قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت تووقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارنالعان كەزەكتى جولداۋىندا مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعى، ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا مەن ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىن وركەندەتۋ جايىندا ناقتى ۇسىنىستارىن ايقىنداي كەلىپ، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالعان ەدى. قازاق قوعامىن ىزگىلەندىرۋگە قاتىستى بۇل ۇسىنىستار ەشكىمدى بەيجاي قالدىرماعانى انىق.

وركەنيەتتى قوعامنىڭ بولاشاعى  ءاربىر ادامنىڭ قۇقىعىن قۇرمەتتەپ، مۇمكىندىكتەرىن باعالاي بىلۋىمەن ولشەنەدى. سەبەبى، ءار ادام – قايتالانباس تۇلعا ەكەنى انىق. قايسىبىر ادامداردىڭ  مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولعانىمەن، ونىڭ ارمانى، ماقساتى، دارىنى مەن قابىلەتى شەكتەۋلى بولماۋى زاڭدىلىق. سوندىقتان ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردى قولداۋ، ولارعا قۇرمەتپەن قاراۋ – بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز.

ەڭ الدىمەن ينكليۋزيۆتى قوعام دەگەنىمىز نە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىكشى؟! ول – ەشكىمدى سىرت كەلبەتىنە، دەنساۋلىق جاعدايىنا نەمەسە جەكە ەرەكشەلىكتەرىنە قاراپ ءبولىپ-جارمايتىن، بارلىعىنا تەڭ مۇمكىندىك بەرەتىن ورتا. مۇنداي ورتادا ءار ادام ءبىلىم الۋعا، ەڭبەك ەتۋگە، شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا جانە قوعامدىق ومىرگە بەلسەندى قاتىسۋعا قۇقىلى. ينكليۋزيا ۇعىمىنىڭ  باستى ماقساتى – ادامداردى ءبىر-بىرىنەن ەرەكشەلىگىنە قاراي اجىراتۋ ەمەس، كەرىسىنشە، ولاردىڭ قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى بولۋىنا جاعداي جاساۋ.

ءبىز كۇندەلىكتى ومىردە ەرەكشە قابىلەتتەرى بار ادامداردىڭ اراسىندا ونەرگە، سپورتقا، عىلىمعا جانە باسقا دا سالالارعا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ جۇرگەن جانداردى كورىپ ءجۇرمىز ەمەس پە. ءبىر عانا سپورت سالاسىندا ەلىمىزدىڭ اتىن الەمگە ايگىلە جۇرگەن ۇلاندارىمىز قانشاما.  ولاردىڭ جەتىستىكتەرى بىزگە تاباندىلىقتىڭ، جىگەردىڭ جانە وزىنە دەگەن سەنىمدىلىكتىڭ قاجەتتىلىگىن  كورسەتەدى. وسىنداي ادامدار كۇندەلىكتى ومىردە كەزدەسەتىن قيىندىقتارعا قاراماستان، ءوز ارماندارىنا جەتىپ، وزگەلەرگە ۇلگى بولىپ ءجۇر. ولاردىڭ ەڭبەگىن باعالاپ، جەتىستىكتەرىنە قولداۋ كورسەتۋ – بارشامىزدىڭ  ادامگەرشىلىك ۇستانىمىمىزدى  تانىتادى.

ءبىز ايتىپ وتىرعان ينكليۋزيۆتى ورتانى قالىپتاستىرۋ ەڭ الدىمەن وتباسىنان، مەكتەپتەن جانە قوعامنان باستالادى. ول ءۇشىن مەكتەپتە بارلىق بالاعا تەڭ ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ماسەلەن، مۇعالىمدەر ءار وقۋشىنىڭ جەكە ەرەكشەلىگىن ەسكەرىپ، ونىڭ قابىلەتىن دامىتۋعا كومەكتەسكەنى ماڭىزدى. سونىمەن قاتار قوعامدىق ورىنداردا ارنايى پاندۋستاردىڭ، ليفتىلەردىڭ، قولجەتىمدى جولداردىڭ جانە قاجەتتى جاعدايلاردىڭ بولۋى دا ماڭىزدى. بۇل مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ وزدىگىنەن قوزعالۋىنا جانە قوعام ومىرىنە ەركىن ارالاسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

دەگەنمەن، ينكليۋزيا دەگەنىمىز تەك ماتەريالدىق جاعداي جاساۋمەن شەكتەلمەيتىنىن دە ءتۇسىنۋ كەرەك. مۇندا ءبىرىنشى ورىنعا  ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن كوزقاراسى مەن قارىم-قاتىناسى شىعارىلادى. كەيدە ورىنسىز سوزدەر، كەمسىتۋ، اياۋشىلىقپەن قاراۋ نەمەسە تۇسىنبەۋشىلىك تانىتۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاننىڭ  كوڭىلىنە قاياۋ ءتۇسىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءار ادامعا قۇرمەتپەن قاراپ، ونىڭ جەكە تاڭداۋىن، پىكىرىن جانە قادىر-قاسيەتىن باعالاۋىمىز اسا ماڭىزدى. كومەك قاجەت بولعان جاعدايدا الدىمەن رۇقسات سۇراپ، ادامنىڭ دەربەستىگىنە قۇرمەتپەن قاراعانىمىز ابزال.

ينكليۋزيۆتى قوعام قۇرۋ تۋرالى ءسوز بولعان كەزدە ارقايسىمىز بۇل ىسكە  وز ۇلەسىمىزدى قوسا الاتىنىمىزدى ەسكەرگەنىمىز ءجون . ول ءۇشىن وزگەلەردىڭ ەرەكشەلىگىن قابىلداپ، مەيىرىمدىلىك تانىتىپ، كەمسىتۋگە جول بەرمەۋىمىز اسا ماڭىزدى. بۇل جەردە قولداۋ كورسەتۋ دەگەنىمىز – بىرەۋدى اياۋ ەمەس، كەرىسىنشە ونىڭ مۇمكىندىكتەرىنە سەنۋ جانە دامۋىنا جاعداي جاساۋ.

قورىتىندىلاي كەلە، ەرەكشە قابىلەتتەرى بار ادامدارعا قولداۋ كورسەتى  – تەك بەلگىلى ءبىر توپتىڭ ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. ناعىز وركەنيەتتى قوعام ءار ادامنىڭ قۇندىلىعىن مويىنداپ، ەشكىمدى شەتتەتپەيدى. ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى ءتۇسىنىپ، قۇرمەتتەپ، تەڭ مۇمكىندىك بەرۋگە ۇمتىلعاندا عانا مەيىرىمدى، ادىلەتتى ءارى ينكليۋزيۆتى قوعام قالىپتاستىرا الامىز. ويتكەنى ءار ادام قۇرمەتكە لايىق، ال ءاربىر ادامنىڭ قوعامعا قوسار ۇلەسى بار.

قۋات قايرانباەۆ،

اقىن، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى

Abai.kz