سەيسەنبى, 6 قازان 2026
ايبىن 226 0 پىكىر 6 قازان, 2026 ساعات 14:09

كاك كازاحستان فورميرۋەت نوۆۋيۋ سيستەمۋ ۆوەننو-ترانسپورتنوي اۆياتسي؟

سۋرەت: جي ارقىلى جاسالدى.

رەداكتسيادان: قازىرگى تاڭدا قازاقستان ارمياسىن رەفورمالاۋ دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىندە. پرەزيدەنت پارمەن بەرىپ، قازاقستان ارمياسىن رەفورمالاۋ ءىسى قولعا الىندى. قر قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىق قۇرامىنداعى اۋىس-تۇيىستەر مەن پرەزيدەنتتىڭ: «ءبىزدىڭ ارميا وتكەن عاسىردا قالىپ قويعان»، - دەگەن وتكىر سىنى بۇل سالاعا كۇردەلى وزگەرىستەر قاجەت ەكەنىن ايعاقتايدى.

وسى رەتتە رەداكتسيامىزعا دوعارىستاعى پولكوۆنيك، اسكەري ساراپشى دارحان دانياروۆ مىرزا قازاقستاننىڭ اسكەري اۆياتسياسى سالاسىنداعى وزگەرىستەر جايلى تالداۋ ماقالاسىن جولداپتى. ءبىزدىڭ اسكەردە قانداي ۇشاقتار بار؟ اسكەري-اۋە-ترانسپورتتىق سالادا قانداي وزگەرىستەر ورىن الۋدا؟ تاپ وسى ماقالادا ەگجەي-تەگجەيلى باياندالادى.

وت C-295 ك A400M: كازاحستان فورميرۋەت نوۆۋيۋ سيستەمۋ ۆوەننو-ترانسپورتنوي اۆياتسي

پۋبليكاتسيا وفيتسيالنىمي كانالامي Airbus Defence and Space فوتوگرافي ۆتوروگو ۆوەننو-ترانسپورتنوگو ساموليوتا A400M ۆ كازاحستانسكوي ليۆرەە — ۆاجنىي سيگنال دليا وتەچەستۆەننوي ۆوەننوي اۆياتسي. ساموليوت ۋجە يزگوتوۆلەن ي پروحوديت تەحنيچەسكۋيۋ پريومكۋ. ەتو ۆتوروي يز دۆۋح A400M, زاكازاننىح كازاحستانوم ۆ 2021 گودۋ. پەرۆىي بىل پەرەدان ۆ دەكابرە 2024 گودا.

نو زناچەنيە ەتوي پوستاۆكي ۆىحوديت دالەكو زا رامكي پوياۆلەنيا ەششيو ودنوي ماشينى نا ۆوورۋجەني.

زا پوسلەدنيە گودى كازاحستان پوسلەدوۆاتەلنو ۆىسترويل وسنوۆۋ سوۆرەمەننوي ۆوەننو-ترانسپورتنوي اۆياتسي. سناچالا سفورميروۆالسيا پارك سرەدنيح ترانسپورتنىح ساموليوتوۆ C-295. سەگودنيا يح 11, ي وني ەكسپلۋاتيرۋيۋتسيا ۆوەننو-ۆوزدۋشنىمي سيلامي ي اۆياتسيوننوي سلۋجبوي كوميتەتا ناتسيونالنوي بەزوپاسنوستي. پەرۆىي C-295 كازاحستان پولۋچيل ەششيو ۆ 2013 گودۋ.

تەپەر ەتا سيستەما پولۋچيلا تياجيولوە زۆەنو — دۆا A400M.

تاكيم وبرازوم، كازاحستان راسپولاگاەت دۆۋميا رازليچنىمي كلاسسامي ترانسپورتنىح ۆوزموجنوستەي: C-295 دليا شيروكوگو سپەكترا تاكتيچەسكيح پەرەۆوزوك ي A400M دليا زاداچ، ترەبۋيۋششيح سۋششەستۆەننو بولشەي دالنوستي، گرۋزوپوديومنوستي ي وبيوما پەرەۆوزوك.

ەتو ۋجە نە وتدەلنىە زاكۋپكي. ەتو پوسلەدوۆاتەلنوە فورميروۆانيە ۆوەننو-ترانسپورتنوي سيستەمى.

وت رابوچەي لوشادكي ك تياجيولومۋ ترانسپورتنيكۋ

C-295 زا گودى ەكسپلۋاتاتسي ستال دليا كازاحستانا دەيستۆيتەلنو رابوچەي ماشينوي.

