Düysenbi, 1 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 11308. Jazılğandar — 5404. Qaytıs bolğandar — 41
Bilik 1158 2 pikir 11 Mamır, 2020 sağat 13:38

Prezident mälimdemesi

Memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaevtıñ Tötenşe jağday rejimin qamtamasız etu jönindegi memlekettik komissiyanıñ qorıtındı otırısında söylegen sözi:

Qwrmetti keñeske qatısuşılar!

Soñğı eki ay elimiz üşin oñay bolğan joq. Dağdarıs äli tolıq eñserilmey twr.

Degenmen, indettiñ şarıqtau şeginen öttik.

Tötenşe jağday rejimin qamtamasız etu jönindegi memlekettik komissiya auqımdı jwmıs atqardı.

Halıqtıñ densaulığın qorğau, olardıñ tabısın arttıru jäne biznesin qoldau üşin 500-ge juıq şeşim qabıldanıp, jüzege asırıldı.

Endi Tötenşe jağday rejimin qamtamasız etu jönindegi komissiya Ekonomikalıq ösimdi qalpına keltiru jönindegi memlekettik komissiya bolıp qayta qwrıladı.

Bügin bükil elimizdegi tötenşe jağday rejimi ayaqtaldı.

Alayda, keybir aymaqtarda derttiñ taraluı bäseñdemey otır.

İndet tolığımen joyılıp ketken joq. Pandemiya halıqtıñ densaulığına äli de qauipti.

Sondıqtan karantindik şekteuler är öñirdegi jağdaydıñ jaqsaruına qaray birtindep alınadı.

Soğan qaramastan köptegen salanıñ qızmeti qalpına kele bastadı.

Qazirdiñ özinde 1 million 100 mıñnan astam azamat jwmısqa şıqtı.

Büginnen bastap elimiz boyınşa dükenderdiñ birazı aşıladı, sän salondarınıñ, bilim ortalıqtarınıñ, tağı basqa nısandardıñ qızmeti qayta jandanadı.

Sayabaqtar aşıladı.

Jolauşılarğa arnalğan äue tasımalınıñ jwmısı qalpına keledi.

Bwğan deyin 6 qalanıñ äuejayı aşılğan bolatın. Endi oğan tağı 7 qala qosıladı.

Köptegen şekteuler alınıp tastaldı.

Alayda, kündelikti ömirde saqtıq şaraların qatañ wstanğan jön.

Ükimet jaña sanitarlıq erejelerdi dayındap, engizui qajet. Şağın, orta, iri kompaniyalar jaña erejelerge säykes jwmıs isteui kerek.

Äleumettik araqaşıqtıqtı saqtau, köpşilik jinalğan jerde betperde tağıp jüru qalıptı jağdayğa aynaluğa tiis.

Oblıstar arasındağı kölik qatınasına qatıstı şekteuler qala beredi.

Qoğamdıq kölikter jartılay jüktememen jwmıs isteydi.

Jolauşılardan betperde tağu talap etiledi.

Köşede toptasıp jüretinder 3 adamnan aspauı kerek.

Memlekettik qızmetşilerdiñ 50 payızı qaşıqtan jwmıs istey beredi.

Jeke käsiporın basşıları qanşa qızmetkerdi jwmısqa şığaratının özderi anıqtauğa tiis.

Jwrttıñ köbi äli de üyde otıra twrğanı dwrıs bolar edi. Bwl – eñ aldımen, adamdardıñ qauipsizdigine baylanıstı mäsele.

Jwmıs ornında äleumettik araqaşıqtıq jäne qatañ sanitarlıq rejim saqtaluı qajet.

İndettiñ ekinşi kezeñi bastalıp ketui mümkin.

Sondıqtan, özimizdiñ aman-saulığımızğa, eñ aldımen, özimiz jauaptı boluımız kerek.

İndet qayta örşigen jağdayda Ükimet naqtı şwğıl is-qimıl josparın dayındaydı.

Özderiñizge mälim, meniñ tapsırmam boyınşa elimizde dağdarısqa qarsı şaralardıñ eki toptaması jüzege asırıluda.

