حالىقتىڭ ءوز ۇسىنىسىن ءبىلدىرىپ، تۇرىپ جاتقان جەرىنىڭ كوركەيۋىنە تىكەلەي ات سالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن «حالىق قاتىساتىن بيۋدجەت» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقانىنا بيىل التى جىل بولدى.

باعدارلامانىڭ ەرەجەسى 2019 جىلى بەكىتىلىپ، 2020 جىلدان باستاپ ناقتى ىسكە قوسىلدى. سودان بەرى تۇرعىندار ءوز اۋلاسىن، كوشەسىن نەمەسە قوعامدىق كەڭىستىكتى اباتتاندىرۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىن ءبىلدىرىپ، داۋىس بەرۋ ارقىلى ۇزدىك جوبالاردى انىقتاپ ءجۇر. باعدارلامانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – تۇرعىنداردىڭ وزدەرى قانداي ماسەلەنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە شەشىلۋى كەرەك ەكەنىن ۇسىنا الۋى. ول ءۇشىن budget.open-almaty.kz سايتى ارقىلى ءتۇرلى سانات بويىنشا ءوتىنىم بەرۋگە بولادى. مىسالى، اۋلانى جوندەۋ، اباتتاندىرۋ، جارىقتاندىرۋ، شاتىردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە تب. حقب-عا قاتىسۋ ءتارتىبى ارنايى سايتتا تولىق كورسەتىلگەن. ەگەر تۇرعىندارعا ءوتىنىم بەرۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر قيىندىق تۋىنداسا، ءتيىستى ماماندار جوبا دايىنداۋ مەن ءوتىنىم راسىمدەۋ ءتارتىبىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ءتۇسىندىرىپ، كومەك كورسەتەدى. ال جوبانىڭ جەڭىسكە جەتۋى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – داۋىس جيناۋ. قاي جوبا كوپ داۋىس جيناسا، سول باسىمدىققا يە بولادى. سوندىقتان تۇرعىنداردىڭ بەلسەندىلىگى شەشۋشى ءرول اتقارادى. بۇل رەتتە جوبا اۆتورى تەك ءوز ءۇيىنىڭ تۇرعىندارىمەن شەكتەلمەۋى مۇمكىن. ەگەر بەلگىلى ءبىر ۇيدە تۇرعىن سانى از بولسا، كورشى ۇيلەردەن، شاعىن اۋدان تۇرعىندارىنان دا داۋىس جيناۋعا بولادى.

حقب جوباسىنىڭ جەڭىمپازىن انىقتاۋدا تۇرعىنداردىڭ داۋىسى ماڭىزدى بولعانىمەن، بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ كەزىندەگى جالعىز تالاپ ەمەس. جوبانىڭ تەحنيكالىق جانە قارجىلىق سمەتاسى دا مۇقيات تەكسەرىلەدى. مىسالى، ارنايى ABC باعدارلاماسىندا قۇرىلىس پەن اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا قاجەتتى ماتەريالدار مەن جابدىقتاردىڭ بەكىتىلگەن قۇنى كورسەتىلگەن. ياعني جوبا اۆتورى سمەتانى تولتىرۋ كەزىندە ءوز بەتىنشە قالاعان باعاسىن جازا المايدى.

جوبا بىزگە كەلىپ تۇسكەننەن كەيىن ارنايى ماماندار ءتيىستى اۋماققا بارىپ، قانداي جۇمىستار اتقارىلۋى كەرەك ەكەنىن انىقتايدى. ساراپشى ماماندار قاجەتتى ماتەريالداردى، جۇمىس تۇرلەرىن تىركەپ، ناقتى اقاۋلار مەن ماسەلەلەردى تىركەيدى. سونىڭ نەگىزىندە سمەتا جاسالىپ، ول ABC جۇيەسىنە ەنگىزىلەدى. وسىلايشا جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قانشا قاراجات قاجەت ەكەنى ناقتى ەسەپتەلەدى. ودان كەيىن اشىق كونكۋرس وتكىزىلەدى. كونكۋرستا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس ەڭ تومەن باعا ۇسىنعان مەردىگەر جەڭىمپاز اتانادى. بىراق ونىڭ ۇسىنعان جۇمىستارى جوبا اۆتورىنىڭ باستاپقى جوباسىنا تولىق سايكەس كەلۋى ءتيىس.