ي ەتو سووتۆەتستۆۋەت ميروۆومۋ وپىتۋ. سەمەيستۆو C-295 سەگودنيا يسپولزۋەتسيا 41 وپەراتوروم ۆ 37 ستراناح; Airbus سووبششاەت و بولەە چەم 300 زاكازاننىح ساموليوتاح ي سۆىشە 610 تىسياچ چاسوۆ ناليوتا ۆسەگو پاركا.

كازاحستان پولۋچيل نە پروستو سوۆرەمەننىي ترانسپورتنيك،
ا پروۆەرەننۋيۋ مەجدۋنارودنوي ەكسپلۋاتاتسيەي پلاتفورمۋ، ۆوكرۋگ كوتوروي پوستەپەننو سفورميروۆاليس ەكيپاجي، تەحنيچەسكيە سپەتسياليستى
ي پراكتيچەسكي وپىت پريمەنەنيا.

سلەدۋيۋششيم لوگيچنىم شاگوم ستال A400M.

ي زدەس پرينتسيپيالنو ۆاجنو پونيمات رازنيتسۋ ۆ ۆوزموجنوستياح.

A400M سپوسوبەن پەرەۆوزيت دو 37 تونن پولەزنوي ناگرۋزكي, ۆكليۋچايا كرۋپنوگاباريتنۋيۋ تەحنيكۋ، ا ەگو ۆوزموجنوستي پوزۆوليايۋت ۆىپولنيات كاك ستراتەگيچەسكيە، تاك ي تاكتيچەسكيە ترانسپورتنىە زاداچي. ساموليوت سپوسوبەن رابوتات نە تولكو س وبىچنىح اەرودروموۆ، نو ي س كوروتكيح
ي نەپودگوتوۆلەننىح پولوس.

پو وتسەنكە مينيستەرستۆا وبورونى كازاحستانا، ودين رەيس A400M
پو وبيومۋ پەرەۆوزكي سوپوستاۆيم پريمەرنو س شەستيۋ C-295. ساموليوت سپوسوبەن پرەودولەۆات راسستويانيا دو 8 تىسياچ كيلومەتروۆ، رازۆيۆات سكوروست دو 802 كم/چ ي پەرەۆوزيت تياجيولۋيۋ تەحنيكۋ.

يمەننو پوەتومۋ پوياۆلەنيە A400M مەنياەت كاچەستۆەننو،
ا نە كوليچەستۆەننو.

پەرۆىي A400M ۋجە دوكازال سۆويۋ ۆوسترەبوۆاننوست

وسوبەننوست نىنەشنەگو ەتاپا زاكليۋچاەتسيا ۆ توم، چتو ۆتوروي ساموليوت پريحوديت نە ۆ تولكو فورميرۋيۋششۋيۋسيا سيستەمۋ.

پەرۆىي A400M ۋجە ينتەنسيۆنو ەكسپلۋاتيرۋەتسيا كازاحستانسكيمي ەكيپاجامي. پودگوتوۆكا پروحوديلا ۆ يسپاني ي پرودولجيلاس ۆ كازاحستانە سوۆمەستنو سو سپەتسياليستامي Airbus. ليوتچيكي وتراباتىۆالي مارشرۋتى، مانەۆريروۆانيە، ۆزليوت ي پوسادكۋ، ۆىپولنيالي پوليوتى ۆ ناپراۆلەني تالدىكورگانا، بالحاشا، اكتاۋ ي اتىراۋ.

نو گورازدو ۆاجنەە تو، چتو ساموليوت ۋجە پولۋچيل پراكتيچەسكۋيۋ ناگرۋزكۋ.

كازاحستانسكي A400M پريمەنيالسيا دليا پەرەۆوزكي گرۋزوۆ ي تياجيولوي تەحنيكي، ا تاكجە دليا وبەسپەچەنيا مەجدۋنارودنىح زاداچ سترانى. مينيستەرستۆو وبورونى سووبششالو، چتو زا پەريود ەكسپلۋاتاتسي ساموليوت پەرەۆيوز بولەە 500 تونن رازليچنىح گرۋزوۆ، ۆكليۋچايا گۋمانيتارنۋيۋ پوموشش دليا افگانيستانا.

وتدەلنو ستويت وتمەتيت ميروتۆورچەسكوە ناپراۆلەنيە.

