Sәrsenbi, 21 Qazan 2026
Bilgenge marjan 337 0 pikir 21 Qazan, 2026 saghat 14:15

Ilon Masktyng mәrttigi

Suret: restproperty.ru saytynan alyndy.

Álemdegi nómiri birinshi milliarder Ilon Mask 19 qazanda (jergilikti uaqyt boyynsha) jeke paraqshasynda 2027 jyldan bastap Amerika Qúrama Shtattaryndaghy әrbir balagha SpaceX kompaniyasynyng bir aksiyasyn syigha tartu jospary bar ekenin jariyalady. Qazirgi tanda qúny 2 trillion dollargha baghalanyp otyrghan búl aerogharysh jәne jasandy intellekt kompaniyasy jaqynda ghana rekordtyq kórsetkishpen alghashqy kópshilik aksiya ornalastyru (IPO) rәsimin ayaqtaghan edi.

Masktyng jana bastamasy tehnologiyalyq alpauyttar arasyndaghy baylyqtyng bólinui, jasandy intellektining qoghamgha tiygizetin әseri jәne әdeumettik qayyrymdylyq siyaqty mәselelerdi qogham nazaryna qayta shyghardy.

SpaceX 2026 jyldyng mausym aiynda birjagha shyghyp, ótken júmada (16-kýni) kompaniya aksiyalarynyng baghasy 146,03 dollar dengeyinde jabyldy. AQSh Halyq sanaghy burosynyng derekterine sәikes, 2025 jyly Amerika Qúrama Shtattarynda 18 jasqa tolmaghan shamamen 72 million bala tirkelgen. Osy san men aksiyanyng jabylu baghasyn eskersek, syigha tartylatyn aksiyalardyng jalpy qúny shamamen 10,5 milliard dollardy qúraydy.

Mask – SpaceX kompaniyasynyng eng iri aksioneri, onyng iyeliginde 6,4 milliardtan astam aksiya bar. IPO-dan keyingi shekteulerge (lock-up provisions) baylanysty, onyng qolyndaghy aksiyalardyng basym bóligin 2027 jyldyng mausymyna deyin satugha nemese ainalymgha shygharugha bolmaydy. Songhy derekterge qaraghanda, Masktyng taza baylyghy 908,5 milliard dollardy qúraydy; demek, búl qayyrymdylyq onyng jeke baylyghynyng shamamen 1,2%-yna teng degen sóz.

Ilon Masktyng aksiyalardy qayyrymdylyqqa beru turaly uәdesi jasandy intellekt (JI) salasyndaghy iri oiynshy Anthropic kompaniyasy úsynghan jana bastamamen tyghyz baylanysty.

18 qazanda (jergilikti uaqyt boyynsha) Anthropic kompaniyasy óz kapitalynyng keminde 5%-yn «Qoghamdyq iygilik qoryna» (Public Benefit Fund) bóletinin jariyalady. Kompaniyanyng songhy esebine sýiensek, búl ýlesting qúny shamamen 48 milliard dollardy qúraydy. Kompaniyanyng naryqtyq qúny ósken sayyn, qorgha beriletin aksiyalar ýlesi de úlghaiy mýmkin.

Anthropic mәlimdegendey, qor kommersiyalyq emes úiymdargha qomaqty granttar bóledi sonday-aq qarajatty kómekke múqtaj qauymgha aqshalay da taratady. Sonymen birge, kompaniya qor arqyly jasandy intellektting enbek naryghyna tiygizui mýmkin keri әserlerin, sonyng ishinde tehnologiyalyq damu saldarynan tuyndaytyn júmys oryndarynyng qysqaruy men әleumettik túraqsyzdyq mәselelerin sheshu joldaryn qarastyrugha atsalysady.