4,5 millionnan astam adamğa 42500 teñge köleminde qarjılay kömek körsetilude.

1 millionnan astam azamatqa azıq-tülik pen twrmıstıq zattar ülestirilude.

Kommunaldıq tölemderdiñ tarifi tömendetildi.

Onı töleu üşin asa mwqtaj jandar qosımşa kömek aladı.

2 millionğa juıq azamattıñ nesie töleu merzimi keyinge şegerildi.

Qoljetimdi nesie beru, köktemgi egis nauqanın jürgizu, jwmıs orındarın aşu jäne saqtau üşin aytarlıqtay qarajat bölindi.

700 mıñnan astam kompaniya men käsipkerler üşin salıq jüktemesi azaytıldı.

Sol arqılı olar 1 trillion teñgege juıq qarjı ünemdeuge mümkindik aldı.

Jwmıs barısında olqılıqtardıñ bolğanın da moyındauımız kerek.

İndet köp taralıp, ekonomikalıq mäseleler qattı uşığıp ketkeni ras.

Soğan oray, biz der kezinde şwğıl şaralar qabıldadıq.

Köptegen mäsele qoğam ökilderiniñ belsene qatısuı arqılı şeşildi.

Bwl «Halıq ünine qwlaq asatın memleket» twjırımdamasın jüzege asırudıñ mañızdı kezeñine aynaldı.

Koronavirus pandemiyası älemdik recessiyanıñ bastaluına sebep boldı.

Tipti wzaqqa sozılatın ekonomikalıq dağdarısqa da alıp kelui äbden mümkin.

Jer-jerde protekcionizmniñ küşeyui beleñ aluda.

Ekonomikanıñ twtas salaları toqırauğa wşırap jatır.

400 millionnan astam käsiporın bankrot boludıñ aldında twr.

Älemdegi eñbekke jaramdı halıqtıñ jartısına juığınıñ tabısı azaydı.

Sarapşılar jahan ekonomikası soñğı jüz jıl işinde bolmağan deñgeyge tüsetinin boljap otır.

Osınday jağdayğa qaramastan, elimiz birqatar basımdıqqa ie bolıp otırğanın  aytqım keledi.

Bizde qarjı rezervi jetkilikti jäne memleket qarızınıñ kölemi mümkindigimizge oraylas.

Eñ bastısı, biz jaña ahual jağdayında jwmıspen qamtamasız etu jäne ekonomikalıq tiimdilikti arttıru üşin resurstardı qayda jwmsau kerektigin bilemiz.

Endi dağdarıs kezindegi jäne odan keyingi damudıñ basımdıqtarına toqtalıp öteyin.

Eñ bastısı, barşa azamattardıñ ömiri men densaulığın saqtau.

Azamattardıñ tabısın arttıru.

Biznesti qoldau jäne onı damıtu. Bilim jäne ğılım jüyesin jetildiru.

Juıq arada eñ özekti degen mınaday mäselelerdi şeşuimiz kerek.

Pervoe. Povışenie samodostatoçnosti kazahstanskoy ekonomiki.

Dlya etogo sleduet razvivat' novıe peredelı v promışlennosti na osnove imeyuşeysya moşnoy sır'evoy bazı.

Nam pridetsya po-novomu vzglyanut' na buduşuyu strukturu kazahstanskoy ekonomiki. Opredelit' rol' kajdogo iz ee glavnıh sektorov: promışlennogo, energetiçeskogo, sel'skohozyaystvennogo, servisnogo. Drugimi slovami, nujno v sroçnom poryadke vıstroit' novuyu strukturu ekonomiki.

Oçevidno, çto znaçitel'nıh reform potrebuet energetiçeskiy sektor. Posle krizisa on ne budet prejnim. V srednesroçnom periode dvijenie v storonu «zelenoy energetiki» – nasuşnaya neobhodimost'.

Potrebuet peresmotra naş podhod i k industrializacii – sleduet opredelit' real'nıe vozmojnosti na eksportnom i vnutrennem rınkah, nametit' dostijimıe celi, instrumentı i idti vpered.

