سەمەي قالاسى گەربىنىڭ اۆتورى ەرلان امىربەك پەن گەرالديست ايدىن رىسبەكۇلىنىڭ سۇحباتى...

باسى: گەربىمىز بىزدىكى، ەرەجەمىز كىمدىكى؟..

ەرلان امىربەك: پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 2023 جىلعى 17 ماۋسىمدا تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا: «دۋمايۋ، چتو پرەجدە ۆسەگو نۋجنو پريۆەستي ك ەدينومۋ زنامەناتەليۋ گەربى ناشيح رەگيونوۆ ي گورودوۆ», – دەدى. قازاقشا ماعىناسى: «ەڭ الدىمەن، وڭىرلەرىمىز بەن قالالارىمىزدىڭ گەربتەرىن بىرىزدەندىرۋ كەرەك».

پرەزيدەنتتىڭ سوزىندە ەكى مىندەت بار: وڭىرلەر مەن قالالاردىڭ گەربتەرىن بىرىزدەندىرۋ جانە وڭىرلىك سيمۆوليكانى ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ ءتارتىبىن ورتاق جۇيەگە كەلتىرۋ. الايدا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ 2024 جىلعى 30 قازانداعى №503-نق بۇيرىعى «وڭىرلىك نىشان جوباسىن ازىرلەۋ قاعيدالارى» دەپ اتالادى. 2026 جىلعى 8 شىلدەدەگى №330-نق بۇيرىقپەن قاعيدالار جاڭا رەداكتسيادا جازىلعانىمەن، اتاۋى وزگەرمەگەن.

پرەزيدەنت «گەربتەر» دەپ ناقتى ايتتى. مينيسترلىك نەگە «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىن تاڭدادى؟ بۇل ۇعىم تەك گەربتەردى قامتي ما، الدە وزگە بەلگىلەرگە دە قاتىستى ما؟ ونىڭ نورماتيۆتىك انىقتاماسى قايدا؟

ايدىن رىسبەكۇلى: مينيسترلىك بۇل سۇراققا جالپىلاما تۇسىنىكتەمەمەن جاۋاپ بەرە المايدى. گەرالديكا – گەربتەردىڭ تاريحىن، قۇرىلىمىن، بەينەلىك جۇيەسى مەن قولدانىلۋ قاعيدالارىن زەرتتەيتىن عىلىم. ال «نىشان» – ماعىناسى كەڭ ۇعىم. ول بەلگى، يشارا، نىشاندىق سيپات نەمەسە بەلگىلى ءبىر قۇبىلىستى تانىتاتىن ەرەكشەلىك ماعىناسىندا قولدانىلادى. تابيعاتتاعى بەلگىلى ءبىر قۇبىلىستىڭ بەلگىسى دە، ادامنىڭ يشاراسى دا، ادەبي شىعارماداعى استارلى بەينە دە نىشان بولا الادى. بىراق بۇلاردىڭ ەشقايسىسى وزدىگىنەن گەرب بولىپ سانالمايدى. ەگەر «وڭىرلىك نىشان» دەگەنىمىز ءوڭىردىڭ گەربى بولسا، قاعيدادا وسى ۇعىمنىڭ مازمۇنى مەن گەرالديكالىق تالاپتارى ايقىندالۋعا ءتيىس. ەگەر ونىڭ اياسى گەربتەن كەڭ بولسا، وندا قانداي بەلگىلەردى قامتيتىنى جانە ولاردىڭ قالاي اجىراتىلاتىنى ءتۇسىندىرىلۋى قاجەت. مينيسترلىك تەرميندى وزگەرتۋمەن شەكتەلمەي، ونىڭ عىلىمي انىقتاماسىن، قۇقىقتىق نەگىزىن جانە گەرالديكاداعى ورنىن كورسەتۋى كەرەك. پرەزيدەنت وڭىرلەر مەن قالالاردىڭ گەربتەرىن بىرىزدەندىرۋدى ناقتى ايتقان. ولاي بولسا، سول تاپسىرمانى ورىنداۋعا ارنالعان قۇجاتتا نەگە ءدال سول ۇعىم قولدانىلماعان؟ ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى – «نىشان» ءسوزىنىڭ بار-جوعىندا ەمەس، پرەزيدەنت اتاعان گەرالديكالىق ۇعىمنىڭ ورنىنا باسقا اتاۋدىڭ قانداي نەگىزبەن قويىلعانىندا. مينيسترلىك وسى سۇراققا ناقتى قۇجاتپەن جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس.

