Ortalyq Aziya aimaghyndaghy ekonomikalyq kóshbasshylyq ýshin kýres jana dengeyge shyqty. Qyrghyz Respublikasy Jogorku Keneshining deputaty Jyldyz Sadyrbaeva el ýkimetin kórshiles Qazaqstan men Ózbekstannan investisiya tartu strategiyasyn ýirenuge shaqyrdy.

Kursiv.media habarlauynsha, búl mәlimdeme Bishkekting aimaqtyq investisiyalyq kartadaghy óz ornyn qayta qaraugha degen talpynysyn anghartady.

Kórshilerding jetistigi — sabaq alugha negiz

Deputattyng pikirinshe, Qazaqstan men Ózbekstan songhy jyldary sheteldik kapitaldy tartuda aitarlyqtay serpin jasady. Eger Qazaqstan shiykizattyq emes sektor men IT-industriyagha basymdyq berse, Ózbekstan liyberalizasiya men óndiristik quattardy arttyru arqyly investorlar ýshin tartymdy orta qalyptastyrdy.

Sadyrbaeva Qyrghyzstan ýkimetining investisiyalyq sayasatyn syngha alyp, naqty nәtiyjelerding azdyghyn atap ótti. Onyng aituynsha, kórshiles elderdegidey memlekettik kepildikter, salyqtyq jenildikter jәne investorlardy qorghaudyng qúqyqtyq tetikteri Bishkek ýshin ýlgi boluy tiyis.

Qyrghyzstannyng investisiyalyq tejegishteri

Sarapshylar Qyrghyzstannyng investisiyalyq tartymdylyghyna birneshe faktor kedergi keltirip otyrghanyn aitady:

Sayasy túraqsyzdyq: Jii oryn alatyn biylik auysuy investorlar ýshin úzaq merzimdi tәuekelder tudyrady.

Qúqyqtyq qorghaudyng әlsizdigi: Sheteldik kәsipkerlerding menshik qúqyghy men sot jýiesine degen senimining tómendigi.

Infraqúrylymdyq shekteuler: Logistika men energetikadaghy mәseleler iri óndiristik jobalardyng iske asuyn qiyndatady.

Qazaqstan men Ózbekstannan ne ýirenuge bolady?

Deputat úsynghan «tәjiriybe almasu» birneshe baghytty qamtuy mýmkin:
«Bir tereze» prinsiypi: Qazaqstandaghyday investorlargha qyzmet kórsetuding ontaylandyrylghan jýiesin engizu.

Tehnologiyalyq parkter men arnayy ekonomikalyq aimaqtar: Ózbekstannyng toqyma jәne mashina jasau salasyndaghy klasterlik tәjiriybesin paydalanu.
Investisiyalyq ombudsmen instituty: Investorlardyng shaghymdaryn memlekettik dengeyde jedel sheshu mehanizmi.

Aymaqtyq integrasiya ma, әlde bәseke me?

Búl mәselede Qyrghyzstannyng «kórshilerden ýirenu» niyeti aimaqtyq yntymaqtastyqtyng jana qyryn kórsetedi. Ortalyq Aziya elderi endi bir-birin tek bәsekeles emes, tәjiriybe bólisetin seriktes retinde qabylday bastady. Alayda, kapital ýshin kýres bәribir jalghasa beredi. Qyrghyzstan ózining tau-ken, gidroenergetika jәne turizm salasyndaghy әleuetin iske asyru ýshin kórshilerining qateliginen sabaq alyp, jetistigin beyimdeui qajet.

Týiin: Jyldyz Sadyrbaevanyng bastamasy — Qyrghyzstan biyligine tastalghan ýlken ýndeu. Eger el ýkimeti Qazaqstan men Ózbekstannyng sәtti reformalaryn óz erekshelikterine say qoldana alsa, Bishkek investisiyalyq «toqyraudan» shyghuy mýmkin. Alayda, tek tәjiriybe ýirenu az, ony jýzege asyru ýshin sayasy erik pen zannyng ýstemdigi qajet.

Investisiya — búl senim. Al senimdi qalyptastyru ýshin Qyrghyzstangha kórshileri siyaqty túraqtylyq pen ashyqtyqtyng naqty dәlelderin kórsetu kerek.

Qyrghyzstannyng kórshiles elderding ekonomikalyq modeline qyzyghushylyq tanytuy — aimaqtaghy investisiyalyq standarttardyng birizdendiriluine jәne jalpy Ortalyq Aziyanyng tartymdylyghyn arttyrugha ong yqpal etedi.

Abai.kz