A400M وبەسپەچيل دوستاۆكۋ ۆ الماتى 70 ۆوەننوسلۋجاششيح كازاحستانسكوگو ميروتۆورچەسكوگو كونتينگەنتا, زاۆەرشيۆشيح سلۋجبۋ
ۆ سوستاۆە ميسسي وون نا گولانسكيح ۆىسوتاح.

ەتو پوكازاتەلنىي پريمەر توگو، كاك ۆوەننو-ترانسپورتنايا اۆياتسيا پرەۆراششاەتسيا ۆ ساموستوياتەلنىي ينسترۋمەنت ۆنەشنەي ي وبوروننوي پوليتيكي گوسۋدارستۆا.

كازاحستان نە زاۆيسيت يسكليۋچيتەلنو وت پريۆلەچەنيا ستوروننيح ترانسپورتنىح رەسۋرسوۆ، كوگدا ترەبۋەتسيا پەرەبروسيت سوبستۆەننىي كونتينگەنت نا زناچيتەلنوە راسستويانيە.

وسوبوە زناچەنيە دليا دەسانتنو-شتۋرموۆىح ۆويسك

وتدەلنوگو ۆنيمانيا زاسلۋجيۆايۋت ۆوزموجنوستي A400M دليا دەسانتنو-شتۋرموۆىح ۆويسك.

ۆوەننو-ترانسپورتنايا اۆياتسيا ي دەسانتنىە ۆويسكا فاكتيچەسكي ياۆليايۋتسيا ۆزايموسۆيازاننىمي ەلەمەنتامي ودنوي سيستەمى.

سوۆرەمەننىە دشۆ دولجنى وبلادات نە تولكو پودگوتوۆلەننىمي پودرازدەلەنيامي، نو ي ۆوزموجنوستيۋ بىسترو دوستاۆيت يح ۆ رايون ۆىپولنەنيا زاداچي.

C-295 ۋجە يسپولزۋەتسيا كازاحستانوم دليا پودگوتوۆكي دەسانتنيكوۆ.
ۆ حودە ودنوگو يز مەروپرياتي بولەە 200 ۆوەننوسلۋجاششيح دشۆ ۆىپولنيالي پاراشيۋتنىە پرىجكي س ساموليوتا C-295; پريمەنەنيە ساموليوتا پوزۆوليلو ۋۆەليچيت وبيوم دەسانتيروۆانيا پو سراۆنەنيۋ س ۆەرتوليوتنىم سپوسوبوم.

A400M وتكرىۆاەت زدەس سلەدۋيۋششي ۋروۆەن ۆوزموجنوستەي.

ساموليوت راسسچيتان نا پەرەۆوزكۋ دو 116 دەسانتنيكوۆ ي سپوسوبەن وسۋششەستۆليات ۆوزدۋشنوە دەسانتيروۆانيە ليچنوگو سوستاۆا ي گرۋزوۆ.

دليا كازاحستانا ەتو وزناچاەت ۆوزموجنوست پوستەپەننو ۆىسترايۆات بولەە ماسشتابنۋيۋ سيستەمۋ وپەراتيۆنوي پەرەبروسكي دشۆ — وت دوستاۆكي وتدەلنىح پودرازدەلەني ي گرۋزوۆ دو پەرەمەششەنيا زناچيتەلنىح سيل
نا بولشيە راسستويانيا.

وسوبەننو ۆاجنو، چتو ەتي ۆوزموجنوستي موگۋت وتراباتىۆاتسيا
ۆ كومپلەكسە س درۋگيمي كومپونەنتامي ۆوورۋجيوننىح سيل.

ناپريمەر، ۆ حودە ۋچەنيا «دەسانت-2025» ۆ پودگوتوۆكە دشۆ يسپولزوۆاليس ساموليوتى ي ۆەرتوليوتى رازليچنىح ۆيدوۆ اۆياتسي، ا C-295 وبەسپەچيۆال دوستاۆكۋ بوەپريپاسوۆ، مەديكامەنتوۆ، پرودوۆولستۆيا ي درۋگيح ماتەريالنىح سرەدستۆ. ۆ ۋچەني ۋچاستۆوۆالي بولەە 3000 ۆوەننوسلۋجاششيح دشۆ.

ەتو پوكازىۆاەت، چتو ۆوەننو-ترانسپورتنايا اۆياتسيا ۋجە ينتەگريرۋەتسيا ۆ وبششۋيۋ سيستەمۋ پودگوتوۆكي ۆويسك.

ۆوزموجنوستي دليا سيل سپەتسيالنىح وپەراتسي

نە مەنەە ۆاجنا ەتا سپوسوبنوست ي دليا سيل سپەتسيالنىح وپەراتسي.