Gramotnoe ispol'zovanie goszakupok i zakupok kvazigossektora neobhodimo rassmatrivat' kak sredstvo vosstanovleniya ekonomiçeskoy aktivnosti.

Osobıy poryadok gosudarstvennıh zakupok, napravlennıy na podderjku oteçestvennıh tovaroproizvoditeley, prodoljit svoe deystvie do avgusta tekuşego goda.

Maksimal'noe ispol'zovanie oteçestvennıh materialov i oborudovaniya budet zafiksirovano kak prioritetnoe uslovie razvitiya biznesa.

Po infrastrukturnım programmam predstoit povısit' tekuşiy uroven' lokalizacii s 40 do 60-70%.

Ocenka rabotı Pravitel'stva, akimov i rukovoditeley kompaniy kvazigossektora budet osnovıvat'sya, v osnovnom, na etom pokazatele.

Tekuşaya situaciya naglyadno, podtverdila izvestnuyu istinu: prodovol'stvennaya bezopasnost' – klyuçevoy element bezopasnosti gosudarstva v celom.

Poetomu mı prodoljim okazıvat' maksimal'nuyu podderjku agrariyam.

Dopolnitel'no k uje realizuemım forvardnım zakupkam budut rasşirenı mehanizmı finansirovaniya putem vvedeniya offteyk-kontraktov i restrukturizacii zadoljennosti po kreditam «KazAgro».

V Kazahstane poryadka 1 milliona 700 tısyaç liçnıh podsobnıh hozyaystv.

Odnako ih produkciya ne prodaetsya oficial'no çerez torgovıe ob'ektı i ne postupaet na pererabatıvayuşie predpriyatiya.

Gosudarstvo ne poluçaet ot nih nalogov, zanyatıe v takih hozyaystvah praktiçeski ne zaşişenı social'no.

Poruçayu Pravitel'stvu sovmestno s NPP «Atameken» zapustit' v neskol'kih regionah pilotnıy proekt po razvitiyu kooperacionnoy cepoçki na sele «ot polya do prilavka».

Zatem mojno pristupit' k masştabirovaniyu proekta i k seredine 2021 goda razrabotat' polnocennuyu Programmu.

V hode realizacii dannoy programmı budet primeneno l'gotnoe mikrokreditovanie po stavke 6% godovıh po linii «KazAgro» s ispol'zovaniem instrumentov garantirovaniya Fonda «Damu».

Sleduet takje naladit' sistemu postoyannogo zakupa i sbıta, zapustit' obuçenie i povışenie agrokompetenciy uçastnikov.

Vse eto povısit dohodı okolo 2 millionov sel'çan, uveliçit zagruzku oteçestvennıh sel'hozpredpriyatiy s 53 do 70% i snizit import social'no znaçimıh produktov.

Ekinşi. Biz «Jwmıspen qamtu jol kartası» bağdarlamasın jüzege asıruğa 1 trillion teñgege juıq  qarjı bölip otırmız.

Bwl – qomaqtı qarajat. Onı şağın biznesti nesieleuge de paydalanuğa boladı.

Sonıñ bäri qwzırlı orındardıñ baqılauında bolıp, tolığımen maqsatqa say jwmsaluğa tiis.

Osı kürdeli kezeñde qarjılandırılıp jatqan jobalar arqılı eñ aldımen jaña jwmıs orındarın aşu qajet.

Bwğan jwmısşılardı barınşa köptep tartu kerek.

Ünemi ekonomikalıq tabıs äkeletin nemese adami kapitaldı damıtatın bastamalar qolğa alınuı qajet.

Osığan oray, mektep, auruhana jäne basqa da nısandar salınıp, jañğırtu jwmıstarı jürgiziluge tiis.

Birkelki nısandardıñ är aymaqtağı qwnı öte alşaq boluına jol bermeu asa mañızdı.

Ökinişke qaray, mwnday jağday bizde köp kezdesedi.

