كوكشەتاۋ ءسۇت زاۋىتى: سوت شەشىم قابىلدادى...
قۇنى 2,5 ملرد تەڭگەدەن اساتىن اكتيۆتەرى بار كوكشەتاۋداعى جۇمىس ىستەپ تۇرعان ءسۇت زاۋىتى رەسەي ازاماتى ارتەم كرەتسۋمەن بايلانىستى كومپانياعا نەبارى 50 مىڭ تەڭگەگە بەرىلگەن. كەلىسىم كاسىپورىندى قارجىلىق ساۋىقتىرۋ جانە ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەر اياسىندا جاسالعان. الايدا سوت مامىلەنى جارامسىز دەپ تانىدى، ال كاسىپورىنداعى ۇلەسكە قۇقىقتى الۋ جاعدايىنا بايلانىستى قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتىر. وسى كەزدە ارتەم كرەتسۋ رەسەيدىڭ ومبى قالاسىندا جاڭا ءىرى ءسۇت زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا نيەتتى، دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اڭگىمە «اگروپرودۋكت» توبىنا كىرەتىن ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورىندارى تۋرالى بولىپ وتىر. ارتەم كرەتسۋ بۇل توپقا ينۆەستور رەتىندە كەلگەن. الماتى، كوكشەتاۋ جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كاسىپورىنداردى قامتىعان رامالىق كەلىسىمگە سايكەس، ينۆەستور زاۋىتتاردى قارجىلىق ساۋىقتىرۋ، قارىزدارىن وتەۋ جانە ءوندىرىستى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردى ءوز موينىنا العان.
ميللياردتاعان اكتيۆ — سيمۆوليكالىق باعاعا
2026 جىلعى 3 اقپاندا «كوكشەتاۋ ءسۇت زاۋىتى بەلوگورە» جشس جارعىلىق كاپيتالىنداعى 100 پايىز ۇلەس «KazAgroCapital» جشس-نە 50 مىڭ تەڭگەگە بەرىلگەن.
ال كاسىپورىن اكتيۆتەرىنىڭ الدىن الا باعالانعان قۇنى 2,5 ملرد تەڭگەدەن اسادى. مۇنداي سيمۆوليكالىق باعانىڭ وزىندىك سەبەبى بولعان. بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا، مامىلەدەن تۇسكەن قارجى ولاردىڭ قالتاسىنا ەمەس، كاسىپورىننىڭ وزىنە سالىنىپ، زاۋىتتى ساۋىقتىرۋ مەن دامىتۋعا باعىتتالۋى ءتيىس بولعان.
الايدا بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ مالىمدەۋىنشە، ۋادە ەتىلگەن قارجىلىق ساۋىقتىرۋ جۇزەگە اسپاعان. وسىلايشا كورپوراتيۆتىك داۋ سوتقا دەيىن جەتتى. 2026 جىلعى 21 شىلدەدە الماتى قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتى جارعىلىق كاپيتالداعى 100 پايىز ۇلەستى ساتىپ الۋ-ساتۋ تۋرالى شارتتى جارامسىز دەپ تانىپ، ەكىجاقتى رەستيتۋتسيانى قولداندى. ياعني تاراپتاردى مامىلە جاسالعانعا دەيىنگى باستاپقى جاعدايعا قايتارۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلدى.
سوت ءوز شەشىمىندە شامامەن 2,5 ملرد تەڭگەگە باعالانعان اكتيۆتىڭ 50 مىڭ تەڭگەگە بەرىلۋى دەربەس ەكونوميكالىق ماعىناعا يە بولماعانىن جانە بۇل كادىمگى بيزنەستى ساتىپ الۋ-ساتۋ مامىلەسىنە جاتپايتىنىن اتاپ وتكەن.
دەگەنمەن بۇل شەشىم ازىرگە زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق. ارتەم كرەتسۋ سوت شەشىمىنە اپەللياتسيالىق تارتىپپەن شاعىم تۇسىرگەن.
قاتارىنان قىلمىستىق ءىس تە تەرگەلىپ جاتىر
ەكونوميكالىق داۋمەن قاتار الماتى قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىندە كاسىپورىننىڭ جارعىلىق كاپيتالىنداعى 100 پايىز ۇلەسكە الاياقتىق جولمەن زاڭسىز قۇقىق الۋ فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتىر.
تەرگەۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 190-بابى 4-بولىگى 2-تارماعى بويىنشا جۇرگىزىلۋدە. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ماتەريالدارىندا كرەتسۋ ا.ر. اتى اتالادى.
بۇل رەتتە سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ دەرەكتەرى جاريا ەتىلمەيتىنىن جانە بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ ارەكەتىنە تۇپكىلىكتى قۇقىقتىق باعانى تەك سوت قانا بەرە الاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ال قازاقستانداعى كاسىپورىندار، بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا، ءالى كۇنگە دەيىن ۋادە ەتىلگەن جاڭعىرتۋ مەن ءوندىرىستىڭ تولىق قالپىنا كەلۋىن كۇتىپ وتىر. وسى ۋاقىتتا ارتەم كرەتسۋدىڭ ەسىمى رەسەيدەگى جاڭا ءىرى ءسۇت جوباسىنا قاتىستى جاڭالىقتاردان كورىندى.