ەرلان امىربەك: ەكىنشى ماسەلە – بۇيرىق ماتىنىندەگى وزگەرىس. 2024 جىلعى №503-نق بۇيرىقتىڭ بۇرىنعى رەداكتسياسىندا ۇيىمداردىڭ ەمبلەمالارىنا قاتىستى «ەمبلەمالارىندا (رامىزدەرىندە)» دەگەن تىركەس بولعان. ال 2026 جىلعى №330-نق بۇيرىقپەن بەكىتىلگەن جاڭا رەداكتسيادا «ەمبلەمالارىندا (نىشاندارىندا)» دەپ جازىلعان.

«ءرامىز» نەگە «نىشانعا» اۋىستىرىلدى؟ بۇل وزگەرىستى كىم ۇسىندى؟ قانداي قۇقىقتىق نەمەسە تەرمينولوگيالىق ساراپتاما جۇرگىزىلدى؟ ەگەر نەگىزدەمە بار بولسا، نەگە ول قوعامعا اشىق كورسەتىلمەگەن؟

ايدىن رىسبەكۇلى: ەكى رەداكتسيانى سالىستىرۋ ءسوزدىڭ وزگەرگەنىن كورسەتەدى. بىراق وزگەرىستىڭ سەبەبىن ءماتىننىڭ وزىنەن عانا انىقتاۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان مينيسترلىك تۇزەتۋدى ازىرلەۋ ماتەريالدارىن، نەگىزدەمەسىن جانە ونىڭ قۇقىقتىق مازمۇنعا ىقپالىن تۇسىندىرۋگە ءتيىس.

ەگەر بۇل رەداكتسيالىق تۇزەتۋ بولسا، ونىڭ نە ءۇشىن قاجەت بولعانى ايتىلسىن. ەگەر تەرمينولوگيالىق ۇستانىم وزگەرسە، عىلىمي جانە قۇقىقتىق دالەلى جاريالانسىن. نورماتيۆتىك قۇجاتتاعى تەرميندى اۋىستىرىپ، ونىڭ سەبەبىن تۇسىندىرمەۋسىز قالدىرۋعا بولمايدى.

ەرلان امىربەك: سوندا بۇرىنعى رەداكتسيادا «ءرامىز»، كەيىنگىسىندە «نىشان»، ال قاعيدالاردىڭ اتاۋىندا «وڭىرلىك نىشان» قولدانىلعان. مينيسترلىكتىڭ وسى تەرميندەردى تاڭداۋداعى ورتاق ولشەمى قانداي؟ «گەرب»، «ءرامىز» جانە «نىشان» ۇعىمدارىنىڭ قۇقىقتىق اراقاتىناسى قاي نورماتيۆتىك اكتىدە بەلگىلەنگەن؟

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل سوزدەر كۇندەلىكتى قولدانىستا جاقىن ماعىنا بەرۋى مۇمكىن. بىراق نورماتيۆتىك قۇجاتتا ولاردىڭ قىزمەتى مەن قولدانىلۋ اياسى ايقىن بولۋى كەرەك. گەرب – بەلگىلى ءبىر كومپوزيتسياسى، بەينەلىك جۇيەسى جانە سيپاتتاۋ قاعيدالارى بار گەرالديكالىق نىسان. «نىشان» ءسوزى وزدىگىنەن مۇنداي قۇرىلىمدى بىلدىرمەيدى.

سوندىقتان مينيسترلىك وسى تەرميندەردى ءبىرىنىڭ ورنىنا ءبىرىن قولدانۋمەن شەكتەلمەي، ولاردىڭ قۇجاتتاعى ناقتى ماعىناسىن كورسەتۋگە ءتيىس. ۇعىمدار اجىراتىلماسا، ورتاق گەرالديكالىق تالاپتاردىڭ قالاي قولدانىلاتىنى دا تۇسىنىكسىز قالادى.