Jüzege asqan jobalardıñ äleumettik-ekonomikalıq tiimdiligine taldau jasaladı.

Tret'e. Moşnım stimulom razvitiya ekonomiki, rosta zanyatosti i faktorom social'noy podderjki doljno stat' stroitel'stvo dostupnogo jil'ya.

Iniciirovannaya Elbası programma «7-20-25» pridala bol'şoy impul's ipoteçnomu kreditovaniyu i jilişnomu stroitel'stvu.

Dlya reşeniya voprosov oçerednikov poruçayu zapustit' novıy proekt po obespeçeniyu kreditnım jil'em «5-10-20». Na eti celi v ramkah antikrizisnıh sredstv mı napravim 390 mlrd. tenge.

V etom godu zaplanirovanı rekordnıe ob'emı stroitel'stva v strane – 15 mln. kv. metrov, ili 150 tısyaç kvartir i domov.

Vajno prodoljit' rabotu po uluçşeniyu jilişnıh usloviy naşih grajdan. Po suti, eto odno iz strategiçeskih napravleniy rabotı Pravitel'stva. Dlya etogo predstoit modernizirovat' institucional'nuyu strukturu.

Pravitel'stvu sleduet do konca goda sozdat' na osnove AO «JSSBK» («Jilstroysberbank Kazahstana») polnocennıy institut razvitiya i podderjki – «Otbası bank», kotorıy budet centralizovano osuşestvlyat' uçet, postanovku i raspredelenie jil'ya.

Prodoljeniem sistemnıh preobrazovaniy v etoy sfere stanet ispol'zovanie naşimi grajdanami çasti svoih pensionnıh nakopleniy na celi uluçşeniya jilişnıh usloviy.

YA ranee daval takoe poruçenie, no v svyazi s rejimom ÇP obsujdenie zatyanulos'. Pora prinyat' reşenie. Pravitel'stvo doljno opredelit'sya so svoimi podhodami do 1 iyulya.

Çetvertoe. Sçitayu, çto vo imya social'noy spravedlivosti prişlo vremya prorabotat' vopros vvedeniya progressivnoy şkalı individual'nogo podohodnogo naloga v otnoşenii zarabotnıh plat i drugih vidov dohoda.

Smısl progressivnoy şkalı v tom, çto grajdane s nevısokimi zarplatami budut platit' men'şe, çem segodnya, a dlya vısokooplaçivaemıh rabotnikov summa uplaçivaemogo naloga vozrastet.

Naşa osnovnaya cel' – vıvesti iz «teni» naibolee massovıy, neprozraçnıy nijniy segment zarabotnıh plat. Esli stavka po nim sokratitsya, budet men'şe stimulov platit' v konverte.

V usloviyah snijeniya dohodov naseleniya vajno prodoljit' monitoring sostoyaniya rınka potrebitel'skogo kreditovaniya, çtobı ne dopustit' rost dolgovoy nagruzki grajdan.

Agentstvo po regulirovaniyu finansovogo rınka doljno rassmotret' vozmojnost' reabilitacii zaemşikov, imeyuşih problemnıe zaymı.

Sleduet takje peresmotret' podhodı k rasçetu stavki voznagrajdeniya po zaymam v zavisimosti ot tipa zaemşika i tipa produkta.

Dlya zaşitı interesov grajdan budet usilen kontrol' za nebankovskimi kreditnımi organizaciyami, a so sleduyuşego goda vvoditsya licenzirovanie mikrofinansovoy deyatel'nosti.

Hoçu ostanovit'sya eşe na odnom aspekte naşey social'noy politiki.

Usloviem poluçeniya novoy social'noy vıplatı bıla uplata ESP. Bolee 40% ee poluçateley – lyudi, vpervıe vıplativşie ESP.

Eto imenno te grajdane, kotorım nujna real'naya gosudarstvennaya pomoş'. Ih neobhodimo maksimal'no vovlekat' v ekonomiku.

Nel'zya dopustit', çtobı eti lyudi opyat' uşli «v ten'», ostalis' odin na odin so svoimi problemami.

