دۇيسەنبى, 16 قاراشا 2026
انە، كوردىڭ بە؟ 159 0 پىكىر 16 قاراشا, 2026 ساعات 13:56

يمپەريالىق ساعىنىش: رەسەيدە پەتر ءى مەن ءستاليننىڭ «قايتا ءتىرىلۋى» نەنى بىلدىرەدى؟

كوللاج: Abai.kz سايتىنان الىندى.

رەسەيلىك كينووندىرىستىڭ كۇزگى-قىسقى ماۋسىمى كرەملدىڭ رەسمي تاريحي تۇجىرىمداماسىمەن ۇندەسەتىن ەكى ءىرى جوبامەن اشىلىپ وتىر.

ولار — پاتشالىق ءداۋىردى دارىپتەيتىن «يمپەريانىڭ تۋى» (روجدەنيە يمپەري) كوركەم ءفيلمى مەن كەڭەستىك كەزەڭدى اقتاۋعا باعىتتالعان «ستالين» تەلەحيكاياسى. بۇل تۋىندىلار كينوتەاترلارعا شىقپاي جاتىپ-اق، رەسەيلىك قوعام مەن الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى اراسىندا قىزۋ پىكىرتالاس تۋدىردى.

«يمپەريانىڭ تۋى»: مەملەكەتتىك پروتەكتسيا جانە تاريحتى بۇرمالاۋ

رەجيسسەر اندرەي كراۆچۋك تۇسىرگەن، ال پروديۋسەرلەرىنىڭ قاتارىندا بيلىككە جاقىن نيكيتا ميحالكوۆ بار «يمپەريانىڭ تۋى» فيلمىنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان اكىمشىلىك-اقپاراتتىق پروپوگاندا كورسەتىلدى.

بيۋدجەتى 2 ميلليارد رۋبلدەن اساتىن جوبانى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ءوزى تىكەلەي جارنامالاپ، پەتەربورداعى ساراي كوپىرىنە فيلم ۇزىندىلەرى پروەكتسيالاندى. ءتىپتى «گوسۋسلۋگي» مەملەكەتتىك پورتالى ارقىلى ازاماتتارعا كينوعا وتباسىمەن بارۋ تۋرالى حابارلامالار جىبەرىلگەن. العاشقى دەمالىس كۇندەرى فيلم 236 ميلليون رۋبل كاسسا جيناعان.

كورەرمەندەر تۋىندىنىڭ اۋقىمدى ساحنالارى مەن پاتريوتتىق رۋحىن جوعارى باعالاسا، تاۋەلسىز تاريحشىلار مەن كينوسىنشىلار ءفيلمدى «اشىق ناسيحات قۇرالى» دەپ سىنادى.

تاريحشى ءھام سىنشى – دميتري تراۆين مەن ميحايل ەدەلشتەين: «بۇل فيلمدە تاريحي شىندىق مۇلدە جوق. رەسەي يمپەرياسى تەك وق-ءدارى تۇتىنىنەن ەمەس، كۇردەلى قارجىلىق جانە اكىمشىلىك رەفورمالاردان تۋعان ەدى. ال مۇنداعى باستى مەسسەدج:  مەملەكەت — بارىنەن جوعارى، باتىس — جاۋ، ال ۋكرايندەر — ساتقىن دەگەننەن وزگە ەشتەڭە جوق»، - دەپ اتاپ ءوتتى.

ساراپشى نادەجدا گينتتىڭ ايتۋىنشا، فيلمدە پەتر ءى-ءدىڭ شىركەۋ قوڭىراۋلارىن بالقىتۋ ءۇشىن پاتريارحتىڭ الدىندا تىزەرلەپ تۇرعان ءساتى كورسەتىلەدى. الايدا تاريحي دەرەكتەر بويىنشا، ول كەزدە رەسەيدە پاتريارح مۇلدە بولماعان (پاتريارح ادريان قايتىس بولىپ، پاتشا جاڭاسىن تاعايىنداماعان). بۇل — بۇگىنگى ساياسي كونيۋنكتۋرا مەن «ءداستۇرلى قۇندىلىقتار» يدەولوگياسىنا يكەمدەۋ ءۇشىن جاسالعان اشىق بۇرمالاۋ.

