Aqtaudaghy qasiretten keyin әleumettik jelide qoghamnyng pikiri ekige jaryldy. Bir tarap JY arqyly qaza bolghandardyng suretterinen әserli beyneler jasap taratqan blogerlerdi «qoghamdyq rezonans tughyzghany ýshin» aqtasa, ekinshi tarap tragediyany qaralym jinaudyng qúralyna ainaldyrugha bolmaytynyn aityp, olardy aiyptap jatyr.

Biraq búl mәselege bir jaqty qarau qiyn.

Eger qoghamdyq rezonans bolmasa, qasiretke biylikting reaksiyasy da tiyisti dengeyde bolmauy mýmkin degen uәjding jany bar. Qoghamnyng dauysy keyde әdiletti talap etuding manyzdy tetigine ainalady. Sondyqtan tragediya turaly dauystap aitqandardyng bәrin jappay kinәlau da әdiletti emes.

Sonymen birge qasiretke ýn qosu men qasiretti әser qúralyna ainaldyrudyng da ara jigi bar.

Eng kýrdeli mәsele — niyet. Bloger qayghyny paydalanyp qaralym jinaghysy keldi me, әlde qoghamdy oyatqysy keldi me — múny syrttay dәleldeu onay emes. Niyetti boljap, adamgha ýkim shygharu da jónsiz.

Adamnyng ishki mәdeniyeti onyng әreketinen kórinedi.

Qaytys bolghan adamnyng suretin qalay paydalandyn? Qayghyny qalay kórsettin? Tuys-tughanynyng jan jarasyn eskerding be? Kórermenning ashuyn qozdyrudy kózdeding be, әlde oilandyrudy ma?

Qasiretting qadirin saqtay otyryp, qoghamnyng nazaryn audara aldyng ba?

Mine, mәsele osynda.

Bir aqynnyng zarly joqtauy elding jýregin qozghady. Adamdar jylady. Biraq sol joqtaudyng ishinde әskerdegi kelensizdikter, qoghamdaghy jauapsyzdyq, jemqorlyq turaly ótkir oy da kórinis tapty. Demek, qasiretti jýrekke jetkizu men qoghamdyq mәseleni kóteru bir-birine qayshy emes.

Qayghyny qoghamnan jasyrugha bolmaydy. Ádiletti talap etu ýshin keyde qatty sóileuge tura keledi. Biraq qayghynyng ózin - aiqaygha, marqúmnyng beynesin - әserge, jaqyndarynyng jan jarasyn kópshilikke arnalghan kóriniske ainaldyrmau — adamnyng óz ishki mәdeniyetine baylanysty.

Qasiretti bólisu mәdeniyeti — ýnsiz qalu mәdeniyeti emes.

Ol — qasiretting qadirin saqtay otyryp sóileu mәdeniyeti.

Qoghamdyq rezonans qajet boluy mýmkin. Biraq rezonans pen dabyranyn, janashyrlyq pen emosiyany qozdyrudyng ara-jigin ajyrata bilu qajet.

Óitkeni qasiret — kontent emes. Onyng artynda taghdyr, otbasy, kóz jasy jәne adam ómiri túr.

Gýlmәriya Barmanbekova

Abai.kz