Ved' na gosudarstvennuyu podderjku, social'nuyu zaşitu pri nastuplenii neblagopriyatnıh usloviy, dostoynuyu pensiyu v buduşem mojet rassçitıvat' prejde vsego tot, kto rabotaet oficial'no, platit nalogi.

Poetomu imenno takie grajdane naryadu s vremenno bezrabotnımi doljnı stat' predmetom pristal'nogo vnimaniya Pravitel'stva i akimov.

V ramkah rınoçnoy ekonomiki vremenno poteryat' rabotu mojet kajdıy, v svyazi s çem Pravitel'stvu sleduet maksimal'no uprostit' registraciyu na birje truda, sokratit' procedurı, vremya poluçeniya statusa bezrabotnogo i sootvetstvuyuşego posobiya.

Pyatoe. Podderjka nacional'nogo biznesa.

V usloviyah padeniya sprosa, snijeniya rınoçnoy stoimosti aktivov i zalogov krayne vajno ispol'zovat' instrument garantirovaniya kreditov Fondom «Damu».

Garantii fonda budut rasprostranenı na zaymı, vıdavaemıe v ramkah programmı Nacbanka po kreditovaniyu oborotnıh sredstv.

Ee ob'em, napomnyu, sostavlyaet 600 mlrd. tenge i pri neobhodimosti budet uveliçen.

Dlya rasşireniya kreditovaniya ekonomiki Agentstvom po regulirovaniyu i razvitiyu finrınka prinyatı merı po oslableniyu prudencial'nıh normativov i snijeniyu davleniya na likvidnost'.

Eto pozvolilo vısvobodit' v bankovskom sektore okolo 600 mlrd. tenge, kotorıe doljnı bıt' napravlenı v ekonomiku stranı.

Sleduet vırabotat' dopolnitel'nıy kompleks vremennıh prudencial'nıh mer, rasşiryayuşih vozmojnosti bankov kreditovat' ekonomiku.

Otdel'nogo vnimaniya trebuet mikro- i maloe predprinimatel'stvo. Ih vozmojnosti polnocenno pol'zovat'sya standartnımi bankovskimi produktami sil'no ograniçenı.

V svyazi s çem poruçayu predusmotret' special'nıe merı dlya malogo biznesa v ramkah programmı «Dorojnaya karta biznesa».

Pravitel'stvo i «Atameken» doljnı opredelit'sya po ob'emu finansirovaniya dannogo napravleniya.

Eşe odnoy meroy podderjki biznesa stanet rasşirenie pereçnya otrasley, kotorım banki i drugie finansovıe organizacii predostavlyayut otsroçku platejey po kreditam.

Tuda doljnı bıt' vklyuçenı torgovlya, obrabatıvayuşaya promışlennost', transport i skladirovanie, projivanie i pitanie, informaciya i svyaz', obrazovanie i zdravoohranenie.

Sozdanie diversificirovannoy ekonomiki s uporom na obrabatıvayuşuyu promışlennost' ostaetsya naşim prioritetom.

Dlya realizacii dolgosroçnıh proektov v etom sektore nujno obespeçit' dopolnitel'nuyu kapitalizaciyu Banka razvitiya Kazahstana.

Krome togo, za sçet sredstv, sobiraemıh v ramkah rasşirennıh obyazatel'stv proizvoditeley, mojno sozdat' Fond razvitiya promışlennosti. Ego rabota budet napravlena na obespeçenie dostupnogo kreditovaniya prorıvnıh obrabatıvayuşih predpriyatiy po stavke ne bolee 3%.

Şestoe. V usloviyah usilennoy konkurencii za inostrannıy kapital sleduet pereyti na pryamuyu rabotu s kajdım derjatelem kapitala.

Predstoit razrabotat' individual'nıe merı podderjki dlya kajdogo investora na osnove prioritetnosti i potencial'nogo effekta na ekonomiku v celom.

V ramkah etoy vajnoy rabotı Pravitel'stvo doljno obespeçit' rejim stabil'nosti vsego investicionnogo zakonodatel'stva dlya strategiçeskih investorov v prioritetnıh otraslyah.

