayasy ózgerister men aldaghy reformalargha qatysty birqatar manyzdy mәseleni aitty.
– Shyn mәninde, býgin – elimiz ýshin tarihy kýn. Túnghysh ret bir palataly Qúryltay saylauyn ótkizip otyrmyz. Búl – manyzdy tarihy oqigha. Biz birtútas el bolyp, auqymdy reformalar jýrgizip jatyrmyz. Múny bәriniz bilesizder, kuә bolyp otyrsyzdar. Oidaghyday nәtiyjelerge qol jetkizdik. Degenmen aldymyzda túrghan júmys auqymdy, maqsatymyz manyzdy dep aitugha bolady. Býgingi saylau – osy júmystyng bastauy ghana, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Preziydentting sózinen-aq býgingi sayasy nauqannyng eldegi ózgeristerding songhy nýktesi emes, kerisinshe, jana kezenning bastauy ekeni angharylady.
Brifing barysynda «Habar» telearnasynyng tilshisi Saghynysh ÁBIKEY Memleket basshysyna konstitusiyalyq reformadan keyingi ózgerister, Qúryltay men Qazaqstan Halyq Kenesining júmysy jәne Viyse-Preziydent lauazymyna qatysty súraq qoydy.
– Júrttyng bәri Viyse-Preziydent lauazymy turaly súrap jatyr. Rasynda, búl – aituly ózgeris. Biz Konstitusiyamyzgha jana lauazymdy әdeyi engizdik. Búl lauazym asa qajet dep aitsaq, qatelespeymiz. Sebebi qazirgi búlynghyr zamanda múnday lauazym elimizge óte qajet. Kelesi aptada nemese on kýn ishinde Viyse-Preziydent kim ekeni mәlim bolady. Men ony qazir anyq aita almaymyn. Ol belgili, sizder jaqsy biletin adam bolady dep oilaymyn, – dedi Preziydent.

(Suretter: Aqorda telegram arnasynan alyndy.)
Osylaysha, Viyse-Preziydentting kim bolatyny әzirge naqty aitylghan joq. Alayda Memleket basshysy onyng esimi kelesi aptada nemese on kýn ishinde belgili bolatynyn jetkizdi.
Qasym-Jomart Toqaev aldaghy kezende basqa da reformalardyng iske asyrylatynyn atap ótti. Sonyng biri – Halyq Kenesining júmysyn jandandyru.
– Taghy basqa reformalardy iske asyramyz. Mysaly, Halyq Kenesining júmysyn jandandyru qajet. Halyq Kenesi degenimiz – jana organ. Keybir azamattar Assambleya turaly súrap jatyr eken. Halyq Kenesi Assambleyanyng atqarghan qyzmetin odan әri kýsheytedi dep oilaymyn. Búl kópfunksionaldy, jana sayasy tetik dep aitugha bolady. Sondyqtan Kenesting júmysy jemisti bolatynyna kәmil senemin, – dedi Memleket basshysy.
Preziydentting aituynsha, reformalardyng auqymy sayasy ózgeristermen ghana shektelmeydi. Aldaghy kezende elding әleumettik jәne infraqúrylymdyq damuyna da basymdyq berilmek.
– Jalpy, josparymyz óte auqymdy. Osyghan deyin aitqanymday, Qazaqstan ýlken qúrylys alanyna ainaluy kerek. Ár oblys ortalyghynda nemese audandar men qalalarda iri qúrylystar jýrgiziledi. Emhanalar, balalargha arnalghan onaltu ortalyqtary, basqa da nysandar salynady. Astanada jana kópir, Dombyra sarayy, Su resurstaryn zertteu ortalyghy sekildi manyzdy nysandar boy kóteredi. Qalalardy abattandyru kerek. «Taza Qazaqstan» aksiyasyn oidaghyday jalghastyru qajet.
Sondyqtan qol qusyryp otyrugha bolmaydy. Bәrimiz bir el bolyp iske kiriskenimiz jón. Bizding Qazaqstannan basqa Otanymyz joq, Otan ýshin bәrimiz kýsh saluymyz kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Preziydent sózining ózeginde bir ghana oy túr: reformanyng nәtiyjesi qaghazdaghy ózgerispen emes, naqty ispen ólshenui kerek. Al býgingi Qúryltay saylauy – sol auqymdy júmystyng alghashqy qadamy.
Memleket basshysy sayasy nauqannyng ótu barysyna da bagha berip, saylau kezinde jana túlghalar men jana iydeyalardyng algha shyqqanyn atap ótti.
– Jalpy, sayasy nauqan jaqsy ótti. Sebebi júrt aldyna jana túlghalar shyqty, útymdy iydeyalar aityldy. Búl Qúryltay elimizding damuyna tyng serpin beredi dep oilaymyn.
Bir palataly Qúryltaydyng alghashqy saylauy osylaysha jana sayasy kezenning bastaluymen túspa-tús kelip otyr. Preziydent aitqanday, býgingi saylau – júmystyng ayaqtaluy emes, bastauy. Al onyng ar jaghynda eldi janghyrtu, jana instituttardy iske qosu jәne naqty jobalardy jýzege asyru mindeti túr.
Bir sózben aitqanda, endigi kezeng – tandau jasaudan iske kirisuge deyingi uaqyt. Al Qazaqstan ýshin búl kezenning jýgi de, jauapkershiligi de az emes.
Abai.kz