2030 jylgha qaray Almaty qalasy men Almaty oblysynan shygharylatyn dayyn ónim eksportyn 1,5 mlrd AQSh dollaryna arttyru josparlanyp otyr. Búl turaly Sauda jәne integrasiya ministrligi úiymdastyrghan Almaty men Almaty oblysynyng eksporttyq әleuetine arnalghan dóngelek ýstelde aityldy.

Is-sharagha Sauda jәne integrasiya ministri Arman Shaqqaliyev, Almaty qalasy әkimining orynbasary Oljas Smaghúlov, sonday-aq jergilikti atqarushy organdardyn, kvaziymemlekettik sektordyng jәne biznes qauymdastyqtyng ókilderi qatysty.

Qazirgi tanda almatylyq aglomerasiyada 4 mln-gha juyq adam túrady jәne eldegi shaghyn jәne orta biznes subektilerining 35 payyzdan astamy osy ónirde shoghyrlanghan. 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha Almaty qalasynyng syrtqy sauda ainalymy 33,6 mlrd AQSh dollaryna jetip, 5,2 payyzgha ósti. Eksport kólemi 6 mlrd dollardy qúrady. Qytay, Ortalyq Aziya elderi, Europa jәne TMD memleketterine jetkizilimning túraqty artuy ónir ónimderine súranystyng joghary ekenin kórsetedi.

Almaty oblysynda ósim qarqyny búdan da joghary. Ónirding tauar ainalymy 15,6 payyzgha ósip, 4,2 mlrd dollargha jetti. Eksport kólemi 28 payyzgha úlghayyp, 1,1 mlrd dollardan asty. Ósimning negizgi drayveri – dayyn ónim óndirisi. Búl ekonomikanyng shiykizattyq modeliden industriyalyq-agrarlyq baghytqa birtindep auysyp jatqanyn anghartady.

Ministr Arman Shaqqaliyevting aituynsha, qyzmet kórsetu eksporty da qosymsha serpin bere alady. Onyng sózinshe, Almaty iskerlik jәne IT-qyzmetter eksportynda kósh bastap túr, kólemi 300 mln dollardan asady. Ziyatkerlik menshik, sifrlyq sheshimder, konsalting, qarjy, jarnama jәne analitika shiykizattyq emes eksporttyng jana drayverlerine ainaluda.

Elektrondy sauda da eksporttyq belsendilikti arttyryp otyr. Qazaqstandaghy onlayn-satylymnyng jartysynan astamy Almatynyng ýlesine tiyesili, kólemi shamamen 3 trln tengeni qúraydy. Búl shaghyn jәne orta biznes ýshin syrtqy naryqtargha shyghudyng dayyn infraqúrylymy sanalady.

Ministrlikting baghalauynsha, Almaty aglomerasiyasynyng jiyntyq eksporttyq әleueti shamamen 1,5 mlrd dollargha ten. Negizgi rezervter azyq-týlik ónerkәsibi, himiya, mashina jasau, farmasevtika, qúrylys materialdary óndirisi jәne IT sektorynda shoghyrlanghan.

Strategiyalyq maqsat – Almaty men Almaty oblysyn Ortalyq Aziyadaghy jetekshi shiykizattyq emes eksport habyna ainaldyru. Osyghan baylanysty túraqty eksporttyq klasterlerdi qalyptastyru, sauda missiyalaryn keneytu, sifrlyq B2B-platformalardy damytu, eksportqa deyingi dayyndyq infraqúrylymyn qúru josparlanghan. Onyng qúramyna sertifikattau zerthanalary men e-commerce habtary kiredi.

Sonday-aq Eksporttyq-kredittik agenttikpen birlesip Almatynyng eksporttyq qarjy pulyn qúru mýmkindigi qarastyryluda. Búl shaghyn jәne orta bizneske jenildetilgen nesiye, saqtandyru jәne logistikalyq subsidiyalar alugha mýmkindik beredi.

Janartylghan «Birynghay tereze» jýiesi eksporttaushylargha kadr dayarlau, ónimdi halyqaralyq standarttargha beyimdeu, sertifikattau, seriktester tabu jәne eksporttyq mәmilelerdi sýiemeldeu boyynsha keshendi qoldau kórsetudi kózdeydi.

Jalpy, úsynylyp otyrghan sharalar 2030 jylgha qaray Almaty aglomerasiyasynyng eksportyn 1,5 mlrd AQSh dollaryna úlghaytyp, ónir ekonomikasyn óndeu, tehnologiya jәne qazaqstandyq ónimning jahandyq bәsekege qabilettiligine negizdelgen jana túraqty damu modeline kóshiruge baghyttalghan.

Abai.kz