قازۇۋ-دەگى قايعىلى وقيعا: اسىعىس ايىپتاۋ اقيقاتقا جەتكىزبەيدى
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاتاقحاناسىندا بولعان ستۋدەنت قازاسى قوعامدى ءدۇر سىلكىندىردى. جاس ادامنىڭ ءولىمى – ورنى تولماس قاسىرەت. مارقۇمنىڭ جاقىندارى ادىلدىك كۇتۋگە، ال ستۋدەنتتەر مەن اتا-انالار قاۋىپسىزدىككە قاتىستى ناقتى جاۋاپ الۋعا قۇقىلى.
بىراق قوعامنىڭ الاڭداۋشىلىعى جاپپاي ايىپتاۋعا ۇلاسپاۋى كەرەك. زاڭگەر جۇلدىز قاناتقىزىنىڭ ايتۋىنشا، جاۋاپكەرشىلىك الەۋمەتتىك جەلىدەگى پىكىرگە ەمەس، انىقتالعان فاكتىلەرگە سۇيەنۋى ءتيىس.
«جەكە جاۋاپكەرشىلىك بولجاممەن ەمەس، دالەلمەن انىقتالۋى ءتيىس»، – دەيدى ول.
قازىر اقشا تالاپ ەتۋ، قىسىم كورسەتۋ، الىمجەتتىك تۋرالى ءتۇرلى نۇسقالار ايتىلىپ جاتىر. ارقايسىسى تەكسەرىلۋى قاجەت. ەگەر ستۋدەنتتەرگە بۇرىننان قىسىم جاسالسا، ونى كىم بىلگەن؟ شاعىم تۇسكەن بە؟ تەرگەۋ وسى سۇراقتارعا دا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس.
زاڭگەردىڭ پىكىرىنشە، ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن باعالاۋ ناقتى مىندەتتەر مەن وكىلەتتىكتەرگە نەگىزدەلۋى كەرەك. جاتاقحاناداعى ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىككە كومەندانت، كۇزەت، قاۋىپسىزدىك قىزمەتى جانە ءتيىستى بولىمشەلەر جاۋاپ بەرەدى. ولاردىڭ قايسىسى ءوز مىندەتىن ورىندادى، قاي تۇستا ارەكەتسىزدىك بولدى – وسىنىڭ ءبارى انىقتالۋعا ءتيىس.
مىندەتتەردىڭ ءبولىنۋى باسشىلىقتى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ جۇمىسىنا جاۋاپ بەرۋدەن بوساتپايدى. الايدا قوعامدىق تالقىلاۋدا رەكتوردى قارالاۋعا باعىتتالعان، تاپسىرىسپەن جازىلۋى مۇمكىن ماتەريالداردىڭ بار-جوعىن دا نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. بىرەۋدىڭ قايعىسىن جەكە مۇددەسىنە پايدالانىپ، ودان بەدەل نە قارالىم جيناۋعا تىرىساتىندار بولۋى مۇمكىن. الايدا مۇنداي كۇدىك تە دالەلدى قاجەت ەتەدى. نەگىزدى سىن ايتىلۋى ءتيىس، ال قايعىلى وقيعانى جەلەۋ ەتىپ، دالەلسىز ايىپ تاراتۋ اقيقاتتى انىقتاۋعا كومەكتەسپەيدى.
وقيعادان كەيىن الەۋمەتتىك تۇراقتى دامۋ جونىندەگى پرورەكتور مەن فاكۋلتەت دەكانى قىزمەتىنەن بوساتىلدى. بىراق كادرلىق شەشىم تەرگەۋدىڭ ورنىن باسا المايدى. بىرەۋدى جۇمىستان شىعارۋ ارقىلى بارلىق سۇراققا جاۋاپ بەرىلدى دەۋگە دە، ونىڭ زاڭدىق كىناسى دالەلدەندى دەۋگە دە بولمايدى.
قوعامدىق تالقىلاۋدىڭ ورتاسىندا ستۋدەنتتەردىڭ وزدەرى قالىپ وتىر. ولارعا سەنىمدى اقپارات، پسيحولوگيالىق قولداۋ جانە قاۋىپ تونگەندە جۇگىنەتىن ناقتى كومەك تەتىگى قاجەت. تەكسەرىلمەگەن مالىمەت پەن تۇتاس ۋنيۆەرسيتەتكە تاعىلعان ايىپ ولاردىڭ الاڭىن كۇشەيتەدى.
قازۇۋ – مىڭداعان جاستىڭ بولاشاعى قالىپتاسىپ جاتقان، عىلىم مەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتىپ وتىرعان ىرگەلى وقۋ ورنى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جەتىستىكتەرى دە، وقىتۋشىلار مەن عالىمداردىڭ ەڭبەگى دە ءادىل باعالانۋى كەرەك. وسى بەدەلدى ساقتاۋدىڭ ەڭ سەنىمدى جولى – اشىقتىق، ناقتى جاۋاپكەرشىلىك جانە ستۋدەنت قاۋىپسىزدىگىن كۇندەلىكتى قامتاماسىز ەتۋ.
«بۇگىنگى باستى مىندەت – كىنالى دەپ ساناۋعا ىڭعايلى ادامدى ىزدەۋ ەمەس، اقيقاتتى انىقتاۋ، ادىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە مۇنداي قايعىلى وقيعالاردىڭ قايتالانباۋىنا جاعداي جاساۋ»، – دەيدى جۇلدىز قاناتقىزى.
Abai.kz