ەرلان امىربەك: پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ قازاقشا جاريالانىمىندا تاعى ءبىر ماسەلە بار. وندا «ءبىرىنشى. مەملەكەتتىك نىشانداردى جەتىلدىرۋ قاجەت» دەگەن تاقىرىپ بەرىلگەن. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 4 ماۋسىمداعى №258-III «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 1-بابىندا مەملەكەتتىك تۋ، مەملەكەتتىك ەلتاڭبا جانە مەملەكەتتىك ءانۇران مەملەكەتتىك رامىزدەر رەتىندە بەلگىلەنگەن. زاڭنىڭ رەسمي ماتىنىندە 2008 جىلعى 4 شىلدەدەگى №56 كونستيتۋتسيالىق زاڭمەن «نىشاندار» اتاۋى «رامىزدەر» سوزىمەن اۋىستىرىلعانى دا كورسەتىلگەن. ەندەشە، زاڭدا «مەملەكەتتىك رامىزدەر» دەپ بەكىتىلگەن اتاۋ پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ قازاقشا جاريالانىمىندا نەگە «مەملەكەتتىك نىشاندار» بولىپ بەرىلگەن؟ بۇل تاقىرىپتى كىم تاڭدادى جانە قانداي نەگىزگە سۇيەندى؟

ايدىن رىسبەكۇلى: ەگەر بۇل رەسمي اۋدارما بولسا، ونىڭ زاڭنامادا بەكىتىلگەن تەرمينولوگياعا نەگە سايكەس كەلمەيتىنى ءتۇسىندىرىلۋى كەرەك. ەگەر رەداكتسيالىق تاقىرىپ بولسا، ونىڭ پرەزيدەنتتىڭ ءتول ءسوزى ەمەس ەكەنى انىق كورسەتىلۋگە ءتيىس. بىراق مۇندا ءبىر ماڭىزدى جايت بار: «مەملەكەتتىك نىشاندار» دەگەن اتاۋدىڭ قولدانىلۋى وزدىگىنەن زاڭ بۇزىلعانىن دالەلدەمەيدى. ماسەلە – رەسمي ءماتىننىڭ قالاي ازىرلەنگەنىندە، تاقىرىپتىڭ كىم تاراپىنان قويىلعانىندا جانە ونىڭ باستاپقى سوزگە قانشالىقتى سايكەس كەلەتىنىندە. جاريالاۋشى ورگان وسى سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بەرىپ، رەداكتسيالىق شەشىمنىڭ نەگىزىن كورسەتۋگە ءتيىس.

ەرلان امىربەك: دەمەك، ماسەلە ءبىر سوزبەن شەكتەلمەيدى. پرەزيدەنتتىڭ ءسوزى قازاقشا جاريالانعاندا ونىڭ مازمۇنى دا، تەرمينولوگياسى دا ءدال جەتكىزىلۋى كەرەك. ءماتىندى كىم ازىرلەدى، كىم تەكسەردى، كىم جاريالاۋعا ۇسىندى؟ رەسمي ءماتىننىڭ تۇپنۇسقاعا سايكەستىگىنە كىم جاۋاپ بەرەدى؟ بۇل سۇراقتار جاۋاپسىز قالماۋى كەرەك.

ايدىن رىسبەكۇلى: دۇرىس. ەگەر قازاقشا نۇسقا اۋدارما بولسا، تۇپنۇسقامەن سالىستىرىلىپ تەكسەرىلۋى كەرەك. ەگەر تاقىرىپ رەداكتسيا تاراپىنان قويىلسا، ول پرەزيدەنتتىڭ ءتول ءسوزى رەتىندە قابىلدانباۋعا ءتيىس. مۇندا جورامال ەمەس، ءماتىننىڭ ازىرلەنۋ ءتارتىبى مەن رەداكتسيالىق شەشىمنىڭ نەگىزى قاجەت.

