Teatrdyng ystyq-suyghyna tózgen - Ayman Aymaghambet!
1991 jyly tughan jeri Jezqazghanan Selinogradqa jas aktrisa kelip, taban tireydi. Ondaghy maqsaty orystanghan Selinograd oblysynda ashylghaly jatqan qazaq teatryna aktrisa bolyp, shanyraghyn kóterisuge ýles qosu. Mine, sodan beri atalmysh óner oshaghyna ómirin arnap kele jatyr. Ol kisi býgingi tanda QR enbek sinirgen qayratkeri - Ayman Aymaghambet.
Ayman Ótegenqyzy kiyeli Qarsaqbay ónirining qyzy. Álihan Bәimenov, Qydyrәli Bolmanovtar tughan topyraqta Ayman da dýniyege keldi.
Alghashqy enbek joly Jezqazghandaghy T.Qalmaghambetov atyndaghy filarmoniya ishindegi «Jez kiyik» ansamblinen bastaldy. Ol kezderi «Jez kiyik» qúramynda elimizge belgili kompozitorlar Bolat Esmúqanov, Jaqsygeldi Seyilov, Ahmediya Esmúqanovtar bolsa, әnshiler Mayra Esmúqanova, Roza Baybosynova jәne de Ayman Aymaghambet te, bar. «Jez kiyik» ansamblining konsertinde Ayman Aymaghambetting әnin tyndau ýshin jezqazghandyq tyndarmandar aghyla keletin.
Ayman Ótegenqyzy T.Jýrgenov atyndaghy Qazaq Últtyq Óner Akademiyasynyng «kino jәne muzykalyq drama akteri» mamandyghyn bitirdi. Ústazy QR halyq artiysi, professor Rahilyam Mashurova. 1989 jyly akademiyany tәmamdaghanan keyin aktrisalyq joly S.Qojamqúlov atyndaghy Jezqazghan oblystyq teatrynan bastau aldy. Onda janashyl rejisser, Janat Hadjiyevting arnayy mektebinen ótip, T.Ahtanov «Kýshik kýieu» komediyasynda-Botka, M.Áuezov «Enlik-Kebek» tragediyasynda - Enlik, M.Áuezovting «Ayman-Sholpan» muzykalyq komediyasynda - Ayman syndy basty keyipkerlerdi beyneledi. Janat Áubәkirúly jas aktrisanyng qarymdy qadamyna riza bolyp, Eduardo Filipponyng «Silindr» shygharmasyn arnayylap Ayman Aymaghambetke sahnalady. Atalghan spektakli kezinde Jezqazghan oblysyn dýr silkindirgen qoyylym boldy.
Tughan jerindegi teatrda qyzmet etip jýrgen Aymangha Selinogradttan telegramma keledi. Ol telegrammanyng avtory QR enbek sinirgen qayratkeri, A.Popov atyndaghy kýmis medaliding iyegeri, Jaqyp Omarov edi. Aymandy Selinogradta ashylghaly jatqan qazaq teatrynyng negizin salugha shaqyrdy. Ósken ortasyn, ólkesin qii Ayman Ótegenqyzyna onay soqpaghany anyq, biraq jýrektegi «ónerge» degen ystyq mahabbat Ayman Aymaghambetti Selinogradqa әkeldi. Búl jerde býgingi tanda enseli Elordamyzdaghy Q.Quanyshbaev atyndaghy qazaq últtyq muzykalyq drama teatrynyng negizin saldy. Teatrdyng alghashqy kórkemdik jetekshisi Jaqyp Omarov pen Torghauyt Shahzadiynen kóp jaqsylyq kórdi. Teatr alghash ashylghan kezderi teatr repertuaryndaghy Gh.Mýsirepovting «Aqan seri-Aqtoqty» tragediyasy, «Án-dombyra-sәn dombyra», «Nauryzym әnim», «Aynaldym-Aqmandaylym» atty konserttik baghdarlamalar men Q.Ysqaq «Mazar»-Qarqabat, Á.Tauasarov «Mahabbat araly», O.Bókeyding «Qúlynym menin» dramasyndaghy Anar rólderin núsqalady.
