كوممۋنيستەر ءداۋىرى اياقتالدى ما؟
سونىمەن ەلىمىزدە قۇرىلتاي سايلاۋى دا اياقتالدى...
ءبارى دە جۇرتتىڭ الدىن الا بولجاعانىنداي بولدى: «وتەدى» دەگەن پارتيالار ءوتتى، «وتپەيدى» دەگەن پارتيالار وتپەدى. مارەگە الدىمەن شاڭ جۋىتپاي ءوزىن‑وزى تاراتقان «امانات» پارتياسىنىڭ «اماناتىن» ارقالاعان سۋ جاڭا «ادىلەت» پارتياسى جەتتى. سايلاۋشىلاردىڭ 74,08%-ى (9 351 539 ادام) داۋىس بەرۋگە قاتىسقان سايلاۋدا داۋىس ءبولىنىسى تومەندەگىدەي بولدى:
- «ادىلەت» پارتياسى – 71,17% (6 528 948 داۋىس)
- «اۋىل» پارتياسى – 6,26% (574 621 داۋىس)
- «Respublica» پارتياسى – 5,56% (509 631 داۋىس)
- «اق جول» پارتياسى – 5,21% (478 083 داۋىس)
- «جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق» پارتيا (جسدپ) – 5,11% (469 058 داۋىس)
- «قازاقستان حالىق» پارتياسى (قحپ) – 3,11% (285 395 داۋىس)
- «بايتاق» پارتياسى – 1,07% (97 751 داۋىس)
- «بارىنە قارسىمىن» – 2,51%]
قۇرىلتايعا سايلاۋعا تۇسكەن جەتى پارتيانىڭ بەسەۋ ءوتىپ، ولارعا مانداتتار كەلەسىدەي ءبولىندى: «ادىلەت» پارتياسى – 110 ماندات، «اۋىل» پارتياسى – 10 ماندات; Respublica پارتياسى – 9 ماندات; «اق جول» پارتياسى – 8 ماندات; جسدپ – 8 ماندات.
مىنە، وسى دەرەكتەن كورىپ وتىرعاندارىڭىزداي، بۇل تىزىمدە ۇزاق جىلدار بويى پارلامەنتتەن قۇر قالماعان، ايتەۋىر ءبىر سەبەپتەرمەن مەملەكەتتىك قارجىعا قول جەتكىزىپ كەلگەن قازاقستان حالىق پارتياسى (قحپ) جوق بولىپ شىقتى.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى، بۇل پارتيا بۇگىنگى اتاۋىنا يە بولعالى كوپ ۋاقىت وتكەن جوق: بۇرىن ول كوممۋنيستىك پارتيا اتىمەن بەلگىلى ەدى. ءبىر كەزدەرى قاتارى سيرەمەگەن كوممۋنيستەردىڭ اراسىنان جىك شىعىپ، ولار قاق جارىلعان بولاتىن.
2004 جىلى ۆ.كوسارەۆ باسقارعان قاازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسى تىركەلدى. ال، بەلگىلى قوعام قايراتكەرى عازيز الدامجاروۆ باسقارعان كومپارتيا پارلامەتتىك سايلاۋعا جىبەرىلمەي، 2015 جىلى پارتيا رەسمي تۇردە جابىلدى. بىراق، كوسارەۆتىڭ پارتياسى پارلامەنتتەن قول ۇزگەن ەمەس. بۇل تۇسىنىكتى، ويتكەنى، بۇل «كوممۋنيستەر» بيلىككە ايانباي قىزمەت ەتتى. ءسويتىپ، بۇگىنگى زاماننىڭ «كوممۋنيستەرى» ىڭعايىنا قاراي «قىزىلداردى دا»، «اقتاردى دا» قولداي كەتەتىندەرىن بايقاتتى...
بىراق، بۇگىندە حالىقتىڭ ساناسى ءوستى. سونىمەن بىرگە، حالىقتىڭ پارتيالارعا قويار تالابى ءوستى. وسى جاعدايدا حالىقپەن ەتەنە ارالاسىپ، ونىڭ وتكىر ماسەلەلەرىن شەشۋگە اتسالىسىپ جۇرگەن پارتيالار عانا بەدەلگە يە بولاتىنى انىق. ءسويتىپ، بۇرىنعى «كوممۋنيستىك يدەياسىن» ارقالاپ قالعان پارتيا جۇرتتا قالدى دەسە بولادى.
ارينە، ول پارتيا قازىر «كوممۋنيست» اتىنان تولىق ارىلعان. قازىر ول «قازاقستان حالىق پارتياسى» دەپ اتالادى. دەسە دە، پارتيانىڭ اتى وزگەرسە دە، زاتى وزگەرمەدى: بۇرىنعى «نازارباەۆشىل» كادرلارى سو كۇيى ساقتالدى، يدەيالارى ابدەن ەسكىردى، پارتيا جاڭا زامانعا ساي ءوزىن‑وزى جەتىلدىرمەدى.
حالىق وسىنى كورىپ، ءبىلىپ وتىر. بۇل پارتيا «اتتان تۇسكىسى كەلمەگەن» ازداعان ساياساتكەرلەردىڭ «شاعىن ساياسي كلۋبىنا» اينالعانىن جۇرت اڭعاردى:
- وتكەن سايلاۋلاردا وعان داۋىس بەرۋشى كسرو زامانىن اڭساعان زەينەتكەرلەر بۇگىندە ازايدى;
- كسرو‑نىڭ قايتا قالپىنا كەلۋىن قالايتىن كونسەرۆاتورلاردىڭ بەدەلى رف مەن ۋكراينا سوعىسىنان كەيىن قۇلدىراپ كەتتى;
- ولار كوتەرگەن «حالىقتار دوستىعى» ۇرانى كورشى رف دۋما دەپۋتاتتارىنىڭ ەلىمىزگە قارسى جاساعان كوپتەگەن قوقان‑لوقىسىنان كەيىن ءمانىن جويا باستادى.
مىنە، وسى سەبەپتەردەن پارتيانىڭ بۇگىنگى ليدەرى ەرمۇحامەت ەرتىسباەۆتىڭ سايلاۋدان كەيىن «ساياساتتان ءباسىبۇتىن كەتتىم» دەپ جاريالاۋى – بۇل پارتيانىڭ قازاقستانداعى ساياسي ءومىرىنىڭ اياقتالعانىن بىلدىرەدى.
بىراق، ءبىر قىزىعى، وسى سايلاۋدا دا بۇل پارتياعا 285 مىڭ ادام داۋىس بەرىپتى... ولار كىمدەر؟
مىنە، بىزگە وسى ماسەلە توڭىرەگىندە قاتتى ويلانۋىمىز كەرەك...
Abai.kz