Ilon Mask Anthropic kompaniyasynyng mәlimdemesine jauap retinde әleumettik jelide: «Men aksiyalardy halyqqa tikeley taratudy úsynamyn», — dep jazdy. Jeti saghattan keyin Mask Amerika Qúrama Shtattaryndaghy әrbir balagha SpaceX kompaniyasynyng bir aksiyasyn syigha tartu jospary bar ekenin jariyalady.

Masktyng mәrttigi — jalghyz mysal emes. Songhy uaqytta Amerika Qúrama Shtattarynda balalargha arnalghan jinaq jәne investisiyalyq jýielerdi qúrugha baghyttalghan bastamalar qolgha alynuda; búl iske birqatar tanymal tehnologiyalyq milliarderler de qatysatyndaryn mәlimdedi.

AQSh ýkimeti balalargha arnalghan «Tramp shottary» (Trump Accounts) dep atalatyn federaldyq jinaq jәne investisiyalyq bastamany engizdi. Búl baghdarlama ayasynda 2025–2028 jyldar aralyghynda dýniyege kelgen, talaptargha say keletin balalargha ýkimet tarapynan bir rettik 1000 dollar kóleminde qarajat beriledi. Búl qarjy balalargha erte jastan bastap óz aktivterin qalyptastyrugha kómektesudi kózdeydi.

Biylghy jyldyng shilde aiynda AQSh Qarjy ministrligi baghdarlamagha qatysugha qúqyghy bar balalardyng shottaryn qarjylandyra bastady. Qazan aiyna qaray Qarjy ministrligi 60 millionnan astam balanyng baghdarlamagha avtomatty týrde tirkelgenin habarlady. Jaqyndary, júmys berushiler, mesenattar, memlekettik organdar jәne qayyrymdylyq úiymdary búl shottargha qarajat, sonyng ishinde korporativtik aksiyalardy sala alady.

Dell Technologies kompaniyasynyng negizin qalaushy Maykl Dell men onyng júbayy Siuzan Dell atalghan shottargha 6,25 milliard dollar kóleminde qolma-qol qarajat audaratyndaryn mәlimdedi. Olar basqa da әriptesterining jomarttyq tanytatynyna senimdi.

SpaceX preziydenti Gvinn Shotvell men onyng júbayy Robert te eki millionnan astam balanyng әrqaysysyna SpaceX kompaniyasynyng bir aksiyasyn syigha tartu jospary bar ekenin jariyalady. Búl rette basty nazar SpaceX shtab-pәteri ornalasqan Tehas shtatyndaghy tabysy tómen audandargha baghyttalady.

Ilon Maskt te AQSh balalaryna arnalghan jarnalyq ýlesting «Tramp shoty» (Trump account) arqyly jýzege asatynyn mәlimdedi. Onyng erekshe mәrttigine AQSh preziydenti Donald Tramp pen Qarjy ministri Skott Bessant erekshe alghys aitty.

Ilon Mask osylaysha dәstýrli aqshalay kómekten ózgeshe baylyqty bólu tәsilin úsynyp, balalargha jas kezinen bastap qarjylyq aktivterge iyelik etuge mýmkindik beru arqyly olargha bolashaqta kapital naryqtarynyng ósuinen ýles alugha jol ashty.

AQSh-tyng qarjy alpauyttary men biylik basyndaghylardyng bolashaq úrpaqqa degen mýnday erekshe jomarttyghy bizding «Afrikada otbasynyng bәri kóp balaly. Biraq olarda әleumettik kómek joq» dep sandyraqtap, ilgeri jýruding ornyna keri tartqan ministrlerge oy salsa, kәni.

Esbol Ýsenúly

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

46 - sóz

Nauka deystviya – ot teoriy k praktiyke

Almaz Eshanov 1087
46 - sóz

Bir taghdyrdyng ar jaghyndaghy bir dәuir

Inara Aubakirova 1131
46 - sóz

Akademiyk: Resey ghylymgha qaru kezendi!

Núrgeldi Ábdighaniyúly 1568