Ayman Ótegenqyzynyng ýlken baqyty rejissura barometri, «Halyq qaharmany» Ázirbayjan Mәdiyúly Mәmbetovting spektakliderinde oinau dep bilemiz. Ayman Ótegenqyzy Á.Mәmbetov sahnalaghan: Gh.Mýsirepovting «Qozy Kórpesh-Bayan súlu» tragediyasynda - Tansyq, Sh.Aytmatovtyng «Ana-Jer-ana» tragediyasyndaghy - Jer ana, «Ghasyrdan da úzaq kýn» dramasyndaghy - Nayman ana beynelerin keyiptedi. Ázirbayjan Mәdiyúly Ayman Aymaghambetke arnap F.Ervening «Týlki biykesh» operattasyn Qalleky sahnasynda qoydy.
Ayman Aymaghambet keyiptegen - Jer-ana beynesining basty ereksheligi – danalyq pen meyirimning ýilesim tabuy. Aktrisa keyipkerding tabighatqa tәn sabyryn, analyq qamqorlyghyn jәne ghasyrlardan jetken parasatyn әserli jetkizedi. Onyng oryndauyndaghy Jer-ana bir mezette әri múndy, әri ýmit syilaytyn ruhany kýsh iyesi retinde kórinedi.
Ayman Aymaghambetting shygharmashylyq sheberligi Jer-ananyng asqaq bolmysyn ashuda erekshe bayqalady. Onyng sahnadaghy әrbir qimyly men sózi tereng maghynagha ie bolyp, kórermendi oigha jeteleydi. Aktrisa beynening syrtqy kelbetin ghana emes, onyng ruhany әlemin de jan-jaqty kórsetedi.
Ayman Aymaghambet somdaghan Nayman ana kórermenge eng aldymen meyirim men saghynyshtyng simvoly retinde әser etedi. Onyng jalghyz úly Jolaman jau qolyna týsip, mәngýrtke ainalady. Alayda ana jýregi balasynan eshqashan kýder ýzbeydi. Ol úlyn izdep tauyp, ótken ómirin, tughan jerin, tegin eske týsiruge tyrysady. Búl jolda Nayman ana analyq mahabbattyng qanday qiyndyqqa bolsa da qarsy túra alatyn úly kýsh ekenin dәleldeydi. Aktrisa Ayman Aymaghambet búl beynening ishki dramasyn tereng psihologiyalyq naqyshpen ashady. Onyng sahnadaghy әrbir qimyly men sózinen balasyna degen saghynysh, ýmit pen múng qatar seziledi. Ásirese Jolamanmen kezdesetin sәtterdegi jan kýizelisi kórermenning jýregine jol tauyp, ananyng tragediyasyn aiqyn jetkizedi.
Ayman Ótegenqyzy E.Hushvaqtovtyn «Qyzyl alma» lirikalyq komediyasyndaghy Áje beynesin tabighy bolmysyn qarapayymdylyq arqyly ashady. Onyng sahnadaghy jýris-túrysy, sóileu mәneri, әzil men nazdy qatar qoldanuy kórermenge shynayy auyl әjelerin eske týsiredi. Búl obrazda artyq pafos joq, kerisinshe kýndelikti ómirden alynghan shynayylyq basym.
Qalleky teatrynyng 35 jyl boyy ystyq suyghyna tózip, teatrdyng әr jetistigine ýles qosqan Ayman Aymaghambetting enbegi, óneri keyingi úrpaqqa ýlgi. Áne, Ayman Ótegenqyzyn óz teatryna, sýiikti shanyraghyna kórermening quantugha bara jatyr!
Bahtiyar Túrsyn, teatrtanushy
Abai.kz