جاڭا ءسۇت زاۋىتى — ەندى ومبىدا
2026 جىلعى 9 قازاندا ومبى وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى ۆيتالي حوتسەنكو وڭىردە جاڭا ءسۇت زاۋىتىن سالۋ جوسپارى تۋرالى مالىمدەدى. جوبانىڭ قۇنى 5 ملرد رۋبلدەن اسادى.
DairyNews سالالىق باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، جوبانىڭ ينۆەستورى — لەنينگراد وبلىسىندا تىركەلگەن «مول فروست» جشق. كومپانيانىڭ قۇرىلتايشىسى ءارى باس ديرەكتورى رەتىندە ارتەم كرەتسۋ كورسەتىلگەن.
ءبىر قىزىعى، رەسەيدىڭ كەيبىر باسىلىمدارى بۇل جوبانى «قازاقستاننان كەلگەن ينۆەستورمەن» بايلانىستىرادى. الايدا ارتەم كرەتسۋ — رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ازاماتى.
سوندىقتان جاعداي بىرقاتار زاڭدى سۇراق تۋىنداتادى: قازاقستاندا رەسەيلىك ينۆەستور وتاندىق ءسۇت كاسىپورىندارىن قارجىلىق ساۋىقتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەر اياسىندا ولاردىڭ اكتيۆتەرىن باسقارۋعا كەلسە، جاڭا اۋقىمدى جوباسىن رەسەي اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.
قازاقستاندىق زاۋىتتاردىڭ جابدىقتارى قايدا؟
وسى جاعدايعا بايلانىستى كاسىپورىنداردىڭ بۇرىنعى مەنشىك يەلەرى وندىرىستىك اكتيۆتەردىڭ ساقتالۋىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە. ولار قازاقستانداعى ءسۇت زاۋىتتارىنىڭ جابدىقتارى ەل اۋماعىنان شىعارىلىپ، جاڭا جوبالاردا پايدالانىلۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپ بار ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. الايدا قازىرگى تاڭدا بۇل — بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ الاڭداۋشىلىعى عانا، تەرگەۋ نەمەسە سوت تاراپىنان دالەلدەنگەن فاكت ەمەس.
دەگەنمەن مۇلىكتىڭ قۇنى مەن جالعاسىپ جاتقان كورپوراتيۆتىك داۋدى ەسكەرە وتىرىپ، بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ پىكىرىنشە، اكتيۆتەردىڭ ساقتالۋى ماسەلەسى قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەرەكشە نازارىندا بولۋى ءتيىس.
««ءبىز زاۋىتتى اقشا ءۇشىن ەمەس، ونى ساقتاپ قالۋ جونىندەگى مىندەتتەمە نەگىزىندە بەردىك. الايدا ونىڭ ورنىنا سوت داۋى، قىلمىستىق ءىس جانە ومبىدا جاڭا زاۋىت سالىناتىنى تۋرالى جاڭالىقتاردى كورىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز — قازاقستانداعى جابدىق قازاقستاندا قالىپ، ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا جۇمىس ىستەۋى»، — دەدى كاسىپورىننىڭ بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنىڭ وكىلى.»
بۇگىندە جاۋابىن كۇتكەن بىرنەشە ماڭىزدى سۇراق بار
قازاقستانداعى ءسۇت زاۋىتتارىنىڭ جابدىقتارى قازىر قايدا جانە ولاردىڭ ساقتالۋىنا كىم جاۋاپ بەرەدى؟ الماتى، كوكشەتاۋ جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كاسىپورىنداردى قارجىلىق ساۋىقتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردىڭ تاعدىرى نە بولدى؟ قازاقستاندىق اكتيۆتەرگە قاتىستى داۋ ءالى تولىق شەشىلمەي جاتىپ، ومبىداعى ميللياردتاعان جوبا قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر؟
بۇل ساۋالدارعا ارتەم كرەتسۋدىڭ ءوزى جانە قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورگاندار جاۋاپ بەرۋى ءتيىس.
ويتكەنى اڭگىمە جاي عانا بۇرىنعى مەنشىك يەلەرى مەن ينۆەستور اراسىنداعى كورپوراتيۆتىك داۋ تۋرالى ەمەس. مۇندا جۇمىس ورىندارى، وندىرىستىك قۋاتتار، ميللياردتاعان تەڭگەگە باعالاناتىن اكتيۆتەر جانە ەڭ باستىسى — قازاقستانداعى كاسىپورىندار مەن ولاردىڭ جابدىقتارى الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا قىزمەت ەتە مە دەگەن ماسەلە تۇر.
Abai.kz