بەيبىت يساباەۆ قاراتال اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى
جەتىسۋ وبلىسىندا «تالدىقورعان – ۇشتوبە» اۆتوموبيل جولىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سول سياقتى سوڭعى ءۇش جىلدا قاراتال اۋدانىندا وبلىستىق ماڭىزى بار 120 شاقىرىم جول، ەلدى مەكەندەردىڭ 54 كوشەسى جوندەلىپ، 30 اۋىلدا جارىق شامدارى ورناتىلدى. بۇل تۋرالى بۇگىن وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋى بارىسىندا ايتتى، - دەپ حابارلايدى جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەزدەسۋ كەزىندە بەيبىت يساباەۆ الدىمەن وبلىستا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا كەڭىنەن توقتالدى. ماسەلەن، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 2,2%-عا، قۇرىلىس – 9,7%-عا، ساۋدا – 3,5%-عا، بايلانىس – 5,8%-عا، تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ – 11%-عا, كولىك جانە قويمالاۋ قىزمەتتەرى 1,4 ەسەگە ۇلعايعان. وبلىس ەكونوميكاسىنا 12,8% وسىممەن 610,9 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى.
- وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار 100% جوندەلدى. «تالدىقورعان – ءۇشارال»، «ءۇشارال – دوستىق» جولدارى پايدالانۋعا بەرىلدى، «سارىوزەك – كوكتال – قورعاس» جولى جاڭعىرتىلدى. 2025 جىلدان باستاپ «الماتى – تالدىقورعان» جولىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلۋدە، 2027 جىلى اياقتالادى. سونىمەن قاتار «تالدىقورعان – ۇشتوبە» اۆتوموبيل جولىن ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردىڭ جاقسى جاعدايداعى ۇلەسى 96%-عا جەتەدى، - دەدى ب. يساباەۆ.
ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، وبلىس قۇرىلعاننان بەرى گازداندىرۋ دەڭگەيى 27%-دان 67%-عا جەتكىزىلدى. بۇگىنگى تاڭدا كەربۇلاق اۋدانىنان تالدىقورعان قالاسىنا دەيىنگى 110 ەلدى مەكەن گازداندىرىلدى. قالعان 16 ەلدى مەكەندى گازداندىرۋ جۇمىستارى بيىل اياقتالادى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلى «تالدىقورعان-ءۇشارال» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى ءبىتىپ، اقسۋ، سارقان جانە الاكول اۋداندارىنىڭ 84 ەلدى مەكەنىن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى ازىرلەندى. گاز تارتۋ جۇمىستارى بيىل باستالادى. وسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 2028 جىلى وبلىستا 210 ەلدى مەكەنگە گاز تارتىلىپ، گازعا 652 مىڭنان استام تۇرعىن نەمەسە جالپى حالىقتىڭ 93,8%-ى قول جەتكىزە الادى.
ءوز سوزىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى، تۋريزم، اباتتاندىرۋ، الەۋمەتتىك سالا جانە باسقا دا ماڭىزدى باعىتتارعا توقتالعان بەيبىت يساباەۆ مۇنان سوڭ اۋداننىڭ دامۋى تۋرالى بايانداما جاساۋ ءۇشىن ءسوزدى اۋدان اكىمى ۇلان دوسىمبەكوۆكە بەردى.
اۋدان اكىمىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك، ونەركاسىپتە 4,9 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن. نەگىزگى كاپيتالعا 21,8 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ اياسىندا اۋداندا 3 مىڭعا جۋىق بيزنەس سۋبەكتىلەرىنەن بيۋدجەتكە 1,3 ملرد. تەڭگە سالىق تۇسكەن.
- وتكەن جىلى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 13,3 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى 126% ارتىق ورىندالدى، ياعني 19 مىڭ شارشى مەتر ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. اۋدانداعى 35 ەلدى مەكەننىڭ 34-ءى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن، 16-سى تابيعي گازبەن قامتىلعان. اۋىلداردى گازداندىرۋ جالعاسادى. سونداي-اق ۇشتوبە قالاسى تۇرعىندارىن ساپالى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىلتىر ماگيسترالدى جىلۋ تراسساسىنا قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، ساپاسى جاقساردى، - دەپ اتاپ ءوتتى ۇ.دوسىمبەكوۆ.
سول سياقتى الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ باعىتىندا دا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلعان. اتاپ ايتقاندا، وتكەن جىلى تاستوبە اۋىلىنداعى جامبىل اتىنداعى ورتا مەكتەپ پەن باستوبە سەرۆيستىك-تەحنيكالىق كوللەدجى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونىمەن قاتار 5 مەكتەپكە اعىمداعى جوندەۋ جاسالدى. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 6 اۋىلدا مەديتسينالىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ قولدانىسقا بەرىلدى، ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ «ۆ» بلوگىنا، جاڭاتالاپ اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونىمەن قاتار بىلتىر جاستالاپ اۋىلىندا جانە ۇشتوبە قالاسىندا جەدەل جاردەم قوسالقى ستانتسياسىنا ارنالعان عيماراتتار قولدانىسقا بەرىلدى. ال بيىل كالپە اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتورياعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلۋدە.
وعان قوسا مادەنيەت جانە سپورت سالالارىندا دا نىساندار جاڭعىرتىلۋدا.
جيىندى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ:
- قاراتال اۋدانى وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردى ورىنداپ، وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. بۇل – بارشاڭىزدىڭ بىرلەسكەن ەڭبەكتەرىڭىزدىڭ جەمىسى. دەسەك تە الدا اتقارىلاتىن مىندەتتەر ءالى دە كوپ. اۋدانعا ينۆەستورلار تارتىپ، ەت-ءسۇت ءوندىرىسى مەن بالىق ءوسىرۋدى جانە ولاردى تەرەڭ وڭدەۋدى قولعا الۋ كەرەك. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ كومەگىمەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستە ونەركاسىپ سانىن ارتتىرۋدى اۋدان اكىمىنە جەكە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىرامىن. اۋداندا يرريگاتسيا جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر، ەندى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋدى جانە ەگىستىك اۋماعىن ۇلعايتۋ قاجەت، - دەگەن بەيبىت يساباەۆ سول سياقتى پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ، قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان نىسانداردىڭ ۋاقىتىلى جانە ساپالى ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سول سياقتى وبلىس اكىمى پرەزيدەنت جۇكتەگەن مىندەتتەر اياسىنداعى مۇنداي شارالاردىڭ بارلىعى حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا وڭ ىقپال ەتەتىنىن جەتكىزدى.
مۇنان سوڭ تۇرعىندار ساۋالدارىن قويدى. ماسەلەن، جەتىم بالالاردى قامقورلىعىنا العان پاترونات انا، «بايتاق» پارتياسىنىڭ قاراتال اۋداندىق فيليالىنىڭ توراعاسى گۇلنار قابىلبەكوۆا بالالار مۋزىكا مەكتەبىن سالۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ايتتى. بۇل رەتتە وبلىس باسشىسى اۋداندا مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزىپ، مادەنيەت نىسانى مەن مۋزىكا مەكتەبىنىڭ قايسىسى ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەت ەكەنىن ايقىنداۋدى جانە ماسەلەنى قاراستىرۋدى اۋدان باسشىسىنا تاپسىردى.
وسى كۇنى ازاماتتار ءۇشىن جەكە قابىلداۋ وتكىزگەن بەيبىت يساباەۆ ولاردىڭ تۇرعىن ۇيگە جانە جول قۇرىلىسىنا قاتىستى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ، ماسەلەنىڭ زاڭ اياسىنداعى شەشىمدەرىن ءتۇسىندىردى.
Abai.kz