ەرلان امىربەك: قازاقشا اتاۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپقان جوق. مەملەكەتتىك گەرب «ەلتاڭبا» دەپ اتالادى. ال وبلىس پەن قالالاردىڭ گەربتەرىن قالاي اتاعان دۇرىس؟ ءوزىڭىز وڭىرلىك گەربتەرگە «ءتولتاڭبا» اتاۋىن قولدانۋدى ۇسىنىپ ءجۇرسىز. بۇل – رەسمي بەكىتىلگەن تەرمين ەمەس، كاسىبي تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان بالاما. مينيسترلىك نەگە وسىنداي ۇسىنىستاردى اشىق تالقىلامايدى؟ نەگە ءتىل ماماندارى مەن گەرالديستەردىڭ قاتىسۋىمەن ورتاق شەشىم ىزدەمەيدى؟

ايدىن رىسبەكۇلى: «ءتولتاڭبا» – وڭىرلىك گەربتەرگە قاتىستى ۇسىنىپ جۇرگەن تەرمينولوگيالىق بالامام. ونى رەسمي بەكىتىلگەن اتاۋ دەپ كورسەتۋگە بولمايدى. بىراق ۇسىنىستىڭ رەسمي بەكىتىلمەگەنى ونى كاسىبي تالقىلاۋعا كەدەرگى بولماۋعا ءتيىس. مينيسترلىك بۇل اتاۋدى قولداماسا، سەبەبىن دالەلدەسىن. ال «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىن تاڭداسا، ونىڭ قانداي ارتىقشىلىعى بارىن جانە نەگە باسقا بالامالاردان باسىم ەكەنىن ءتۇسىندىرسىن. تەرمين تاڭداۋدىڭ ولشەمى ۆەدومستۆولىق ادەت ەمەس، تىلدىك دالدىك، عىلىمي نەگىز جانە گەرالديكالىق تالاپ بولۋى كەرەك.

ەرلان امىربەك: ەندى باستى تاقىرىپقا ورالايىق. پرەزيدەنت گەربتەردى بىرىزدەندىرۋدى، ورتاق تاسىلدەر ازىرلەۋدى جانە وڭىرلىك سيمۆوليكانى ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ ءتارتىبىن رەتتەۋدى تاپسىردى. مينيسترلىك قاعيدا قابىلدادى. بىراق قولدانىستاعى گەربتەرگە قانداي ساراپتاما جۇرگىزىلدى؟ قانداي كەمشىلىكتەر انىقتالدى؟ ورتاق گەرالديكالىق تالاپتار مەن باعالاۋ ولشەمدەرى قايدا جاريالانعان؟

ايدىن رىسبەكۇلى: قاعيدانىڭ قابىلدانۋى – نورماتيۆتىك نەگىز قالىپتاستىرۋدىڭ ءبىر كەزەڭى عانا. ول قولدانىستاعى گەربتەردىڭ تولىق ساراپتامادان وتكەنىن نەمەسە بارلىق ءوڭىردىڭ گەربى بىرىزدەندىرىلگەنىن دالەلدەمەيدى. مينيسترلىك ساراپتامانىڭ جۇرگىزىلگەن-جۇرگىزىلمەگەنىن، ونىڭ ناتيجەلەرىن، انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جانە جوبالاردى باعالاۋ ولشەمدەرىن كورسەتۋى كەرەك. ەگەر مۇنداي جۇمىس ءالى اياقتالماسا، ونىڭ مەرزىمى مەن جوسپارى جاريالانسىن. بۇيرىقتىڭ قابىلدانۋىن دايىن ناتيجە رەتىندە كورسەتۋگە بولمايدى. ناتيجە ناقتى اتقارىلعان جۇمىس ارقىلى دالەلدەنۋگە ءتيىس.

ەرلان امىربەك: تاعى ءبىر مالىمەتتى ناقتىلاۋ قاجەت. 2026 جىلعى 20 مامىردا پارلامەنت «گەرب» ءسوزىنىڭ ورنىنا «نىشان» ءسوزىن بەكىتتى دەگەن تۇجىرىم ايتىلىپ ءجۇر. مۇنى راستايتىن زاڭنىڭ اتاۋى، ءنومىرى جانە ناقتى بابى بار ما؟

ايدىن رىسبەكۇلى: ونداي مالىمەتتى رەسمي زاڭ اكتىسىمەن راستامايىنشا، دالەلدەنگەن فاكت رەتىندە ۇسىنۋعا كەلمەيدى. 2026 جىلعى 8 شىلدەدەگى №330-نق – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قابىلداعان ۆەدومستۆولىق بۇيرىق. ونى پارلامەنت قابىلداعان زاڭنامالىق شەشىممەن شاتاستىرۋعا بولمايدى. ەگەر پارلامەنت وسىنداي شەشىم قابىلدادى دەلىنسە، زاڭنىڭ اتاۋى، ءنومىرى جانە ءتيىستى بابى كورسەتىلسىن. ال مۇنداي زاڭ اكتىسى بولماسا، بۇل تۇجىرىمدى پارلامەنتكە تەلۋگە نەگىز جوق.

