2026 jyldyng 1 qantarynan bastap Qazaqstanda jana Salyq kodeksi kýshine endi. Onda jeke tabys salyghy, salyqtyq qaryzdy óndiru tәrtibi, kólik pen mýlik salyghyna qatysty birqatar manyzdy ózgerister qarastyrylghan. Dalanews.kz redaksiyasy atalghan ózgeristerge baylanysty sholu jasady.

Tabysqa salynatyn salyq

Jana kodeksting basty ózgeristerining biri tabys kólemine qaray salynatyn salyq. Búdan bylay barlyghy birdey mólsherleme tólemeydi. Jyldyq tabysy 8,5 myng AEK-ke deyin azamattar 10% salyq tóleydi. Osy somadan asatyn bolsa, 15% mólsherleme qoldanylady.

Salyqtyq shegerimder

Jana kodekste shegerimder jýiesi qayta qaraldy. Standartty shegerim 14 AEK-ten 30 AEK-ke deyin úlghaydy, osylaysha ailyghy shamamen 140 myng tengege deyingi azamattar jeke tabys salyghynan tolyq bosatylady.

Áleumettik osal sanattar ýshin qosymsha jenildikter qarastyrylghan. I jәne II toptaghy mýgedektigi bar azamattargha aiyna 5 myng AEK-ke deyin shegerim beriledi. Búrynghyday oqu aqysyn, emdelu shyghyndaryn nemese ipotekany qújatpen dәleldeu qajet emes, ornyna biringhay standartty shegerim qoldanylady. Zeynetaqy men birjolghy әleumettik tólemder de salyqtan bosatyldy.

Salyqtyq qaryzdy óndiru tәrtibi

Qaryz mólsherine baylanysty әrtýrli sharalar qoldanylady. Qaryz 20 AEK-ten aspasa, tek habarlama jiberilip, keshiktirilgen tólem ýshin ósimpúl esepteledi. Qaryz 20 AEK-ten assa, shottar búghattaluy nemese inkasso sharalary qoldanyluy mýmkin. Qaryz 45 AEK-ten joghary bolsa, mýlikke shekteu qoyyluy mýmkin, al qaryz 27 000 AEK-ten asyp, 3 aidan astam uaqyt ótelmese, sot arqyly elden shyghugha uaqytsha tyiym salynady. Salyq organdary aldymen habarlama joldaugha jәne boryshkerdi aldyn ala eskertuge mindetti.

Qaryzdy keyinge qaldyru nemese bólip tóleu

Belgili sharttargha sәikes, biznes subektileri kepilsiz jәne banktik kepildemesiz salyqty keyinge qaldyra alady. Uaqytsha qarjylyq qiyndyqqa tap bolghandargha 1 500 AEK-ke deyin bólip tóleu qarastyrylghan. Importtaushylargha da jenildik berildi. Óndiriste paydalanylatyn shiykizatqa QQS tóleudi keyinge qaldyrugha mýmkindik bar.

Auyl sharuashylyghyna arnalghan jenildikter

Kәsipkerlik nemese fermerlik sharuashylyqtar óz óndirisindegi auyl sharuashylyghy ónimin satu nemese óndelgen ónimdi ótkizu kezinde jeke tabys salyghyn 70% mólsherinde azayta alady.

Diviydendterge qatysty ózgerister

Búrynghy 30 000 AEK shegerim joyyldy. Endi diviydendterge 5% jәne 15% mólsherleme qoldanylady, búl kólemge baylanysty progressivti týrde esepteledi.

QQS jәne korporativtik tabys salyghy

QQS mólsherlemesi 12%-dan 16%-gha ósedi, al QQS boyynsha mindetti tirkeu shegi 15 mln tengeden 40 mln tengege deyin úlghaydy. QQS-ten tegin medisinalyq kómekting kepildendirilgen kólemindegi qyzmetter, MÁMS ayasyndaghy qyzmetter, otandyq kitap basylymdary men baspa ónimderi bosatylady.

Korporativtik tabys salyghynyng negizgi mólsherlemesi 20% bolyp qala beredi. Differensiyalanghan stavkalar engiziledi: bankter men oiyn biznesi ýshin stavka 25%, әleumettik sala úiymdary ýshin 5%, 2027 jyly 10%, al auyl sharuashylyghy tauar óndirushilerine 3% mólsherleme qoldanylady. Sonymen qatar elde progressivti JTS mólsherlemeleri engiziledi.

Kólik salyghy

Jenil avtomobiliderge paydalanu merzimine baylanysty tómendetilgen koeffisiyentter qoldanylady. 10–20 jyldyq kólikterge koeffisiyent 0,7, 20 jyldan asqan kólikterge koeffisiyent 0,5 bolady.

Kәsipkerlik (fermerlik) sharuashylyqtar

ýshin jana kodeks birqatar jenildikter engizedi. Mysaly, әrbir sharuashylyqqa bir pikap kóligi salyqtan bosatylady.

Sonymen qatar kólikting týri endi kuzov boyynsha emes, tehnikalyq pasporttaghy sanatqa (A, B, C, D) sәikes anyqtalady.

Aghymdaghy tólemderdi eseptep, bólek jiberuding qajeti joq. Salyq tek jyldyq deklarasiya arqyly esepteledi jәne bir ret, jyl sonynda tólenedi.

Mýlik jәne jer salyghy

Mýlik salyghynyng aghymdaghy tólemderi tek jyldyq salyq somasy 1 mln tengeden asqan jaghdayda esepteledi. Auyl sharuashylyghy jerlerin maqsatsyz paydalanghan uchaskeler ýshin salyq mólsherlemesi eki ese úlghaytylady. Jer qoynauyn barlau nemese óndirumen ainalysatyn kompaniyalar ýshin jerdi paydalanu tólemi ósedi.

Abai.kz