Predstoit  aktivizirovat' ispol'zovanie potenciala Mejdunarodnogo finansovogo centra «Astana» dlya privleçeniya investiciy i razvitiya fondovogo rınka.

Eto osobenno vajno v svete predstoyaşey privatizacii gosaktivov.

Sleduet takje obespeçit' dostup kazahstanskih predprinimateley k ispol'zovaniyu preimuşestv angliyskogo prava i arbitraja MFCA pri reşenii biznes-sporov.

Nujno naçat' rabotu po poetapnomu perevodu otdel'nıh struktur, prinadlejaşih nacional'nım kompaniyam, iz inostrannıh yurisdikciy v MFCA.

Mı ne smojem dobit'sya doveriya inostrannıh investorov, esli naşi sobstvennıe kompanii vıbirayut inostrannıe yurisdikcii.

Pravitel'stvo, MID i zagranpredstavitel'stva doljnı usilit' prodvijenie programmı investicionnogo nalogovogo rezidentstva MFCA.

Administraciya Centra rabotaet nad novoy Strategiey do 2025 goda.

V tekuşih neprostıh usloviyah klyuçevuyu rol' priobretaet doverie investorov, biznesa k nacional'noy valyute, denejno-kreditnoy politike.

V etoy svyazi çrezvıçayno vajno dobit'sya umen'şeniya spekulyativnıh atak na nacional'nuyu valyutu. Eto zadaça Nacional'nogo banka i Agentstva po regulirovaniyu finansovogo rınka.

Sed'moe. K sojaleniyu, kak i vo vsem mire, nam ne udastsya sohranit' vse predpriyatiya i vse raboçie mesta, obespeçit' stabil'nost' kajdogo biznesa.

Poetomu vajno na normativnom urovne priznat' vvedenie rejima çrezvıçaynogo polojeniya fors-majornım obstoyatel'stvom dlya sektorov ekonomiki, naibolee postradavşih ot vvedeniya rejima ÇP.

Pri etom pri obraşenii v sud predstaviteley individual'nıh predprinimateley i malogo biznesa çrezvıçaynoe polojenie doljno priznavat'sya fors-majornım obstoyatel'stvom.

Takje vajno v etot neprostoy period podderjivat' ekonomiçeskuyu aktivnost' deystvuyuşih predprinimateley, zaşişat' çastnuyu sobstvennost' i konkurenciyu.

S cel'yu nedopuşeniya davleniya so storonı nedobrosovestnıh kreditorov poruçayu priostanovit' vozbujdenie procedurı bankrotstva v otnoşenii yuridiçeskih lic i individual'nıh predprinimateley do 1 oktyabrya tekuşego goda.

Dalee. V rezul'tate predıduşih krizisov na balansah bankov skopilos' znaçitel'noe koliçestvo nerabotayuşih aktivov, kotorıe isklyuçenı iz ekonomiçeskogo oborota.

Bankovskim strukturam neobhodimo razrabotat' predmetnıe planı po realizacii nerabotayuşih aktivov, odnovremenno usiliv kontrol' i ocenku otvetstvennogo personala bankov.

Agentstvu po regulirovaniyu i razvitiyu finansovogo rınka v ramkah risk-orientirovannogo nadzora trebuetsya usilit' monitoring i kontrol' rabotı bankov so stressovımi aktivami.

Sistemnım reşeniem yavlyaetsya sozdanie civilizovannogo rınka nerabotayuşih aktivov. Sleduet sozdat' prostoy i raboçiy mehanizm sek'yuritizacii i strahovaniya.

*  *  *

Azamattardı qoldau men biznesti damıtuğa arnalğan osı jäne basqa da şaralardı jüzege asıru üşin Ekonomikalıq ösimdi qayta qalpına keltiru jönindegi keşendi jospar äzirlenip jatır.

Bwl jospar juıq arada bekitiledi.

Memlekettik organdar onı jüzege asırudıñ barlıq joldarın mwqiyat pısıqtauı qajet.