ەرلان امىربەك: پرەزيدەنت «وڭىرلەر مەن قالالاردىڭ گەربتەرىن بىرىزدەندىرۋ» دەدى. ال مينيسترلىك قاعيدالارىندا «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى قولدانىلعان. پرەزيدەنت گەربتەردى اتاعاندا، مينيسترلىك نەگە نىشانى تاڭدادى؟ بۇل شەشىمنىڭ قۇقىقتىق جانە عىلىمي نەگىزى قانداي؟ مينيسترلىك ءوز تاڭداۋىنىڭ سەبەبىن قۇجاتپەن تۇسىندىرۋگە ءتيىس ەمەس پە؟

ايدىن رىسبەكۇلى: مىندەتتى تۇردە تۇسىندىرۋگە ءتيىس. بىراق تەرميننىڭ وزگەرۋىنە قاراپ، پرەزيدەنت تاپسىرماسى ادەيى بۇرمالاندى دەپ بىردەن قورىتىندى جاساۋعا بولمايدى. الدىمەن مينيسترلىكتىڭ وسى اتاۋدى قانداي نەگىزدە تاڭداعانى جانە ونىڭ پرەزيدەنت اتاعان گەربتەردى بىرىزدەندىرۋ مىندەتىنە قالاي قاتىسى بار ەكەنى انىقتالۋى كەرەك. «وڭىرلىك نىشان» اتاۋى گەربتەردى بىرىزدەندىرۋ مىندەتىن قالاي قامتيتىنىن مينيسترلىك نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن جانە كاسىبي نەگىزدەمەمەن دالەلدەسىن. ەگەر بۇل اتاۋ تاپسىرمانىڭ مازمۇنىن وزگەرتپەسە، ونىڭ سەبەبىن اشىق ءتۇسىندىرسىن. ال ەگەر باستاپقى مىندەتتىڭ مازمۇنى وزگەرتىلسە، مۇنداي وزگەرىستىڭ كىمنىڭ شەشىمىمەن جانە قانداي نەگىزدە جاسالعانى انىقتالۋعا ءتيىس.

ەرلان امىربەك: ال پرەزيدەنتتىڭ ءسوزى رەسمي جاريالاۋ كەزىندە بۇرمالانعان بولىپ شىقسا شە؟ مۇنداي جاعدايدا جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسى كوتەرىلمەي مە؟

ايدىن رىسبەكۇلى: ەگەر رەسمي قۇجاتقا كورىنەۋ جالعان مالىمەت ەنگىزۋ نەمەسە ونىڭ مازمۇنىن قاساقانا بۇرمالاۋ بەلگىلەرى انىقتالسا، ارەكەتكە زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قۇقىقتىق باعا بەرىلۋى كەرەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 369-بابى قىزمەتتىك جالعاندىق جاساۋعا قاتىستى. الايدا بۇل باپتىڭ قولدانىلۋى ارەكەتكە جانە قىلمىس قۇرامىنىڭ زاڭدا كوزدەلگەن بەلگىلەرىنە بايلانىستى. قاساقانا بۇرمالاۋ فاكتىسى دالەلدەرمەن انىقتالماي تۇرىپ، بىرەۋدى قىلمىس جاسادى دەپ ايىپتاۋعا بولمايدى.

ەرلان امىربەك: ەندەشە، مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنە قوياتىن تالابىمىزدى ناقتىلايىق. بىرىنشىدەن، پرەزيدەنت اتاعان گەربتەردى بىرىزدەندىرۋ مىندەتى قالاي ورىندالىپ جاتقانىن كورسەتسىن. ەكىنشىدەن، «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىنىڭ قۇقىقتىق انىقتاماسى مەن گەرالديكالىق مازمۇنىن ءتۇسىندىرسىن. ۇشىنشىدەن، 2024 جانە 2026 جىلدارداعى بۇيرىقتاردا تەرميندەردىڭ وزگەرۋ سەبەپتەرىن جاريالاسىن. تورتىنشىدەن، قولدانىستاعى گەربتەرگە جۇرگىزىلگەن ساراپتامانىڭ ناتيجەسىن جانە ورتاق باعالاۋ ولشەمدەرىن ۇسىنسىن. بەسىنشىدەن، پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ قازاقشا تاقىرىبىنىڭ قالاي ازىرلەنگەنىن ءتۇسىندىرسىن.

