2015 جىلى ەكولوگيالىق قوزعالىس رەتىندە «بايتاق-بولاشاق» قۇرىلدى. قۇرىلتايى كۇزدە بولدى. باسىندا قۇرمەتتى توراعا بولىپ ولجاس سۇلەيمەن سايلانعان. باستى ۇيىمداستىرۋشى – ازاماتحان ءامىرتاي. جيىنعا قاتىسا المادىم.

قوزعالىسقا 2016 جىلدىڭ باسىندا ارنايى باردىم. ازاماتحانمەن تانىستىم. سىرتىمنان بىلەدى ەكەن. اعالاپ، «اتقارۋشى ديرەكتور بولىڭىز» دەپ جارماستى. «جارايدى كومەكتەسەيىن» دەدىم. قوعامگەرلەر، بەلسەندىلەر جوقتىڭ قاسى. رەسپۋبليكالىق مارتەبەنى الىپ بەكىگەنمەن، كەمىندە 11 وڭىردەن فيليال اشۋ كەرەك بولدى.

جالما-جان ازاماتحانعا وڭىرلەردەگى ءالى دە ات ۇستىنەن تۇسپەگەن، قاجىماعان ازاتكەرلەردىڭ ءبىرشاماسىن تىزبەلەپ بەردىم. ءسويتىپ تەز ارادا قوزعالىس رەسپۋبليكالىق سيپات الدى. كەيىن ول فيليالدار جاساردى. بىراق 90-جىلدارى پىسكەن قۇلشىنىمپاز بەلسەندىلەر ەمەس، امبيتسيالانعان ۇرپاق كەلدى. ول زاڭدى دا. ەندى ەنتۋزيازمعا جول بولا قويماس. نە بولسا دا تەك قانا ەسەپپەن كۇن كورەتىن زاماندا ەسەپشىل باسكەرلەر/ليدەر تۋادى.

ءسويتىپ، مەن ەندى يدەولوگيالىق جاعىنا دا قاراۋىم كەرەك بولدى. الماتىدا ايگىلى سەيداحمەت قۇتتىقادام اعامىز، مەن استانادا وتىرىپ، ەكەۋلەپ «تازا ەل» دەگەن گازەت پەن سايتتى دۇنيەگە كەلتىردىك. سول گازەتتىڭ اتاۋى قوزعالىستىڭ باستى ۇرانىنا اينالدى. ازاماتحان بارلىق جەرگە شاپقىلاپ «تازا ەل» اكتسياسىن جۇرگىزدى. ءار قازاق ءبىر تال ەكسىن دەگەن ۇران تاستالىپ، سول كەزدە 18 ملن تالشىبىق ەكتىرۋ قولعا الىندى. ودان بۇل مەملەكەتتىك ۇرانعا اينالىپ «تازا قازاقستان» ناۋقانى بارلىق جەردى باستى. بۇل ناۋقاندى بارلىق پارتيالار دا وزدەرىنشە اتاپ كىرىسىپ كەتتى. جسدپ «تازا ءۇي - تازا ەل» دەدى... بۇل دا دۇرىس: بۇكىل ەلدى تازارتۋ ءبىر قوزعالىستىڭ مىندەتى ەمەس، باستاما بارىنە جۇعىستى بولعاندا عانا ناتيجە بولماق. بۇگىندە بۇل مەملەكەتتىك ساياساتقا اينالدى.

بىرنەشە دۇركىن حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار بولىپ، ۇمىتىلعان بيولوگگتار مەن زوولوگتار، نەبىر تەحنولوگتار باس قوستى. ەسىمدە قالعان ءبىر ەپيزود: شىعىستان كەلگەن ۆلاديمير ەزەنوك دەگەن (مارقۇم) توپينامبۋرتانۋشى مامان كەلىپ كەرەمەت ءدارىس بەرگەن. سودان قاناتتانعان قانات سوتسيالۇلى سياقتى جىگىتتەر كەيىن قۋاتدارىتقىش شوكولاد تا شىعاردى.

بۇل جيىندارعا تالاي رەت توقتار اۋباكىر، امانگەلدى ايتالى، يراق ەلەكەي، وراق ءالي، سابىر قاسىم سياقتى باسكەرلەر باس قوسقان ەدى.

ايتپاقشى ءبىر كونفەرەنتسيا سوناۋ اقشتا تۇرىپ جاتقان ۆاسيلي جيروۆتى الدىردىق. ول قازاق بوكسىنىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن جىگىتتەردىڭ ءبىرى، بالقاشتان ەدى. كەلگەندەگى ماقساتى - بالقاش بارىسىن قايتا ورگىزۋ ەكەن. بۇل تاقىرىپ سول كەزدە باستالىپ ەدى، اقىرى جۇزەگە اسقانىن كورىپ وتىرمىز.

ءسويتىپ جۇرگەندە ساياساتتانۋ ءداۋىرى باستالدى. پارتيا قۇرۋعا بەت بۇردى. بۇنداي عۇمىر مەنىڭ ومىرىمدە بۇرىن دا بولعان: «ازات» قوزعالىسى ەندى داۋىرلەي باستاعاندا امبيالانعان اعالار رەسپۋبليكالىق پارتيا قۇرۋعا كوشىپ، اقىرى قوزعالىستىڭ تاعدىرى تارك ەتىلىپ ەدى. بىراق كازىرگى قوزعالىس تۇگەلىمەن «بايتاق» پارتياسىنا ۇلاسىپتى. ول دا دۇرىس بولار.

اتاۋى تۋرالى سىنىمىزدى بۇرىن دا ايتىپ، ەسكەرتىپ ەدىك، ايتەۋىر ءبىر جاعىنا شىعىپتى.

«بايتاق» تاعى دا جەڭىلدى. بىراق بۇل شىنايى حالىقشىل توپتاردان قۇرىلعان پارتيا. 18 رەت قۇجات تاپسىرىپ، اۋپىرىممەن تىركەلگەن پارتيا-تۇعىن. ارتتارىندا وليگارحتار جوق، الپاۋىتتار جوق. باسىندا ءوزىم ارالاسقاندىقتان با، الدە شىنايى ءارى بەيكۇنا تىرلىكتەرىن ايايمىن با، «قايران، «بايتاعىم» دەگىم كەلەدى. ايتپەسە، سىرەسكەن توپتىڭ ىشىندە 3-4 حالىقشىل ايقايلاپ جۇرسە نەسى بار ەدى؟! جىبەرۋگە بولادى عوي. ءبارىبىر دە ءبارىن كەلىسىپ ءپىشىپ وتىر... الدە تابيعاتتى تازارتقان پارتيا ەلدى دە تازارتىپ جىبەرەدى دەپ قورقاما؟..

سەرىك ەرعالي

Abai.kz