سسو پرەدياۆليايۋت وسوبىە ترەبوۆانيا ك موبيلنوستي: پودرازدەلەنيە دولجنو يمەت ۆوزموجنوست بىسترو پەرەمەستيتسيا ۆ نۋجنىي رايون، ۆكليۋچايا ۋداليوننىە تەرريتوري، ا زاتەم پولۋچيت نەوبحوديموە ماتەريالنوە وبەسپەچەنيە.

زدەس يمەەت زناچەنيە نە تولكو سكوروست ساموليوتا، نو ي ۆوزموجنوست يسپولزوۆات اەرودرومى س وگرانيچەننوي ينفراسترۋكتۋروي. پوكازاتەلنو،
چتو كازاحستان ۋجە پروۆوديت سپەتسيالنىە مەروپرياتيا پو پوۆىشەنيۋ موبيلنوستي اۆياتسيوننىح پودرازدەلەني. ۆ حودە كومپلەكسنوي پروۆەركي «التىن جەبە» ۆپەرۆىە ۆ يستوري ۆوورۋجيوننىح سيل پوسادكا ۆوەننو-ترانسپورتنوگو C-295 بىلا ۆىپولنەنا نا اەرودرومنىي ۋچاستوك اۆتوموبيلنوي دوروگي ۆ مانگيستاۋسكوي وبلاستي.

ۆوزموجنوستي A400M پوزۆوليايۋت ۆىۆەستي ەتۋ كونتسەپتسيۋ
نا سۋششەستۆەننو بولەە ۆىسوكي ۋروۆەن پو دالنوستي ي وبيومۋ پەرەۆوزكي.

دليا دشۆ ي سسو ەتو وزناچاەت گلاۆنوە — راسشيرەنيە راديۋسا وپەراتيۆنوي موبيلنوستي.

A400M — پروۆەرەننايا مەجدۋنارودنايا پلاتفورما

كازاحستان ستال دەۆياتىم وپەراتوروم A400M, پريسوەدينيۆشيس
ك سترانام، كوتورىە يسپولزۋيۋت ەتوت ساموليوت ۆ سۆويح ۆوورۋجيوننىح سيلاح.

سەگودنيا A400M ەكسپلۋاتيرۋەتسيا ۆ دەسياتي ستراناح، ۆكليۋچايا گەرمانيۋ، فرانتسيۋ، ۆەليكوبريتانيۋ، يسپانيۋ، تۋرتسيۋ، بەلگيۋ، ليۋكسەمبۋرگ، مالايزيۋ، كازاحستان ي يندونەزيۋ.

ەتو ساموليوت س بولشيم مەجدۋنارودنىم وپىتوم ەكسپلۋاتاتسي.

ۆ يۋلە 2026 گودا Airbus سووبششال، چتو گلوبالنىي پارك A400M پرەۆىسيل 135 ساموليوتوۆ، ا سوۆوكۋپنىي ناليوت سوستاۆيل بولەە 270 تىسياچ چاسوۆ. ماشينا پريمەنياەتسيا نە تولكو ۆ رەگۋليارنوي ۆوەننوي لوگيستيكە،
نو ي ۆ مەجدۋنارودنىح وپەراتسياح، گۋمانيتارنىح ميسسياح ي كرۋپنىح منوگوناتسيونالنىح ۋچەنياح.

پوەتومۋ كازاحستان پولۋچاەت نە ەكسپەريمەنتالنۋيۋ پلاتفورمۋ،
ا ۋجە سفورميروۆاۆشۋيۋسيا سيستەمۋ، كوتورايا يمەەت زناچيتەلنىي ميروۆوي وپىت ەكسپلۋاتاتسي.

پوچەمۋ ەتو وسوبەننو ۆاجنو يمەننو دليا كازاحستانا

گەوگرافيا كازاحستانا ساما پو سەبە دەلاەت ۆوەننو-ترانسپورتنۋيۋ اۆياتسيۋ ستراتەگيچەسكيم رەسۋرسوم.

وگرومنىە راسستويانيا مەجدۋ رەگيونامي، ۋداليوننىە ۆوەننىە وبەكتى، نەوبحوديموست پوددەرجيۆات موبيلنوست ۆويسك، ۋچاستيە ۆ مەجدۋنارودنىح ميروتۆورچەسكيح وپەراتسياح — ۆسيو ەتو ترەبۋەت سپوسوبنوستي بىسترو پەرەبراسىۆات ليچنىي سوستاۆ، تەحنيكۋ ي گرۋزى.

