جۇما, 20 قاراشا 2026
كۇبىرتكە 108 0 پىكىر 20 قاراشا, 2026 ساعات 13:22

كومىر ءتۇتىنى جانە وا-داعى «تسيفرلىق يلليۋزيالار»

سۋرەت: جي ارقىلى جاسالدى.

ەكىباستۇزدا سالىناتىن الىپ داتا-ورتالىقتار القابى ءۇشىن «قازاقتەلەكوم» قازاقستاننىڭ دامۋ بانكىنەن (قدب) 50 ملرد تەڭگە قارىز الدى. جالپى قۇنى 236,8 ملرد تەڭگەگە باعالانعان جوباعا مەملەكەتتىك بانكتىڭ قانداي شارتپەن قارجى بولگەنى قۇپيا كۇيىندە قالىپ وتىر، الايدا بولىنگەن 50 ميللياردتىڭ قازىردىڭ وزىندە تولىق جۇمسالىپ قويعانى بەلگىلى بولدى.

اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكت (جي) داۋىرىندە مۇنداي باستامالار سىرتتاي ادەمى كورىنگەنىمەن، ماسەلەنىڭ ەكولوگيالىق، ەنەرگەتيكالىق جانە قارجىلىق استارىنا ۇڭىلسەك، كوڭىل كونشىتپەيتىن ءبىراز جايتتىڭ بەتى اشىلادى.

جابىق نەسيە مەن كۇماندى قارجىلىق سۇلبا

جوباعا «قازاقتەلەكومنىڭ» ەنشىلەس «قت-تەلەكوم» كومپانياسى جاۋاپتى. كومپانيا باسشىسى باعدات مۋسين جوباعا ميللياردتاعان دوللار تارتۋ ءۇشىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا وبليگاتسيا ساتۋدى، سونداي-اق قىتاي مەن اقش-تىڭ (بەيجىڭ مەن ۋاشيڭگتوننىڭ) قارجى ۇيىمدارىنان قارىز الۋدى كوزدەپ وتىر.

الايدا بىرنەشە وتكىر سۇراق تۋىندايدى:

اشىقتىقتىڭ جوقتىعى: مەملەكەتتىك بانكتەن الىنعان 50 ملرد تەڭگەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى مەن قايتارۋ مەرزىمى نەگە جاريا ەتىلمەيدى؟ حالىق قارجىسى ەسەبىنەن قۇرىلعان ينستيتۋتتىڭ شارتتارى نەگە جابىق؟

بولاشاق قارىز جۇكتەمەسى: 10 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا تارتۋ تۋرالى ۋادەلەر مەن NVIDIA, Microsoft, OpenAI, Google, Meta سياقتى الپاۋىتتاردىڭ اتىن اتاۋ ازىرگە تەك گرومكي مالىمدەمەلەر دەڭگەيىندە عانا. ناقتى كەلىسىمشارتتار مەن كەپىلدىكتەر جوق جەردە، ەلدىڭ سىرتقى جانە ىشكى قارىزىن ۇلعايتۋ قانشالىقتى اقىلعا قونىمدى؟ ⚠️

كومىرمەن قورەكتەنەتىن «جاساندى ينتەللەكت»

بۇل جوبانىڭ ەڭ قايشىلىقتى تۇسى — ەنەرگيا كوزى. قۋاتى باستاپقىدا 300 مۆت، كەيىن 1 گۆت بولاتىن، ال بولاشاقتا بۇكىل ەل بويىنشا 5 گۆت ەلەكتر قۋاتىن تالاپ ەتەتىن داتا-ورتالىقتاردى ەكىباستۇزدىڭ اشىق كارەردەن قازىلاتىن كومىرىن جاعۋ ارقىلى توقپەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان.

الەمنىڭ دامىعان ەلدەرى «جاسىل ەنەرگەتيكاعا» كوشىپ، داتا-ورتالىقتاردىڭ كومىرتەك ءىزىن ازايتۋعا تىرىسىپ جاتقاندا، قازاقستان ەڭ لاس ەنەرگيا كوزى — كومىردى جاعىپ، شەتەلدىك IT-كومپانيالاردىڭ سەرۆەرلەرىن سۋىتۋعا بەل بۋىپ وتىر. ەكولوگيالىق اۋىرتپالىق پەن كۇل-قوقىس جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ەنشىسىندە قالىپ، ال ەسەپتەۋ قۋاتى مەن پايدا شەتەلدىك الپاۋىتتارعا كەتپەك پە؟ بۇعان قوسا، قىستىگۇنى جىلۋ مەن جارىقتان تارشىلىق كورىپ، ەسكىرگەن جەو-لاردىڭ اپاتىنان كوز اشپاي وتىرعان ءوڭىر ءۇشىن قوسىمشا 1–5 گۆت جۇكتەمە ەنەرگەتيكالىق داعدارىستى ودان ءارى ۋشىقتىرۋى ابدەن مۇمكىن.

ورتالىق ازياداعى ورتاق دەرت: «مەگاجوبالار» سيندرومى

شىن مانىندە، بۇل جاعداي تەك قازاقستانعا عانا ءتان ەمەس، بۇكىل ورتالىق ازيا ايماعىندا بەلەڭ العان جۇيەلى دەرتتىڭ كورىنىسى. ايماق ەلدەرىنىڭ بيلىگى نەگىزگى ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەردى (اۋىز سۋ، ەسكىرگەن ەلەكتر جەلىلەرى، ەكولوگيا) شەشۋدىڭ ورنىنا، شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ الدىندا بەدەل جيناۋ ءۇشىن الىپ «تسيفرلىق حابتار»، «اقىلدى قالالار» مەن مەگاجوبالار سالۋعا قۇمار.

ورتالىق ازيادا مۇنداي باستامالار كوبىنە ءبىر ستسەناريمەن اياقتالادى:

  1. مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن نەمەسە دامۋ بانكتەرىنەن ميللياردتاعان قارجى بولىنەدى;
  2. جوبانىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىنا قوعامدىق باقىلاۋ بولمايدى;
  3. اقىرىندا تابيعي رەسۋرستار مەن ارزان ەنەرگيا شەتەلدىك ويىنشىلارعا سۋ تەگىن بەرىلىپ، قاراپايىم حالىققا قىمبات تاريفتەر مەن لاستانعان اۋا عانا قالادى.

ەكىباستۇزداعى داتا-ورتالىق القابى قازاقستاندى «عارىش پەن جەردى بايلانىستىراتىن بۋىنعا» اينالدىرا ما، الدە كەزەكتى قىمبات ءارى ءتيىمسىز امبيتسيانىڭ قۇربانى بولا ما — ونى ۋاقىت كورسەتەدى. بىراق ءدال قازىر 50 ميلليارد تەڭگەنىڭ قايدا جانە قالاي جۇمسالعانىنا قاتىستى سۇراقتار جاۋاپسىز قالىپ وتىر.

ءابىل-سەرىك الىاكبار

Abai.kz

0 پىكىر