«ستالين» سەريالى جانە يدەولوگيالىق ەۆوليۋتسيا

جاقىن كۇندەرى جارىققا شىعاتىن 6 سەريالى «ستالين» ءفيلمى دە رەسەيلىك قوعامنىڭ قىزۋ تالقىسىن تۋدىرۋدا. ونىڭ رەجيسسەرى — كەزىندە كەڭەستىك جۇيەنى وتكىر سىناعان «يت جۇرەگى» (سوباچە سەردتسە) ءفيلمىن تۇسىرگەن، ال كەيىن كپرف قاتارىنا ءوتىپ، راديكالدى-پاتريوتتىق ۇستانىمعا كوشكەن 80 جاستاعى ۆلاديمير بورتكو.

«بۇگىنگى رەسەيلىك كينوتۋىندىلاردىڭ باعىتىن سارالاساق، ەكى ءتۇرلى يدەولوگيالىق جوبا كوزگە تۇسەدى. ءبىرىنشىسى — پاتشالىق ءداۋىردى دارىپتەيتىن «يمپەريانىڭ تۋى» ءفيلمى. مۇنداعى باستى كەيىپكەر — يمپەريانىڭ نەگىزىن قالاۋشى پەتر ءى. تۋىندىنىڭ باستى يدەولوگيالىق ماقساتى — كۇشتى دەرجاۆا مەن «ساتقىندىققا» قارسى كۇرەستى حالىق ساناسىنا ءسىڭىرۋ. الايدا بۇل جوبا قوعامدا ءتۇرلى ءپىكىر تۋدىرىپ، مەملەكەتتىك قاتاڭ جارنامانىڭ ارقاسىندا عانا كاسسا جيناعانىمەن، تاريحشىلار تاراپىنان وتكىر سىنعا ۇشىرادى.

ال ەكىنشىسى — كەڭەستىك كەزەڭدى اقتاۋعا باعىتتالعان 6 سەريالى «ستالين» جوباسى. بۇل تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى — 1945–1953 جىلدار ارالىعىن قامتيتىن يوسيف ستالين. اۆتورلاردىڭ كوزدەگەن يدەولوگيالىق ماقساتى — حح سەزدەن كەيىن قالىپتاسقان «ستالين تۋرالى ءميفتى» بۇزىپ، ديكتاتوردى قايتا اقتاۋ. بۇل رەتتە كورەرمەندەر مەن قاۋىمداستىقتىڭ رەاكتسياسى ەرەكشە — اسىرەسە رەجيسسەردىڭ وتكەن شىعارماشىلىعى مەن بۇگىنگى تۇبەگەيلى وزگەرگەن كوزقاراسى اراسىنداعى قايشىلىق كوپشىلىكتىڭ تاڭدانىسىن تۋدىرىپ وتىر»، - دەيدى ساراپشىلار.

گەوساياسي استار: تاريحتى ساياسي قارۋعا اينالدىرۋ

ماسكەۋدىڭ ونەر مەن كينەماتوگرافيانى يمپەريالىق سانانى جاڭعىرتۋعا جۇمىلدىرۋى حالىقارالىق باقىلاۋشىلاردىڭ دا نازارىنان تىس قالعان جوق. ۋاشيڭتون مەن ەۋروپا ساراپشىلارى مۇنداي مادەني ونىمدەردى كرەملدىڭ ىشكى اۋديتوريانى جۇمىلدىرۋ جانە سىرتقى ساياسي اگرەسسيانى اقتاۋ ستراتەگياسىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قاراستىرادى. تاريحتى كوركەمدىك تۇرعىدان قايتا جازۋ ارقىلى بيلىك بۇگىنگى ساياسي شەشىمدەرىنە وتكەن عاسىرلاردان تىرەك ىزدەۋدە.

نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى

Abai.kz

0 پىكىر