Júma, 20 Qarasha 2026
Aqmyltyq 933 0 pikir 20 Qarasha, 2026 saghat 13:48

Resey KSRO múrasyn qorghashtaghan bolyp, ishki isimizge qol súghuda...

Suret: JY arqyly jasaldy.

Taraz qalasyndaghy Qyzyl Armiya jauyngerlerine arnalghan eskertkish taqtanyng býlinuine qatysty Resey Federasiyasynyng Qazaqstandaghy elshiligi qazaq biyligine qatysty taghy da óktem ýn qatty.

Kórshi elding diplomatiyalyq ókildigi kez kelgen qúqyqtyq memlekette tergeu organdarynyng qúzyretine jatatyn zang búzyla qalsa, nemese vandalizmning belgisi bayqalatyn qanday da bir is bolsa, óz betinshe «sayasy ekstremistik aksiya» degen auyr aiyp taghyp, resmy Astanagha shúghyl týrde kinәlilerdi tauyp, «jariya týrde jazalau» jóninde núsqau beretin әdet tauypty.

Búl – diplomatiyalyq etikadan góri, tәuelsiz memleketting ishki isine tikeley aralasu men iydeologiyalyq qysym jasaudyng kezekti kórinisi bolyp tabylatynyn Putin biyligi tars esinen shygharyp alghan synayly.

«Vandalizm» be, әlde «ekstremizm» be?

Elshilik mәlimdemesinde Tarazdaghy evakuasiyalyq gospitalida kóz júmghan 72 jauyngerding basyna qoyylghan stelanyng býlinui «eki el arasyndaghy strategiyalyq әriptestikke syzat týsiru» jәne «qoghamda arazdyq tudyru» dep baghalanyp otyr eken. Alayda, kez kelgen oqighagha qúqyqtyq baghany ózge elding elshiligi emes, Qazaqstan Respublikasynyng qúzyrly organdary ghana beruge haqyly!

Mәskeuding postkenestik kenistiktegi sovettik eskertkishterge qatysty osynshalyqty shýiligui – búrynnan kele jatqan «qanbaq kýsh» pen tarihy jadyny baqylauda ústau sayasatynyng bir bólshegi bolyp sanalatyndyghy әmbege ayan. KSRO-nyng iydeologiyalyq simvoldaryn qorghashtau arqyly Resey aimaqtaghy ózining búrynghy imperiyalyq yqpalyn saqtap qalugha janyn salyp, tyrashtana tyrysady.

Baltyq pen Ortalyq Aziyanyng tәjiriybesi ne deydi?

Tarihy otarsyzdanu (dekolonizasiya) men kenestik-imperiyalyq múradan arylu ýderisinde kórshilerimiz ben postkenestik elder әldeqashan batyl qadamdargha baryp otyr. Atap aitar bolsaq:

Baltyq elderi - Latviya, Litva, Estoniya: Reseyding agressiyalyq sayasatynan keyin sovettik okkupasiyany dәripteytin barlyq eskertkishter men memorialdardy zang jýzinde jappay sýrip tastady. Olar ýshin búl eskertkishter – erkindikting emes, otarlaudyng simvoly bolyp tabylady.

Ózbekstan: Tashkent biyligi tәuelsizdikting alghashqy jyldarynan-aq kenestik kósemder men qyzyl әskerge arnalghan monumentterdi, sonyng ishinde «Halyqtar dostyghy» monumenti men týrli sovettik stelalardy qala ortalyqtarynan alyp tastap, ornyna últtyq batyrlar men tәuelsizdik simvoldaryn ornatty.

Qyrghyzstan men Tәjikstan: Búl elderde de Lenin men kenes qayratkerlerining eskertkishteri birtindep ortalyq alandardan yghystyrylyp, qalalar men kóshelerding tarihi, últtyq ataulary qaytaryldy.

Sóz týiini: Qazaq halqy jәne el túrghyndary Ekinshi dýniyejýzilik soghys qúrbandarynyng ruhyna әrdayym qúrmetpen qaraydy, bizding atalarymyz da sol maydanda qan tókti. Alayda, elimizdegi kez kelgen qúqyq búzushylyqty tergeu men baghalau – tek qana Astananyng qúzyryndaghy is bolyp tabylady.

Resey elshiligining Qazaqstan biyligine «qúqyqtyq jәne sayasy bagha berinder, qatang jazalandar» dep búiyra sóileui – egemen elding derbestigine jasalghan qúrmetsizdikting hәm sayasy kórgensizdik pen imperiyalyq jýgensizdikting aiqyn belgisi bolyp sanalady. Kórshi el óz ishindegi mәselelerin rettep, tәuelsiz Qazaqstannyng ishki sayasaty men zang ýstemdigine aralasudy dogharuy tiyis.

Núrgeldi Ábdighaniyúly

Abai.kz

0 pikir