Sonday-aq, olar özderiniñ orınsız äreketteri arqılı bwl şaralardıñ mañızdılığın joqqa şığaruğa jol bermeui kerek.

Dağdarıstıñ kürdeli kezeñin qalay eñseretinimiz, elimizdi jäne ekonomikanı odan äri damuğa qalay beyimdeytinimiz osığan baylanıstı.

Biz dağdarıs saldarınan älemdegi ahualdıñ jäne wlttıq ekonomikanıñ tübegeyli özgergenin anıq körip otırmız.

Qazirgi ahual men faktorlar, aldağı özgerister 2025 jılğa deyingi strategiyalıq damu josparınıñ jaña nwsqasında eskeriluge tiis.

Josparda ekonomikanı jäne memleketti basqaru isin barınşa jandandıratın  institucionaldıq jäne qwrılımdıq reformalar qamtıluı qajet.

Uvajaemıe kollegi!

Tekuşiy krizis pokazal vsemu miru, naskol'ko vajnı voprosı social'noy sferı: medicinı, obrazovaniya, social'noy zaşitı.

Nam neobhodimı korennıe preobrazovaniya, napravlennıe na povışenie kaçestva sistemı ohranı zdorov'ya, polnocennoe tehnologiçeskoe pereoborudovanie meduçrejdeniy, povışenie kompetenciy medicinskogo personala.

Trebuetsya adaptaciya sistemı k bıstromu reagirovaniyu na çrezvıçaynıe situacii lyubogo haraktera.

Doljnı bıt' vırabotanı podhodı dlya infekcionnogo kontrolya naseleniya, vnedreniya telemedicinı i udalennoy diagnostiki.

Predstoit kardinal'no usilit' nacional'nuyu sanitarno-epidemiologiçeskuyu slujbu.

Po vsey vidimosti, COVID-19 i podobnıe emu virusı ne yavlyayutsya odnorazovım yavleniem. Poetomu nam sleduet bıt' postoyanno gotovımi ne tol'ko s praktiçeskoy, no i s nauçnoy toçki zreniya.

Pravitel'stvu sleduet sformirovat' Sovet po biologiçeskoy bezopasnosti s privleçeniem avtoritetnıh uçenıh i ekspertov.

Obrazovanie sleduet sdelat' gorazdo bolee gibkim, sleduet razrabotat' protokolı i metodiki obuçeniya detey i studentov v udalennom rejime, zaverşit' real'nuyu cifrovizaciyu vseh uçebnıh zavedeniy stranı.

Neobhodimo forsirovanno vnedryat' sovremennıe distancionnıe tehnologii. Predstoit peresmotret' soderjanie obrazovatel'nıh programm, sdelat' ih dostupnımi i interaktivnımi.

Podgotovka samih pedagogov doljna osuşestvlyat'sya s uçetom novıh trebovaniy.

Vajneyşim napravleniem Strategiçeskogo plana stranı stanut preobrazovaniya sistemı gosudarstvennogo upravleniya.

Novıe podhodı budut vnedryat'sya, v tom çisle i v sootvetstvii s postpandemiçeskim pereosmısleniem obstanovki.

Uspeşno realizovannıy udalennıy format rabotı pokazal vostrebovannost' i adekvatnost' primeneniya sovremennıh tehnologiy pri prinyatii vajnıh gosudarstvennıh reşeniy.

Predlagayu v kaçestve ustoyavşegosya novşestva maksimal'no provodit' soveşaniya i zasedaniya Pravitel'stva, ministerstv, akimatov v distancionnom formate.

Sleduet isklyuçit' nenujnıe procedurı, soglasovaniya, soveşaniya, pustuyu tratu vremeni i sredstv. Eta praktika izjila sebya. Reşeniya nujno prinimat' bıstro, i, samoe glavnoe, vıpolnyat' ih.

Vajno sohranit' opredelennıy zaryad iniciativnosti, prinyatiya otvetstvennosti na sebya i v postvirusnıy period.

