سارسەنبى, 18 قاراشا 2026
كۇبىرتكە 124 0 پىكىر 18 قاراشا, 2026 ساعات 14:19

ساپاسىز وقۋلىق – ۇلتتىڭ رۋحاني باتپاعى: قازاقستان قاي جولدى تاڭدايدى؟

سۋرەت: جي ارقىلى جاسالدى.

قازاقستاندىق مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ ساپاسى – جىلدار بويى قوعامنىڭ قىزۋ تالقىسىن، اتا-انالاردىڭ نارازىلىعىن تۋعىزىپ، ەمى تابىلمايتىن جازىلمايتىن جاراعا اينالدى.

الەۋمەتتىك جەلىلەردە وقۋلىق بەتتەرىنەن تابىلعان ورەسكەل قاتەلەر، قيسىنسىز ەسەپتەر مەن كۇماندى دەرەكتەر جاريالانعان سايىن، ەل اراسىنداعى داۋ دا بارىنشا كۇشەيە تۇسەدى.

وسى تۇيتكىلدى تۇڭعىش رەت جوعارى دەڭگەيدە مويىنداعان وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا قۇرىلتايدا وتكەن بريفينگتە ماڭىزدى مالىمدەمە جاساپ، قولدانىستاعى وقۋلىقتاردان 700-گە جۋىق ورەسكەل فاكتولوگيالىق قاتە انىقتالعانىن مالىمدەدى.

ەڭ سوراقىسى – وسى ۋاقىتقا دەيىن ميلليونداعان تيراجبەن باسىلىپ، بيۋدجەتتىڭ ميللياردتاعان قارجىسىنا ساتىپ الىنعان قاتە وقۋلىقتار ءۇشىن باسپالار دا، اۆتورلار دا مويىندارىمەن ەشقانداي زاڭدى جاۋاپكەرشىلىك كوتەرمەگەن.

قازىرگى تاڭدا مينيسترلىك قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىمەن بىرلەسىپ، وسى ولقىلىقتىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن جاڭا زاڭ نورمالارىن ازىرلەۋگە كىرىستى.

دەگەنمەن، باستى سۇراق ءالى دە اشىق قالىپ وتىر: قازاقستان وقۋلىق ساپاسىن تۇزەتۋ ءۇشىن الەمدىك تاجىريبەنىڭ قايسىسىنىڭ جالىنا جابىسۋى كەرەك؟

الەمدىك تاجىريبە: ءۇش ءتۇرلى جول، ءبىر ماقسات...

بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وزىق ەلدەردىڭ ۇستانعان باعىتتارىنا كوز جۇگىرتىپ كورەيىك:

فينليانديا ۇلگىسى: بۇل ەلدە ۇكىمەتتىڭ نەمەسە مينيسترلىكتىڭ «جالعىز رەسمي وقۋلىعى» دەگەن ۇعىم جوق. مەملەكەت تەك ورتاق ستاندارت قويادى، ال وقۋلىقتى جازۋ مەن تاڭداۋعا تولىق ەركىندىك بەرىلەدى. جۇيە باسپالاردىڭ ءوزارا ادال باسەكەسى مەن نارىقتاعى بەدەلىنە سۇيەنەدى. قاتە جىبەرگەن باسپا نارىقتان اۆتوماتتى تۇردە ىعىسىپ، قايراڭداعى قايىقتاي  وزىنەن ءوزى شىعىپ، قالادى.

وڭتۇستىك كورەيا ۇلگىسى: مۇندا وقۋلىقتار ءبىلىم مينيسترلىگىنە قاراستى ينستيتۋت ارقىلى اكادەميالىق، پەداگوگيكالىق جانە ەتيكالىق-لينگۆيستيكالىق قاتاڭ ءۇش ساتىلى ساراپتامادان وتەدى. سونىمەن قاتار، تسيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى قاتەلەردى لەزدە تۇزەتۋ تەتىگى جاقسى جولعا قويىلعان.

جاپونيا ۇلگىسى: جاپونيادا ءاربىر وقۋلىق مينيسترلىكتىڭ قاتاڭ ليتسەنزياسىنان وتەدى. تاۋەلسىز ساراپشىلار كوميسسياسى ءار ءسوزدى ايلاپ تەكسەرەدى. ەڭ باستىسى – ماقۇلدانعان وقۋلىق جوباسى الدىمەن قوعامنىڭ (اتا-انالار، مۇعالىمدەر) تالقىلاۋىنا اشىق ۇسىنىلىپ، سودان كەيىن عانا باسپاعا جىبەرىلەدى.

ءبىزدىڭ تاڭداۋ قانداي بولۋى ءتيىس؟

وسى ورايدا الدىمىزدا زاڭدى سۇراق تۇر: قازاقستان بۇل ءۇش جولدىڭ قايسىسىن تاڭداۋى كەرەك؟

بۇگىنگى قازاق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ شىندىعىنا ۇڭىلسەك، ءبىزدىڭ قوعامداعى باسپالار مەن اۆتورلار ءالى فينلياندياداعىداي "نارىقتىق بەدەل مەن ادال باسەكەگە" تولىقتاي سۇيەنە الاتىن دەڭگەيگە جەتكەن جوق. سەبەبى مەملەكەتتىك تاپسىرىس پەن بيۋدجەت قارجىسى بولىنگەن جەردە مونوپوليا مەن سالعىرتتىق قاتار جۇرەدى.

سوندىقتان قازاقستان ءۇشىن قازىرگى كەزەڭدە وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونيانىڭ قاتاڭ مەملەكەتتىك باقىلاۋ، كوپساتىلى ساراپتاما جانە زاڭدى جاۋاپكەرشىلىك تەتىكتەرىن ۇشتاستىرۋ – بىردەن-ءبىر دۇرىس جول بولۋعا ءتيىس دەمەكپىز.

مينيسترلىكتىڭ باسپالار مەن اۆتورلاردىڭ موينىنا زاڭدى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەۋ تۋرالى باستاماسى – سالانى ساۋىقتىرۋعا باعىتتالعان ءھام وتە-موتە دەر كەزىندە جاسالعان قادام. سەبەبى قارجىلىق نەمەسە قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىك بولماعان جەردە، ساپا دا، جاۋاپكەرشىلىك تە بولمايتىندىعى دا امبەگە ايان جايت.

مەكتەپ وقۋلىعى – جاي عانا بەلگىلى ءبىر ءپان بويىنشا بىلىمدەردىڭ جيىنتىعى ەمەس، بۇل – ۇلتتىڭ بولاشاق دۇنيەتانىمىن، ساناسىن قالىپتاستىراتىن ستراتەگيالىق قارۋ بولىپ يابىلادى. ونىڭ قاتەسىز، ساپالى بولۋى – مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمەن پارا-پار دۇنيە. ەندىگى كەزەكتە قابىلداناتىن زاڭ نورمالارى قاعاز جۇزىندە قالىپ قويماي، ءاربىر باسپا مەن اۆتوردىڭ جۇمىس ءستيلىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن قاتاڭ تەتىككە اينالۋى ءتيىس. ايتپەسە، ساپاسىز وقۋلىقپەن ساپالى ۇرپاق تاربيەلەۋ مۇمكىن ەمەس دۇنيە.

ءابىل-سەرىك الىاكبار

Abai.kz

0 پىكىر