حقب اياسىندا جۇزەگە اسقان جوبانىڭ ساپاسىنا دا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. جوبا اۆتورى نىساننىڭ تەحنيكالىق قاداعالاۋشىسى بولا الادى. ەگەر مەردىگەر ساپاسىز ماتەريال قولدانسا نەمەسە ورناتىلعان نىسان تەحنيكالىق سيپاتتاماعا سايكەس كەلمەسە، ءتيىستى شارالار قابىلدانادى. ورناتىلعان نىساندار مەن ورىندالعان جۇمىستارعا ەكى جىلدىق كەپىلدىك مەرزىمى قاراستىرىلعان. وسى كەزەڭدە جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسىنا قاتىستى ماسەلە انىقتالسا، مەردىگەر كومپانيادان ءتيىستى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ تالاپ ەتىلەدى. ەگەر مىندەتتەرىن ورىنداۋدان باس تارتىپ جاتسا، مەردىگەردى سوتقا دا بەرەمىز.

بۇدان بولەك، جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ الدىندا ساراپشى كوميسسياسى جۇمىس ىستەيدى. ەگەر ۇسىنىلعان جوبا قالانىڭ دامۋ جوسپارىنا سايكەس كەلمەسە، جوبا قانشا داۋىس جيناعانىنا قاراماستان كونكۋرس كەزەڭىنە جىبەرىلمەۋى مۇمكىن. ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى، اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى، دەپۋتاتتار جانە جوباعا مۇددەلى باسقا دا ورگانداردىڭ وكىلدەرى تارتىلادى. بارلىق ماسەلە بەلگىلەنگەن ءتارتىپ بويىنشا تالقىلانىپ، شەشىم قابىلدانادى.

بيىل بوستاندىق اۋدانىندا حقب اياسىندا بىردەن 13 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىلعى جوبالاردا اسىرەسە جاڭا قوعامدىق ورىنداردى اباتتاندىرۋعا باسىمدىق بەرىلگەن. ماسەلەن، №37 ەمحانا مەن №215 مەكتەپتىڭ ارالىعىنداعى رادوستوۆەتس كوشەسىنىڭ بويىندا قۇرىلىس جۇمىستارىنان كەيىن تولىق قالپىنا كەلتىرىلمەي جاتقان اۋماقتى اباتتاندىرۋ، جاياۋ جۇرگىنشىلەر الاڭى مەن بالالار ويىن الاڭىن جاساۋ، اۋماقتى جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر. سونداي-اق دۋلاتي كوشەسىنىڭ بويىنداعى مەشىت ماڭى دا اباتتاندىرىلىپ جاتىر. اسقاروۆ پەن ساين كوشەلەرىنىڭ بويىنداعى رەتسىز ورنالاسقان گۇلزارلار دا قايتا رەتكە كەلتىرىلىپ، اۋماقتىڭ كوركىن جاقسارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. حقب ارقىلى شەشىلىپ جاتقان ماسەلەنىڭ تاعى ءبىرى – ۇلكەن الماتى وزەنىنىڭ جوعارى بولىگىندەگى ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ. بۇل اۋماقتا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن. ودان بولەك وزەن ارقىلى وتەتىن كوپىرلەردىڭ ازدىعى دا تۇرعىندار ءۇشىن قيىندىق تۋعىزىپ جۇرگەن ەكەن. ول ماسەلەنى شەشىپ، ءتورت كوپىر سالدىق.

بوستاندىق اۋدانىندا كەلەسى جىلعا ارنالعان «حالىق قاتىساتىن بيۋدجەت» جوباسىنا ءوتىنىم قابىلداۋ تامىز ايىنىڭ سوڭىندا باستالىپ، قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن جالعاسادى. ءدال قازىر ءوز اۋماعىنداعى ماسەلەنى شەشكىسى كەلەتىن تۇرعىنداردىڭ جوبانى ويلاستىرىپ، كورشىلەرمەن اقىلداسىپ، ۇسىنىستارىن دايىندايتىن ۋاقىت.

Abai.kz