Nam nujen obnovlennıy effektivnıy i kompaktnıy gosapparat, bıstro i operativno prinimayuşiy reşeniya v otvet na izmenenie obstanovki.

Prodoljitsya reforma gosudarstvennıh institutov razvitiya.

V ramkah realizacii moego Poslaniya narodu reformirovanie ih strukturı, utoçnenie celey i zadaç, nakonec, naçalos'.

Predstoit do konca reşit' voprosı dublirovaniya ryada funkciy, voprosı dal'neyşey privatizacii, dostupa oteçestvennıh predprinimateley k zakupkam kvazigossektora.

Sleduet pereosmıslit' sut' koncepcii elektronnogo pravitel'stva, polnost'yu vıvesti v rejim onlayn operacii po poluçeniyu konsul'taciy, spravok, podaçi zayavleniy, a yazık «egov» sdelat' prostım i ponyatnım dlya naseleniya.

Obşenie mejdu biznesom i gosudarstvom polnost'yu pereydet v cifrovoy format i stanet beskontaktnım.

Dlya etogo budet zaverşena ocifrovka vsego processa poluçeniya gosudarstvennıh uslug i mer podderjki.

Vajno pridat' novıy impul's vsem processam cifrovizacii ekonomiki i obşestva.

Qwrmetti äriptester!

1 mamır küni Özbekstan Respublikasındağı Sardoba su qoyması bögetiniñ bwzıluı saldarınan Türkistan oblısında su tasqını boldı.

Bwl – tehnogendi sipattağı tötenşe jağday.

Maqtaaral audanına qarastı 5 auıldıñ 1 mıñnan astam twrğın üyin su basıp qaldı.

Sonday-aq 9 eldi mekendi su basu qaupi tuındadı.

Şwğıl qabıldanğan şaralardıñ arqasında su tasqınınıñ äri qaray taraluına jol bermedik.

Qazir su tasqınınıñ zardaptarın joyu, tazalau jwmıstarı jürgizilude.

Qoğamdıq tärtip pen twrğındardıñ dünie-mülkiniñ saqtaluın qamtamasız etu bastı nazarda.

Biz audannıñ kündelikti tirşiligin qayta qalpına keltiru üşin qajetti şaralar qabıldaymız.

Jalpı küzge deyin qirağan üylerdiñ ornına jaña twrğın üyler salınadı.

Zardap şekken ärbir adamğa  100 mıñ teñge köleminde ötemaqı tölenedi.

Mal şığını, tasqınnıñ auıl şaruaşılığı alqaptarına tigizgen ziyanı öteledi.

Jalpı, zardap şekken auıldardıñ ärbir azamatı qamqorlıqsız qalmaydı. Olarğa järdem beremiz.

Zardap şekken audanğa kömektesip jatqan azamattardıñ bärine rizaşılığımdı bildiremin.

Tasqın bolğan jerde äkimdik, sonday-aq, Qorğanıs ministrligi,  Wlttıq wlan men Tötenşe jağday jönindegi komitet bölimşeleri jäne policiya qızmetkerleri jwmıs isteude.

Otandıq jäne şeteldik iri biznes ökilderi de zardap şekken twrğındarğa aytarlıqtay kömek bergenin erekşe atap ötken jön.

Mwnday azamattardı halqımızdıñ şınayı patriottarı, tileulesteri deuge boladı.

Barşañızğa alğıs aytamın!

Qazaqstandıqtar bwl jolı da bir jeñnen qol, bir jağadan bas şığara bildi.

Biz birge bolsaq, barlıq qiındıqqa tözemiz.

Kez kelgen mindetti orındauğa mümkindigimiz jetedi.

*  *  *

Biz kürdeli kezeñdi bastan ötkerudemiz.

Halqımızdıñ bekem birligi bärimizge küş-quat beredi.

Jwmıla kötergen jük jeñil.

Biz bwğan deyin talay sınaqtan sürinbey öttik. Bwl qiındıqtı da eñseremiz dep senemin.

Qasım-Jomart Toqaev, 

Qazaqstan Respublikasınıñ prezidenti

Abai.kz

2 pikir