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل تالاپتاردىڭ ءبارى نەگىزدى. مينيسترلىك ءار سۇراققا ءتيىستى قۇجاتپەن جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس. پرەزيدەنتتىڭ سوزىندە گەربتەردى بىرىزدەندىرۋ ناقتى اتالعان، ال وڭىرلىك سيمۆوليكانى ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ ءتارتىبىن رەتتەۋ كەڭىرەك مىندەت رەتىندە بەرىلگەن. وسى ەكى مىندەتتىڭ بايلانىسى نورماتيۆتىك قۇجاتتاردا دا، اتقارىلعان جۇمىستىڭ ەسەبىندە دە تۇسىنىكتى كورسەتىلۋى كەرەك.

ەڭ باستىسى – پرەزيدەنتتىڭ ءسوزى نەگە قاپەرگە الىنباعانداي كورىنەدى جانە ونىڭ تاپسىرماسى قالاي ورىندالدى؟ مينيسترلىك وسى سۇراقتان جالتارماي، گەربتەردى بىرىزدەندىرۋ بويىنشا قانداي جۇمىس جۇرگىزىلگەنىن، قانداي شەشىمدەر قابىلدانعانىن جانە قانداي ناتيجە الىنعانىن قۇجاتپەن كورسەتسىن. ەگەر «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى پرەزيدەنت اتاعان گەربتەردى قامتىسا، ونىڭ قۇقىقتىق ءارى گەرالديكالىق نەگىزىن دالەلدەسىن. ەگەر قامتىماسا، وندا پرەزيدەنت تاپسىرماسىنىڭ نىساناسى قالاي وزگەرگەنىن ءتۇسىندىرسىن.

ەرلان امىربەك: دەمەك، ماسەلە ءبىر سوزگە جارماسۋدا ەمەس، پرەزيدەنتتىڭ ناقتى تاپسىرماسى مەن ونى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان نورماتيۆتىك قۇجاتتىڭ اراسىنداعى سايكەستىكتە. مەملەكەت باسشىسى وڭىرلەر مەن قالالاردىڭ گەربتەرىن بىرىزدەندىرۋدى ناقتى ايتتى. كونستيتۋتسيانىڭ 42-بابى پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەت باسشىسى رەتىندەگى مارتەبەسىن ايقىندايدى. سوندىقتان ونىڭ جاريا تاپسىرماسىنىڭ مازمۇنى قالاي ىسكە اسىرىلعانى قوعامعا ناقتى ءارى نەگىزدى تۇسىندىرىلۋگە ءتيىس. مينيسترلىك بۇل ماسەلەدەن جالپىلاما جاۋاپپەن قۇتىلا المايدى.

پرەزيدەنت اتاعان گەربتەر نەگە قاعيدادا «وڭىرلىك نىشان» دەپ بەرىلگەن؟ بۇل تەرمين قانداي قۇقىقتىق جانە عىلىمي نەگىزبەن تاڭدالدى؟ ونى ەنگىزۋ كەزىندە قانداي ساراپتاما جۇرگىزىلدى؟ تاپسىرمانىڭ ناقتى ورىندالۋ ناتيجەسى قايدا؟ بۇيرىق قابىلداۋ – تاپسىرمانى ورىنداۋدىڭ دالەلى ەمەس. مينيسترلىك تەرمينولوگيالىق شەشىمنىڭ نەگىزىن، ساراپتاما قورىتىندىسىن جانە اتقارىلعان جۇمىستىڭ ناقتى ناتيجەسىن رەسمي قۇجاتتارمەن كورسەتۋگە ءتيىس.

پرەزيدەنت تاپسىرماسى ەسەپ ءۇشىن كەلتىرىلەتىن دايەكسوز ەمەس. ونىڭ مازمۇنى قالاي ورىندالعانى – جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قوعام الدىندا نەگىزدەۋگە ءتيىس مىندەتى.

Abai.kz