جاردەماقى كىمدەرگە بەرىلۋى كەرەك؟
بالاسىن قىمبات اقىلى مەكتەپتە وقىتاتىن، تابىسى جوعارى وتباسىلار مەملەكەتتەن جاردەماقى المايدى. قازاقستاندا الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ەنگىزۋ كەزىندە وسىنداي ۇستانىم قاراستىرىلىپ جاتىر. نەگىزگى ماقسات – بيۋدجەت قاراجاتىن ماتەريالدىق جاعدايى جاقسى ازاماتتارعا ەمەس، مەملەكەتتىك قولداۋعا شىنىمەن مۇقتاج وتباسىلارعا باعىتتاۋ.
جوسپار بويىنشا مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ 14 ءتۇرىن تاعايىنداۋ كەزىندە وتباسىنىڭ ناقتى ءال-اۋقاتى ەسكەرىلەدى. ياعني ازاماتتىڭ رەسمي تابىسىمەن عانا شەكتەلمەي، وتباسىنىڭ جالپى ماتەريالدىق جاعدايىن باعالاۋ كوزدەلەدى.
ماسەلەن، وتباسى بالاسىن اقىلى مەكتەپتە وقىتۋعا، قىمبات مۇلىك ۇستاۋعا نەمەسە باسقا دا ءىرى شىعىنداردى كوتەرۋگە مۇمكىندىگى بولسا، وعان بيۋدجەت ەسەبىنەن الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ قانشالىقتى نەگىزدى دەگەن ماسەلە تۋىندايدى.
وسى باستاماعا قۇرىلتاي دەپۋتاتى اسحات راحىمجانوۆ تا پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك كومەك ەڭ الدىمەن وعان ناقتى مۇقتاج ادامدارعا جەتۋى كەرەك.
«كۇنكورىسى تومەن وتباسىعا بەرىلەتىن جاردەماقى مەن تابىسى جوعارى توپ-مەنەدجەردىڭ وتباسىنا تولەنەتىن جاردەماقىنىڭ مىندەتى ەكى بولەك. ەكىنشى جاعدايدا ول الەۋمەتتىك قولداۋ ەمەس، بيۋدجەتتەن بەرىلەتىن قوسىمشا قاراجاتقا اينالادى»، – دەيدى دەپۋتات.
«جالپىۇلتتىق سوتسيال دەموكراتيالىق پارتيانىڭ ۇستانىمى الەۋمەتتىك-دەموكراتيالىق ادىلەتتىلىك قاعيداتىنا نەگىزدەلەدى. ادام نەعۇرلىم كوپ تابىس تاپسا، سالىق ارقىلى ورتاق بيۋدجەتكە سوعۇرلىم كوپ ۇلەس قوسادى. ال مەملەكەت قولداۋدى وعان مۇقتاج ازاماتتارعا باعىتتايدى.
الايدا جاڭا ءتارتىپ ازاماتتارعا قوسىمشا بيۋروكراتيالىق سالماق تۇسىرمەۋى ءتيىس»، - دەيدى قۇرىلتايداعى جسدپ فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى.
دەپۋتات، وتباسى ءوزىنىڭ مۇقتاج ەكەنىن دالەلدەۋ ءۇشىن بىرنەشە مەكەمەدەن انىقتاما جيناماۋى كەرەك، قاجەتتى مالىمەتتەر مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەلەردەن اۆتوماتتى تۇردە الىنۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.
سونىمەن بىرگە وتباسىنىڭ تابىسى بەلگىلى ءبىر مەجەدەن ءسال عانا اسقان جاعدايدا بارلىق كومەكتى بىردەن توقتاتپاۋ ۇسىنىلادى. ويتكەنى مۇنداي جۇيە ازاماتتى رەسمي جۇمىس ىستەۋگە نەمەسە ناقتى تابىسىن كورسەتۋگە ىنتالاندىرماۋى مۇمكىن.
سونداي-اق دەپۋتات، جۇيەنىڭ ناتيجەسى اشىق جاريالانۋى كەرەك، دەپ وتىر. ياعني پيلوتتىق جوبا بارىسىندا قانشا وتباسى كوبىرەك قولداۋ العانى، قانشاسىنا جاردەماقى بەرىلمەيتىنى، ونىڭ سەبەبى جانە قانشا ازامات قابىلدانعان شەشىمگە شاعىمدانعانى كورسەتىلۋى ءتيىس. جۇيە ىسكە قوسىلعاننان كەيىن ونىڭ ناتيجەسىنە قاراي تۇزەتىلىپ وتىرۋى قاجەت.
نەگىزگى قاعيدا – بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ ءۇشىن جاردەماقىنى جاپپاي قىسقارتۋ ەمەس، مەملەكەتتىك كومەكتى وعان شىنىمەن مۇقتاج ازاماتتارعا باعىتتاۋ. جاردەماقى كۇنكورىسىن ارەڭ قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان وتباسىعا قاجەت قولداۋ بولۋى كەرەك، ال تابىسى جوعارى وتباسى ءۇشىن ول بيۋدجەت ەسەبىنەن بەرىلەتىن مىندەتتى ەمەس قوسىمشاعا اينالماۋى ءتيىس.
Abai.kz