Қазақстан БҰҰ-да Ауғанстанды оқшаулау саясатынан бас тартуға шақырды.

Қазақстан халықаралық қоғамдастықты Ауғанстанды оқшаулау саясатынан бас тартып, «Талибан» режимімен өзара іс-қимылдың практикалық тетіктерін сақтауға шақырды. Ресми Астананың бұл ұстанымын Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) жанындағы Қазақстанның Тұрақты өкілі Қайрат Омаров БҰҰ-ның Ауғанстанға көмек көрсету миссиясының (UNAMA) қызметі мен елдегі қазіргі жағдайға арналған отырыста мәлімдеді.

Қазақстан тарапы ұсынған бастаманың басты мәні — «Талибан» қозғалысының өкілдерімен байланыс орнату оларды ресми түрде тануды білдірмейді. Сонымен бірге, Ауғанстанды толық оқшаулау халықаралық қоғамдастық үшін ұзақ мерзімді шешім бола алмайды, өйткені бұл елдің аумағынан Орталық Азия мемлекеттеріне төнетін террористік қатерлер әлі де жоғары.

«„Талибан“ қозғалысының өкілдерімен өзара іс-қимыл жасау оларды ресми тану дегенді білдірмейді, ал Ауғанстанды оқшаулау тұрақты шешім бола алмайды», — деп атап өтті Қайрат Омаров.

Сауда-экономикалық қатынастар және гуманитарлық қолдау

Қазақстан мен Ауғанстан арасындағы екіжақты сауда айналымы 2025 жылдың қорытындысы бойынша шамамен 500 миллион долларға жетті. Екі ел арасындағы экономикалық және гуманитарлық байланыстар белсенді түрде дамып келеді:

• Гуманитарлық көмек: Қазақстан тарапы Ауғанстанға 319 тоннаға жуық гуманитарлық жүк жөнелтіп, арнайы медициналық миссия жіберді, сондай-ақ 400 ауғандық фермерге қолдау көрсетті.

• Бизнес-форум: 2026 жылдың маусым айында Ауғанстанда агроөнеркәсіптік кешен, машина жасау және химия өнеркәсібі салаларынан 50-ден астам қазақстандық компанияның қатысуымен ірі бизнес-форум өтті.

• Сауда инфрақұрылымы: Осы іс-шара аясында Ауғанстанда Қазақстанның екінші Сауда үйі өз есігін ашты.

Қауіпсіздік мәселесі және халықаралық қоғамдастықтың реакциясы

Сарапшылар мен бақылаушылардың бағалауынша, қазіргі уақытта «Талибан» режиміне бағынбайтын түрлі террористік топтардың ауғандық ұяшықтарында 6,5 мыңнан 15 мыңға дейін содыр бар. Олардың қатарында «Әл-Қаида», «Джамаат Ансаруллаһ», «Шығыс Түркістан ислам қозғалысы», «Техрик-и-Талибан Пәкістан», «Таблиғи Джамаат», «Катибат Имам әл-Бұхари», «Катибат Таухид уәл-Джихад» және «Вилаят Хорасан» сияқты заңсыз қарулы құрылымдар бар.

Ауғанстандағы қауіпсіздік жағдайына байланысты әлемдік державалар да өз позицияларын білдіруде:

• Қытай Халық Республикасы «Талибан» өкілдерін ел аумағындағы «Вилаят Хорасан», «Әл-Қаида» және «Шығыс Түркістан ислам қозғалысы» сияқты қауіпті террористік топтарға қарсы батыл шаралар қабылдауға шақырды.

• АҚШ Мемлекеттік департаменті Ауғанстанның минералды ресурстарын игеруге америкалық инвестицияларды тарту туралы талибтердің ұсынысын қабылдамады.

АҚШ Президенті Дональд Трамптың әкімшілігі де, Қытай тарапы сияқты, талибтер режимімен сенімді диалог орнатуға негізгі кедергі ретінде олардың «Әл-Қаида» ұйымына саяси және экономикалық қолдау көрсетуді тоқтатпағанын алға тартып отыр.

Abai.kz