ۆ تاكوي سيتۋاتسي ناليچيە سوبستۆەننوگو تياجيولوگو ۆوەننو-ترانسپورتنوگو زۆەنا يمەەت ساموستوياتەلنوە زناچەنيە.

ي زدەس كازاحستان پوشيول پراۆيلنىم، نا موي ۆزگلياد، پۋتيوم:
نە وتكازالسيا وت ۋجە وسۆوەننوگو سرەدنەگو كلاسسا، ا دوپولنيل ەگو تياجيولىم.

11 C-295 ي 2 A400M — ەتو ۋجە نە نابور وتدەلنىح ماشين.
ەتو ەشەلونيروۆاننايا سترۋكتۋرا ۆوەننو-ترانسپورتنوي اۆياتسي.

C-295 وبەسپەچيۆاەت پوۆسەدنەۆنۋيۋ تاكتيچەسكۋيۋ رابوتۋ.

A400M زاكرىۆاەت نايبولەە تياجيولىە ي دالنيە زاداچي.

ا ۆمەستە وني سوزدايۋت گورازدو بولەە گيبكۋيۋ سيستەمۋ.

ۆىۆودى

پوياۆلەنيە ۆتوروگو A400M — زاكونومەرنىي رەزۋلتات پوسلەدوۆاتەلنوي پوليتيكي كازاحستانا پو رازۆيتيۋ ۆوەننو-ترانسپورتنوي اۆياتسي.

زا ودنو دەسياتيلەتيە سترانا پروشلا پۋت وت فورميروۆانيا پاركا C-295 دو سوزدانيا پولنوتسەننوگو تياجيولوگو ترانسپورتنوگو زۆەنا نا بازە A400M.

سەگودنيا كازاحستان راسپولاگاەت 11 C-295 ي دۆۋميا A400M, يمەەت پودگوتوۆلەننىە ەكيپاجي ي ينجەنەرنو-تەحنيچەسكي پەرسونال، ا پەرۆىي A400M ۋجە پولۋچيل پراكتيچەسكي وپىت ەكسپلۋاتاتسي — وت پەرەۆوزكي تياجيولىح گرۋزوۆ ي گۋمانيتارنىح پوستاۆوك دو وبەسپەچەنيا كازاحستانسكوي ميروتۆورچەسكوي ميسسي وون.

وسوبوە زناچەنيە ەتا سيستەما يمەەت دليا دەسانتنو-شتۋرموۆىح ۆويسك
ي سيل سپەتسيالنىح وپەراتسي، دليا كوتورىح ۆوزدۋشنايا موبيلنوست ياۆلياەتسيا ودنيم يز كليۋچەۆىح ەلەمەنتوۆ وپەراتيۆنىح ۆوزموجنوستەي.

نا موي ۆزگلياد، يمەننو سوۆوكۋپنوست ەتيح فاكتوروۆ پوزۆولياەت گوۆوريت و توم، چتو كازاحستان سەگودنيا فورميرۋەت نايبولەە رازۆيتىي
ۆ تسەنترالنوي ازي ۆوەننو-ترانسپورتنىي كومپونەنت پو سوچەتانيۋ سرەدنەگو ي تياجيولوگو كلاسسوۆ ۆوزدۋشنىح پەرەۆوزوك
.

ينىمي سلوۆامي، كازاحستان ۋجە نە پروستو ناراششيۆاەت پارك ترانسپورتنىح ساموليوتوۆ.

ون پوسلەدوۆاتەلنو سوزدايوت سوبستۆەننۋيۋ سيستەمۋ ۆوزدۋشنوي موبيلنوستي — ي پو ەتومۋ ناپراۆلەنيۋ ۆىحوديت ۆ چيسلو ليدەروۆ تسەنترالنوي ازي.

دارحان دانياروۆ،

پولكوۆنيك ۆ وتستاۆكە، ۆوەننىي ەكسپەرت

Abai.kz

0 پىكىر

ۇزدىك ماتەريالدار

46 - ءسوز

ناۋكا دەيستۆيا – وت تەوري ك پراكتيكە

الماز ەششانوۆ 822
46 - ءسوز

ءبىر تاعدىردىڭ ار جاعىنداعى ءبىر ءداۋىر

ينارا اۋباكيروۆا 826
46 - ءسوز

اكادەميك: رەسەي عىلىمعا قارۋ كەزەندى!

نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى 1121