«Көпке жағу – оңай. Ұлтқа қызмет ету – қиын»

Кез келген халықтың тарихында тағдыршешті кезеңдер болады. Ондай сәттерде мемлекетті алға сүйрейтін тұлғалардың ең басты қасиеті – жұрттың уақытша қошеметін емес, елдің мәңгілік мүддесін таңдай білуі. Себебі мемлекет қайраткерінің өлшемі оның қаншалықты танымал болғанымен емес, қаншалықты жауапкершілік көтергенімен бағаланады.

Бүгінгі ақпарат тасқыны мен әлеуметтік желілер үстемдік еткен заманда көпшіліктің көңілінен шығу бұрынғыдан әлдеқайда оңай. Бір сәттік эмоцияға сүйенген мәлімдеме жасау, жұрттың сұранысына лезде үн қосу немесе көпшілікке ұнайтын шешім қабылдау арқылы танымалдыққа ие болуға болады. Бірақ мемлекет дәл осындай көңіл күймен басқарылмайды.

Өйткені мемлекеттік саясат – бір күндік пікірдің емес, бірнеше онжылдықтың тағдырын айқындайтын жауапкершілік.

Ұлыбританияның әйгілі мемлекет қайраткері Уинстон Черчилль: «Мемлекет қайраткері келесі сайлау туралы емес, келесі ұрпақ туралы ойлайды» деген екен. Осы бір қысқа ғана сөздің өзінде мемлекеттік басқарудың бүкіл философиясы жатыр. Егер әрбір шешім бүгінгі қолпаштауға қарап қабылданса, ертеңгі ұрпақ оның салдарын көтеруге мәжбүр болады.

Қазақ тарихында да дәл осындай мемлекетшіл тұлғалар аз болған жоқ. Әлихан Бөкейханның: «Ұлтқа қызмет ету – білімнен емес, мінезден» деген қанатты сөзі бүгінде бұрынғыдан да маңызды естіледі.

Шынында да, елге қызмет ету үшін білім жеткіліксіз. Ол үшін батылдық, принципшілдік және ар-ождан қажет. Кейде мемлекетке адал қызмет ету үшін өз беделіңді, тіпті саяси болашағыңды да тәуекелге тігуге тура келеді.

Ахмет Байтұрсынұлы: «Халыққа қызмет етемін деген адамға бәрібір: депутат бол, газет шығар, бала оқыт...» деп, қызметтің атағына емес, оның нәтижесіне мән берген.

Бүгін біз осы ұстанымды қаншалықты ұстанып жүрміз?

Мемлекеттік қызмет – мансап емес, аманат!

Өкінішке қарай, қазіргі қоғамда кейде мемлекеттік қызмет жоғары мәртебе немесе жайлы өмірдің кепілі ретінде қабылданатындай көрінеді. Ал шын мәнінде ол – ең ауыр аманат.

Лауазым – артықшылық емес.

Лауазым – жауапкершілік.

Өйткені әрбір қабылданған шешім миллиондаған адамның өміріне әсер етеді.

Мемлекеттік басқару – кабинетте отырып құжатқа қол қою ғана емес. Ол – елдің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, экономиканы дамыту, ұлттық бірлікті сақтау, келер ұрпаққа берік мемлекет қалдыру.

Мемлекетті басқару дегеніміз – бүгінгі емес, ертеңгі Қазақстанды ойлау.

Қоғамды бөлудің құны тым ауыр...

Қазіргі әлемде мемлекеттердің әлсіреуіне тек экономикалық қиындықтар ғана себеп болмайды. Ең қауіпті қатер – қоғамның іштен бөлінуі.

Бүгінде әлеуметтік желілер арқылы таралатын жалған ақпарат, өшпенділікке шақыратын пікірлер, ұлтқа, тілге, руға, өңірге немесе әлеуметтік жағдайға қарап адамдарды бір-біріне қарсы қою әрекеттері жиілеп барады.

Бір қарағанда мұндай сөздер жай ғана пікір секілді көрінуі мүмкін.

Алайда олардың салдары ондаған жылдарға созылатын сенім дағдарысына алып келеді.

Адамдардың бір-біріне деген құрметі жоғалады.

Қоғамдағы ауызбіршілік әлсірейді.

Мемлекетке деген сенім азаяды.

Ал мұндай жағдай кез келген елдің дамуын тежейді.

Сондықтан қоғамды әдейі араздастыруды саяси ұпай жинаудың құралына айналдыру – мемлекетке жасалған жақсылық емес, болашаққа жасалған қиянат.

Нағыз саясаткер халықты бөлмейді.

Керісінше, біріктіреді.

Сүйкімсіз болудан қорықпаған көшбасшылар

Тарихта кейін дұрыс екені мойындалған көптеген шешімдер алғашында қатты сыналған.

Өйткені кез келген реформа белгілі бір дәрежеде қолайсыздық туғызады.

Өзгерісті ешкім оңай қабылдамайды.

Бірақ уақыт өте келе сол шешімдердің мемлекет үшін қаншалықты маңызды болғаны белгілі болады.

Сондықтан уақытша танымалдық пен тарихи жауапкершілік әрдайым қатар жүрмейді.

Кейде елдің болашағын қорғау үшін бүгін халықтың бәріне ұнай бермейтін шешім қабылдауға тура келеді.

Бұл – саяси батылдық.

Бұл – мемлекетшілдік.

Бұл – көшбасшылық.

Ертең кім жауап береді?

Бүгін Қазақстанда түрлі деңгейдегі лауазымды тұлғалар аз емес.

Бірақ лауазымның көп болуы мемлекет қайраткерлерінің көп екенін білдірмейді.

Мемлекет қайраткері дегеніміз – халықтың бүгінгі көңіл күйінен бұрын, елдің ұзақ мерзімді тағдырын ойлайтын адам.

Ол қажет кезде көпшілікке ұнамайтын болса да, дұрыс шешім қабылдай алады.

Өйткені ол өзінің беделінен бұрын мемлекет тағдырын жоғары қояды.

Алаш көсемдерінің бар өмірі осының дәлелі болды. Олар өз бастарының қамын емес, ұлттың келешегін ойлады. Қуғын-сүргінге ұшыраса да, ұстанымынан таймады. Сол себепті олардың еңбегі уақыт өткен сайын биіктей түсуде.

Тарихтың таразысы өзгеше.

Ол уақытша мақтауды емес, мәңгілік пайда әкелген еңбекті өлшейді.

Бүгінгі қоғамға дәл осындай мемлекетшіл көзқарас ауадай қажет.

Бізге көпке жағынатын емес, көптің ертеңін ойлайтын тұлғалар керек.

Жұрттың қошеметіне емес, ұлттың болашағына қызмет ететін азаматтар керек.

Өйткені бүгінгі батыл шешім – ертеңгі берік мемлекеттің кепілі.

Сондықтан бәрімізді ойландыруы тиіс бір ғана сұрақ бар:

Ертеңгі Қазақстанның игілігі үшін бүгін сүйкімсіз болуға батылы жететін ел ағалары арамызда шынымен бар ма?

Амантай Тойшыбайұлы

Abai.kz